Downtrodden

આખરે BSPકરતાં દલિતો અને મુસ્લિમો ‘ઈન્ડિયા’ બ્લોક પર કેમ વધુ વિશ્વાસ કરે છે ?

(એજન્સી) તા.૧૧
લોકસભા ચૂંટણી-૨૦૨૪ના બે તબક્કા પૂર્ણ થયા બાદ બે બાબતો પૂરા વિશ્વાસ સાથે કહી શકાય. એક – બહુજન સમાજ પાર્ટી (મ્જીઁ) ના મુસ્લિમ ઉમેદવારોને તેમના સમુદાયમાં અપેક્ષિત સમર્થન મળી રહ્યું નથી. બીજું – જ્યાં પણ મ્જીઁ ઉમેદવાર નબળા છે, ત્યાં બિન-જાટવ દલિત અને અત્યંત પછાત જાતિના મતદારો બીજો વિકલ્પ શોધી રહ્યા છે. આ બંને બાબતો માયાવતી અને તેમની પાર્ટી માટે ચિંતાજનક સ્થિતિ સર્જી રહી છે.
ઉત્તરપ્રદેશમાં અત્યાર સુધીમાં ૧૬ બેઠકો પર મતદાન થયું છે. ઓછામાં ઓછી સાત બેઠકો એવી છે કે જ્યાં મુસ્લિમ અને દલિત ગઠબંધન સંખ્યાની દૃષ્ટિએ લગભગ અજેય માનવામાં આવે છે. આ પૈકી સહારનપુર, મેરઠ, બિજનૌર, નગીના, અમરોહા, મુરાદાબાદ અને રામપુર વગેરે બેઠકો એવી છે કે જ્યાં મુસ્લિમ અને બહુજન મતદારો એકસાથે આવે તો તેઓ બહુ મુશ્કેલી વિના જંગી માર્જિનથી જીતી શકે છે. પીલીભીત, બુલંદશહેર, ગાઝિયાબાદ, અલીગઢ અને ગૌતમ બુદ્ધ નગરમાં મતદારોના આ બે મોટા જૂથો જે પણ ઉમેદવાર તરફ વળે છે તેની તરફેણમાં સમીકરણ ઝુકે છે. કદાચ આ જ કારણ છે કે બસપાના વડા માયાવતીએ સહારનપુર, અમરોહા, મુરાદાબાદ, રામપુર અને પીલીભીતમાંથી મુસ્લિમ ઉમેદવારોને મેદાનમાં ઉતાર્યા છે. જો કે બસપાએ પહેલા અલીગઢથી મુસ્લિમ ઉમેદવારને ટિકિટ આપી હતી, પરંતુ નામાંકન પહેલા ઉમેદવારને હાર્ટ એટેક આવ્યો હતો. માંદગીના કારણે ત્યાં ઉમેદવાર બદલવો પડ્યો. બુલંદશહર અને નગીના સલામત બેઠકો છે. અહીં મ્જીઁને આશા હતી કે મુસ્લિમ મતદારો પાર્ટીને સમર્થન આપશે. પરંતુ આવું ન થયું. મતદાન દરમિયાન જોવા મળેલા ટ્રેન્ડને જોતાં એવું કહી શકાય કે બુલંદશહેરમાં ઈન્ડિયા એલાયન્સના ઉમેદવાર અને નગીનામાં ચંદ્રશેખર આઝાદની તરફેણમાં મુસ્લિમો વધુ હતા.
એ જ રીતે બસપાએ બિજનૌરથી જાટ ઉમેદવારો, ગાઝિયાબાદ અને ગૌતમ બુદ્ધ નગરના રાજપૂત ઉમેદવારો, મેરઠના ત્યાગી ઉમેદવારો, અલીગઢના બ્રાહ્મણ ઉમેદવારો અને બાગપતથી ગુર્જર ઉમેદવારોને ટિકિટ આપી હતી. જો મુસ્લિમો અને બિન-જાટવ દલિતો અને અત્યંત પછાત જાતિના મતદારો આ ઉમેદવારોની તરફેણમાં એકઠા થયા હોત તો કદાચ બસપા પોતાનું ગુમાવેલું ગૌરવ પાછું મેળવવામાં સફળ થઈ શકી હોત.
માયાવતી અને ઉત્તર પ્રદેશના નગીના લોકસભા મતવિસ્તારમાં મતદાન મથકનું દૃશ્ય. પરંતુ પરિસ્થિતિ દર્શાવે છે કે તમામ સમીકરણો તેની તરફેણમાં હોવા છતાં, પાર્ટી સંજોગોનો લાભ ઉઠાવી શકી નથી. આના ઘણા કારણો છે. પ્રથમ, લઘુમતી મતદારો બીએસપી પર વિશ્વાસ કરવા સક્ષમ નથી, બીજું, લઘુમતીઓ સિવાય, દલિત-ઓબીસી મતદારોનું એક જૂથ પણ માને છે કે કેન્દ્રમાં ભાજપને સત્તા પરથી દૂર કરવા માટે ભારત ગઠબંધન વધુ સારો વિકલ્પ છે. ચૂંટણીની શરૂઆત પહેલા એવી ચર્ચા હતી કે આચારસંહિતા લાગુ થયા બાદ માયાવતી ભારત ગઠબંધનનો હિસ્સો બનશે. જો કે, પાછળથી આ ચર્ચાઓ અફવા સાબિત થઈ હતી, પરંતુ એ વાત પણ સાચી છે કે કોંગ્રેસે