પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશની બે ઘટનાઓના સમાચાર સાંભળીને સંસદ સભ્ય ચંદ્ર શેખર આઝાદે તેને રાજ્યમાં ‘દલિતો સામે આયોજિત આતંક’ તરીકે વર્ણવ્યા
(એજન્સી) નવી દિલ્હી, તા.૨૬
બુલંદશહેરમાં એક દલિત વ્યક્તિને તેના લગ્નના વરઘોડા દરમિયાન પ્રભાવશાળી જાતિના ઠાકુરના માણસોએ તેના ઘોડા પરથી ઉતારી દીધો હતો, જેમણે ૨૦ ફેબ્રુઆરીના રોજ બારાતીઓ (લગ્ન વરઘોડામાં હાજરી આપનારાઓ) પર પણ હુમલો કર્યો હતો. એક દિવસ પછી મથુરામાં બે દલિત બહેનોના લગ્ન ખોરવાઈ ગયા અને બાદમાં રદ થઈ ગઈ હતા જયારે હતા યાદવો (એક પછાત જાતિ સમુદાય)ના એક જૂથે તેમની બાઇક અને બે દુલ્હનો જેમાં મુસાફરી કરી રહી હતી તે કાર વચ્ચે થયેલા નાના અકસ્માત બાદ બારાતીઓ પર હુમલો કર્યો હતો. પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશની બે ઘટનાઓના સમાચાર સાંભળીને સંસદ સભ્ય ચંદ્ર શેખર આઝાદને રાજ્યમાં ‘દલિતો સામે આયોજિત આતંક’ તરીકે વર્ણવવા પ્રેર્યા હતા, જ્યારે સમાજવાદી પાર્ટીના પ્રમુખ અખિલેશ યાદવે સૂચવ્યું હતું કે પછાત જાતિઓ, દલિતો અને લઘુમતીઓની એકતા જ આવા હુમલાઓ સામે પરિવર્તન લાવી શકે છે. મથુરા ઘટનાનો ઉલ્લેખ કરતા આઝાદે કહ્યું, તે ‘બતાવે છે કે જાતિવાદી શક્તિઓ આજે પણ દલિત સમુદાયને અપમાનિત કરવાની અને તેમના બંધારણીય અધિકારોને કચડી નાખવાની માનસિકતા ધરાવે છે.’જાતિવાદી દુર્વ્યવહાર, ‘ઘોડે સવારી’ કલમબુલંદશહેરમાં ૨૦ ફેબ્રુઆરીએ ઠાકુર સમુદાયના સભ્યોએ ધમરવાલી ગામમાં તેમના વિસ્તારમાંથી ઘોડા પર સવાર દલિત વરરાજાના વરઘોડા સામે વાંધો ઉઠાવ્યો અને તેના પર હુમલો કર્યો ત્યારબાદ ૨૯ વ્યક્તિઓ અને ૮-૧૦ અજાણ્યા અન્ય લોકો સામે કેસ નોંધવામાં આવ્યો હતો. સુરેન્દ્ર સિંહ દ્વારા કેસમાં નોંધાયેલી હ્લૈંઇ મુજબ, તેમના પુત્ર અરૂણ ભારતીની લગ્નનો વરઘોડો સાંજે ૭ વાગ્યે ગામના વડાના પતિ કૃપાલ સિંહના ઘર પાસેથી પસાર થઈ રહ્યો હતો, ત્યારે ત્યાં પહેલાથી જ એકઠા થયેલા પુરૂષોના જૂથે લાકડીઓ અને તીક્ષ્ણ વસ્તુઓથી શોભાયાત્રા પર હુમલો કર્યો. સિંહે પોતાની ફરિયાદમાં જણાવ્યું હતું કે, તેઓએ દલિતોને ધમકી પણ આપી હતી અને તેમને જાતિવાદી અપશબ્દો બોલ્યા હતા, જેની એક નકલ મીડિયા પાસે છે. સિંહે જણાવ્યું હતું કે હુમલામાં બે મહિલાઓ સહિત છ વ્યક્તિઓને ગંભીર ઈજાઓ થઈ હતી. જાટવ ગ્રામજનોએ જણાવ્યું હતું કે ૧૬ ફેબ્રુઆરીના રોજ ગામમાં દલિત વ્યક્તિ ભગવત સિંહના લગ્નના વરઘોડા અને ‘ગુડચડી’ અથવા ઘોડેસવારી સમારંભ દરમિયાન પણ આવી જ ઘટના બની હતી. સિંહે જણાવ્યું કે, લગભગ રાત્રે ૮ વાગ્યાના સુમારે જ્યારે સરઘસ કૃપાલા સિંહના ઘર પાસેથી પસાર થઈ રહ્યું હતું ત્યારે ચાર ઠાકુર પુરૂષો, સચિન, નીતિન, પ્રદીપ અને દીપુએ હાજર લોકો સામે જાતિવાદી અપશબ્દો બોલ્યા અને કહ્યું કે તેઓ તેમને તેમના વિસ્તારમાંથી પસાર થવા દેશે નહીં. ઠાકુર પુરૂષોએ ઘોડેસવારી અટકાવી અને વરઘોડાને પાછા જવા માટે દબાણ કર્યું. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે તેમણે દલિતોને ધમકી આપી હતી કે જો તેઓ ફરીથી તેમના વિસ્તારમાં ઘોડા પર સવારી કરવાનો પ્રયાસ કરશે તો તેમને કિંમત ચૂકવવી પડશે. ૨૦ ફેબ્રુઆરીની ઘટના અંગે ભારતીય ન્યાય સંહિતાની વિવિધ કલમો હેઠળ એફઆઈઆર દાખલ કરવામાં આવી હતી, જેમાં ઉશ્કેરણી વિના હુમલો, ગુનાહિત ધાકધમકી, ખોટી રીતે સંયમ અને શાંતિ ભંગ કરવાના ઈરાદાથી ઇરાદાપૂર્વક અપમાનનો સમાવેશ થાય છે. આરોપીઓ સામે અનુસૂચિત જાતિ અને અનુસૂચિત જનજાતિ (અત્યાચાર નિવારણ) અધિનિયમની સંબંધિત કલમો પણ લાગુ કરવામાં આવી હતી. બુલંદશહેરના સર્કલ ઓફિસર (શહેર) રિજુલ કુમારે જણાવ્યું હતું કે સમારંભ દરમિયાન શોભાયાત્રાની ગતિવિધિ અને ડીજે સંગીત વગાડવા અંગે બંને પક્ષો વચ્ચે વિવાદ થયો હતો. અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે પાંચ લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે.ઘરેણાં ચોરાયા, જાતિવાદી અપશબ્દો બોલ્યા મથુરામાં પોલીસે ૨૧ ફેબ્રુઆરીએ બે દુલ્હનો, બંને બહેનો અને તેમના સંબંધીઓ પર હુમલો કરવા બદલ છ લોકોની ધરપકડ કરી હતી. ૧૫ વ્યક્તિઓ સામે હ્લૈંઇ દાખલ કરવામાં આવી હતી અને તેમાં હત્યાના પ્રયાસનો આરોપ પણ સામેલ હતો. બે છોકરીઓ, મનીષા અને રાનીના પિતા પદમ સિંહે જણાવ્યું હતું કે રાત્રે ૯ઃ૩૦ વાગ્યાની આસપાસ, તેમની પુત્રીઓ બ્યુટી પાર્લરમાં તૈયાર થઈને તેમના માસા દ્વારા ચલાવવામાં આવતી કારમાં ઘરે પરત ફરી રહી હતી. તેમની કારનો બાઇક સાથે કથિત રીતે નાનો અકસ્માત થયો હતો. આરોપીઓએ કથિત રીતે કાર રોકી અને દુલ્હનો અને તેમના કાકા-કાકીને વાહનમાંથી બહાર કાઢ્યા. પદમ સિંહે આરોપ લગાવ્યો કે તેઓએ તેમના માસાએ પહેરેલી ચેઈન અને તેમના લગ્નની વીંટીઓ પણ છીનવી લીધી. સિંહે ઉમેર્યું કે, તેઓએ તેમના વિરૂદ્ધ જાતિવાદી અપશબ્દોનો પણ ઉપયોગ કર્યો હતો. તેમણે એવો પણ આરોપ લગાવ્યો કે આરોપીઓમાંથી એક, સતીષ, ટ્રેક્ટર ચલાવીને તેમના ઘરની બહાર બે કારને કચડી નાખી અને તેમના સાળા પર હત્યાના ઇરાદાથી હુમલો કર્યો. પોલીસે ૨૪ ફેબ્રુઆરીએ જણાવ્યું હતું કે તેમને ધરપકડ કરાયેલા છ આરોપીઓ પાસેથી સોનાની વીંટી, લોખંડનો સળિયો અને લાકડી મળી આવી છે. મથુરાના એસપી સિટી અરવિંદ કુમારે જણાવ્યું હતું કે આ કેસમાં ચાર લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. દુલ્હનોને લઈ જતી કાર આરોપીઓની બાઇક સાથે અથડાયા બાદ ઝઘડો થયો હોવાનું તેમણે જણાવ્યું હતું. બુલંદશહર ઘટના પર ટિપ્પણી કરતા, સપાના વડા અખિલેશ યાદવે કહ્યું હતું કે ‘પ્રબુત્વવાદી સોચ’ અથવા (પ્રબળ જાતિ વિચારસરણી), ‘પીડીએને નુકસાન પહોંચાડે છે.’ યાદવે કહ્યું, ‘હવે આ પીડા સહન કરવામાં નહીં આવે, ફક્ત પીડીએની એકતા જ પરિવર્તન લાવશે,’ નગીનાના સાંસદ આઝાદે માંગ કરી હતી કે તમામ આરોપીની તાત્કાલિક ધરપકડ કરવામાં આવે. તેમણે કહ્યું, ‘આ ફક્ત હુમલાનો કેસ નથી, પરંતુ જાતિ આધારિત અત્યાચાર છે, તેથી કડક કાયદા હેઠળ સજા થવી જોઈએ,’ આઝાદે કહ્યું, ‘ઉત્તરપ્રદેશના મથુરા જિલ્લાના રિફાઇનરી પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તારમાં દલિત દુલ્હનો, તેમની કાકી, પરિવારના સભ્યો અને બારાતીઓ પર હુમલો કોઈ સામાન્ય ઘટના નથી પરંતુ સુનિયોજિત જાતિ આતંક અને સામાજિક દમનનું નીંદનીય ઉદાહરણ છે,’.