ઈરાન અમેરિકા સાથે વ્યાપક શાંતિ વાટાઘાટોમાં તેના અત્યંત સમૃદ્ધ યુરેનિયમ ભંડારને છોડી દેવા માટે સૈદ્ધાંતિક રીતે સંમત થયું છે, આ પગલાથી દુશ્મનાવટ, સંવર્ધન મર્યાદા અને સ્થિર સંપત્તિઓ પર વ્યાપક કરાર થઈ શકે છે

(એજન્સી) તા.૨૪
ઈઝરાયલી અધિકારીઓએ વારંવાર દલીલ કરી છે કે ભંડારને સંભવિત રીતે વધુ શુદ્ધ કરી શકાય છે. બે અમેરિકન અધિકારીઓએ ધ ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સને જણાવ્યું હતું કે પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને સમાપ્ત કરવા માટે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્‌સ સાથે વાટાઘાટો કરવામાં આવી રહેલા વ્યાપક શાંતિ કરારના ભાગ રૂપે ઈરાન અત્યંત સમૃદ્ધ યુરેનિયમનો પોતાનો ભંડાર છોડી દેવા માટે સંમત થયો છે. યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જાહેરાત કરી હતી કે વોશિંગ્ટન અને તેહરાન દુશ્મનાવટનો અંત લાવવા અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવાના હેતુથી એક કરારને અંતિમ સ્વરૂપ આપવાની નજીક છે. ટ્રમ્પે પ્રસ્તાવિત વ્યવસ્થાની સ્પષ્ટતા જાહેર કરી ન હતી, પરંતુ યુએસ અધિકારીઓએ અખબારને જણાવ્યું હતું કે તેહરાન સૈદ્ધાંતિક રીતે તેના નજીકના શસ્ત્રો-ગ્રેડ યુરેનિયમના ભંડારને છોડી દેવા માટે સંમત થયું છે. અહેવાલ મુજબ, ઈરાનના અત્યંત સમૃદ્ધ યુરેનિયમના ભંડાર માટેની યોજના, જેને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્‌સે તેહરાનને છોડી દેવાનો આગ્રહ કર્યો છે, તેના પર આગામી ૩૦થી ૬૦ દિવસમાં વાટાઘાટો કરવામાં આવશે. જોકે, અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે આ તબક્કે સમજૂતી વ્યાપક છે, યુરેનિયમના નિકાલ માટેની ચોક્કસ પદ્ધતિ પર હજુ વાટાઘાટો થવાની બાકી છે. વ્યાપક કરાર ઔપચારિક રીતે થયા પછી ઈરાન સામગ્રીને કેવી રીતે સ્થાનાંતરિત કરશે, પાતળું કરશે અથવા અન્યથા તટસ્થ કરશે તે અંગે વિગતવાર ચર્ચા પરમાણુ વાટાઘાટોના પછીના રાઉન્ડમાં થવાની અપેક્ષા છે. વાટાઘાટોમાં મોટો ફેરફાર થયો હોવાનું જણાવાયું છે, ખાસ કરીને ઈરાની સૂત્રોએ તાજેતરમાં દાવો કર્યો હતો કે સુપ્રીમ લીડર મોજતબા ખામેનીએ યુરેનિયમના ભંડારને દેશની બહાર મોકલવા ન જોઈએ તે પછી. આંતરરાષ્ટ્રીય પરમાણુ ઊર્જા એજન્સી અનુસાર, ઈરાન પાસે હાલમાં લગભગ ૪૦૦ કિલોગ્રામ યુરેનિયમ ૬૦ ટકા શુદ્ધતા સુધી સમૃદ્ધ છે, જે શસ્ત્ર-ગ્રેડનું સ્તર છે. ઇઝરાયેલી અધિકારીઓએ વારંવાર દલીલ કરી છે કે આ ભંડારને સંભવિત રીતે બહુવિધ પરમાણુ બોમ્બ માટે સામગ્રી બનાવવા માટે વધુ શુદ્ધ કરી શકાય છે. વાટાઘાટોમાં આ મુદ્દો મુખ્ય અવરોધક બિંદુ તરીકે ઉભરી આવ્યો હતો. ઈરાની વાટાઘાટકારોએ યુરેનિયમ ભંડાર અંગેની કોઈપણ પ્રતિબદ્ધતાને વાટાઘાટોના પછીના તબક્કા સુધી મુલતવી રાખવા માટે દબાણ કર્યું હોવાના અહેવાલ છે. પરંતુ યુએસ અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે વોશિંગ્ટને આગ્રહ રાખ્યો છે કે તેહરાને પ્રારંભિક કરારમાં ઓછામાં ઓછી પ્રારંભિક પ્રતિબદ્ધતા કરવી જોઈએ, ચેતવણી આપી હતી કે આમ કરવામાં નિષ્ફળતા વાટાઘાટો ભંગાણ અને લશ્કરી કાર્યવાહી ફરી શરૂ કરી શકે છે. દ્ગરૂ્‌ના અહેવાલમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે અમેરિકન લશ્કરી આયોજકોએ તાજેતરના દિવસોમાં ઈરાનના યુરેનિયમ ભંડારને લક્ષ્ય બનાવવા માટે વિકલ્પો તૈયાર કર્યા હતા, જેમાંથી મોટાભાગનો ભાગ ઇસ્ફહાન પરમાણુ સુવિધામાં ભૂગર્ભમાં સંગ્રહિત હોવાનું માનવામાં આવે છે. ગયા વર્ષે આ સ્થળ પર યુએસ ટોમાહોક મિસાઇલો દ્વારા હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો. ચર્ચા કરાયેલા વિકલ્પોમાં દફનાવવામાં આવેલા ભંડારને નષ્ટ કરવા માટે બંકર-બસ્ટિંગ બોમ્બનો ઉપયોગ પણ હતો.