બસપાના વડાને છેલ્લી ઘડી સુધી મનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. કોંગ્રેસના નેતાઓ શાંતિથી સ્વીકારે છે કે ગઠબંધન માટે સોનિયા ગાંધી સહિત કોંગ્રેસના ઘણા નેતાઓની પ્રાથમિકતા સમાજવાદી પાર્ટી નહીં પરંતુ બસપા હતી. કોંગ્રેસીઓ માનતા હતા કે તેમના મતદારો બસપાને મત આપી શકે છે પરંતુ સમાજવાદી પાર્ટીની તરફેણમાં કોંગ્રેસના મુખ્ય મતદારો ગણાતા ઉચ્ચ જાતિ અને શહેરી મધ્યમ વર્ગના મતદારોને મનાવવા લગભગ અશક્ય છે.
પરંતુ આખરે માયાવતીએ એકલા હાથે ચૂંટણી લડવાનો નિર્ણય કર્યો. આનું કારણ રાજકીય વિશ્લેષકો માને છે કે લોકસભાની ચૂંટણી માયાવતીની પ્રાથમિકતા નથી. તેમની નજર ૨૦૨૭માં ઉત્તર પ્રદેશમાં યોજાનારી વિધાનસભાની ચૂંટણી પર છે. તેને ધ્યાનમાં રાખીને તેમણે ટિકિટોની વહેંચણી કરી છે અને એકલા હાથે ચૂંટણી લડવાનો નિર્ણય કર્યો છે. બીજું, મ્જીઁ ઓછી સીટો પર ચૂંટણી લડીને પોતાનો વોટ શેર ઘટાડવા માંગતી ન હતી અને તેનાથી પાર્ટીની રાષ્ટ્રીય સ્થિતિ પર નકારાત્મક અસર પડશે. સ્વાભાવિક છે કે, મ્જીઁ જેટલી વધુ બેઠકો પર ચૂંટણી લડશે, કુલ મતોમાં તેનો હિસ્સો તેટલો જ વધારે હશે. પરંતુ માયાવતીનું મુસ્લિમ-દલિત ગઠબંધન ફરી એકવાર સફળ થતું જણાતું નથી. જો કે, મુસ્લિમ પ્રભુત્વવાળી બેઠકો પર બિન-મુસ્લિમ ઉમેદવારોને મેદાનમાં ઉતારવાને કારણે સમાજવાદી પાર્ટી અને કોંગ્રેસ પ્રત્યે લઘુમતી મતદારોમાં નારાજગી છે. આમ છતાં અત્યાર સુધી જે બેઠકો પર ચૂંટણી થઈ છે ત્યાં મુસ્લિમોએ બસપાના મુસ્લિમ ઉમેદવારોને બદલે કોંગ્રેસ અને સમાજવાદી પાર્ટીના બિન-મુસ્લિમ ઉમેદવારોને પ્રાધાન્ય આપ્યું છે. સહારનપુર, મુઝફ્ફરનગર, કૈરાના, મેરઠ, બાગપત, બિજનૌર, અમરોહા, રામપુર, મુરાદાબાદ, બુલંદશહર, ગાઝિયાબાદ, ગૌતમ બુદ્ધ નગર, અલીગઢ, મથુરા અને પીલીભીતમાં મુસ્લિમ મતદારો ગઠબંધનના ઉમેદવારોની તરફેણમાં એકઠા થતા જોવા મળ્યા છે. નગીનામાં મુસ્લિમોનો ઝોક આઝાદ સમાજ પાર્ટીના નેતા ચંદ્રશેખર આઝાદ ‘રાવણ’ની તરફેણમાં હતો. દેખીતી રીતે, આ વલણ પરિણામોમાં સ્પષ્ટપણે દેખાઈ શકે છે, તેથી તે માત્ર માયાવતી માટે મુશ્કેલીનું કારણ નથી પણ બસપાના ભવિષ્ય માટે સારી નિશાની નથી. – સૈયદ જૈગમ મુર્તઝા

Related posts
Downtrodden

ગુંડાઓએ દલિત વરરાજા પર ગુંડાગીરી કરી, તેણે માર માર્યો અને ગાડી તોડી નાખી, ઘરની છત પરથી લગ્નના સરઘસ પર પાણી ફેંક્યું

(એજન્સી)ગ્વાલિયર (અંકુર જૈન)…
Read more
Downtrodden

JNU વિદ્યાર્થીએ પોતાની ઓળખ દલિત તરીકે નથી આપી : સેમિનાર મુદ્દે વિવાદ પર ગાયત્રી ચક્રવર્તી સ્પિવાક

શ્રીમતી સ્પિવાકે કહ્યું કે તે…
Read more
Downtrodden

ઝુંઝુનુ દલિત યુવક મર્ડર : વહીવટીતંત્રએ આરોપીની મિલકતો પર બુલડોઝર ફેરવ્યું, વાલ્મીકી સમુદાયે વળતર અને સરકારી નોકરીની માંગ કરી

એક આરોપીની માતાએ આંસુભરી આજીજી કર…
Read more
Newsletter
Become a Trendsetter

Sign up for Davenport’s Daily Digest and get the best of Davenport, tailored for you.