ટ્રમ્પે ૨૮ જુલાઈના રોજ ઈરાનના ઊર્જા નેટવર્ક અને માળખાગત સુવિધાઓ પર હુમલો કરવાની ધમકી આપ્યા બાદ ગલ્ફમાં ગંભીર આર્થિક વિક્ષેપની સંભાવના વધારીને વધુ યુએસ લશ્કરી કાર્યવાહીને રોકવા માટે વ્યાપક ઈરાની પ્રયાસોનો એક ભાગ, ઉચ્ચ-સ્તરીય રાજદ્વારી સંપર્કોના ઉછાળા દ્વારા સંદેશ પહોંચાડવામાં આવ્યો હતો

(એજન્સી) તા.૮
ઈરાને ગલ્ફ દેશો સાથે એક સંકલિત રાજદ્વારી દબાણ કર્યું છે, તેમને સ્પષ્ટપણે ચેતવણી આપી છે કે જો તેઓ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને ઈરાન પર યુએસ હુમલાઓ સમાપ્ત કરવા અને તેના બદલે યુદ્ધનો વાટાઘાટો દ્વારા અંત લાવવા માટે મનાવશે નહીં તો તેહરાન તેમના તેલ, વીજળી અને પાણીના પ્લાન્ટોને ફટકારશે. એક વરિષ્ઠ ઈરાની અધિકારીના જણાવ્યા અનુસાર, ચેતવણીમાં વોશિંગ્ટનના નજીકના આરબ સાથીઓની ઊર્જા સુવિધાઓ, તેલ ક્ષેત્રો, રિફાઈનરીઓ, વીજળી ગ્રીડ, પાણીના માળખાગત સુવિધાઓ, પરિવહન નેટવર્ક અને અન્ય વ્યૂહાત્મક સંપત્તિઓ પર હુમલાઓની કલ્પના કરવામાં આવી હતી. સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે, ટ્રમ્પે ૨૮ જુલાઈના રોજ ઈરાનના ઊર્જા નેટવર્ક અને માળખાગત સુવિધાઓ પર હુમલો કરવાની ધમકી આપ્યા બાદ, ખાડીમાં ગંભીર આર્થિક વિક્ષેપની સંભાવના વધારીને વધુ અમેરિકન લશ્કરી કાર્યવાહીને રોકવા માટે વ્યાપક ઈરાની પ્રયાસોનો એક ભાગ, ઉચ્ચ સ્તરીય રાજદ્વારી સંપર્કોના ઉછાળા દ્વારા સંદેશ પહોંચાડવામાં આવ્યો હતો. બે વરિષ્ઠ ઈરાની અધિકારીઓ, બે ગલ્ફ સ્ત્રોતો અને ચર્ચાઓથી વાકેફ એક વરિષ્ઠ પ્રાદેશિક રાજદ્વારીએ જણાવ્યું હતું કે ઈરાની વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાકચીએ તેમના સઉદી, તુર્કી અને કતારી સમકક્ષો તેમજ પાકિસ્તાનના સૈન્ય વડા સાથે વાત કરી હતી. આ બાબતની સંવેદનશીલતાને કારણે બધાએ નામ ન આપવાની શરતે વાત કરી હતી. વરિષ્ઠ રાજદ્વારીએ જણાવ્યું હતું કે, અરાકચીએ વોશિંગ્ટનના ગલ્ફ સાથીઓને ટ્રમ્પ પર તેમના પ્રભાવનો ઉપયોગ કરીને તેમને નવેસરથી હુમલાઓ શરૂ કરવાથી રોકવા વિનંતી કરી હતી, તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે ઈરાન પર કોઈપણ હુમલો સમગ્ર ખાડીમાં યુએસ સંપત્તિઓ અને મહત્ત્વપૂર્ણ માળખાગત સુવિધાઓ સામે બદલો લેવા માટે પ્રેરિત થશે. રાજદ્વારીએ દરેક વાતચીતમાં તેમનો સંદેશ સુસંગત હતો, રાજદ્વારીએ કહ્યુંઃ “અમે બદલો લેવા માટે તૈયાર છીએ, પરંતુ રાજદ્વારી ઉકેલ શોધવો એ સમગ્ર પ્રદેશમાં વ્યાપક ઉગ્રતા અને વિનાશને ટાળવાનો શ્રેષ્ઠ માર્ગ છે.” “ઈરાની ચેતવણી સ્પષ્ટ હતીઃ જો અમેરિકા ઈરાનના માળખાગત સુવિધાઓને નિશાન બનાવશે, તો તેઓ ગલ્ફ ઊર્જા સુવિધાઓ અને અન્ય પ્રાદેશિક લક્ષ્યો પર હુમલો કરીને બદલો લેશે,” એક ગલ્ફ સૂત્રએ જણાવ્યું. રાજદ્વારી ઝુંબેશ દર્શાવે છે કે ઈરાન કેવી રીતે ગલ્ફની નબળાઈને લાભમાં ફેરવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, પ્રાદેશિક સરકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે કે કોઈપણ નવી યુએસ-ઈરાન મુકાબલો તેમની અર્થવ્યવસ્થાને સીધી ફાયરિંગ લાઇનમાં મૂકી શકે છે. સઉદી ક્રાઉન પ્રિન્સ મોહમ્મદ બિન સલમાને ત્યારબાદ ટ્રમ્પ સાથે વાત કરી, તેમને લશ્કરી કાર્યવાહીમાં વિલંબ કરવા, વાટાઘાટોમાં પાછા ફરવા, યુદ્ધવિરામ સુરક્ષિત કરવા અને રાજદ્વારી સમાધાન કરવા વિનંતી કરી, એમ વરિષ્ઠ રાજદ્વારી અને ગલ્ફ સૂત્રોએ જણાવ્યું.

આ ચેતવણી દરેક ગલ્ફ રાજ્ય માટે હતી, અન્ય ગલ્ફ સૂત્રએ જણાવ્યું હતું, પરંતુ મુખ્યત્વે સઉદી અરેબિયા અને કતાર દ્વારા પહોંચાડવામાં આવી હતી. ઈરાને તાજેતરના વર્ષોમાં ભૂતપૂર્વ પ્રાદેશિક હરીફ સઉદી અરેબિયા સહિત તેના ગલ્ફ પડોશીઓ સાથે સંબંધો સુધાર્યા છે. કતાર, ઓમાન અને સાઉદી અરેબિયાએ વોશિંગ્ટનને તેહરાન સાથે વાટાઘાટો ફરી શરૂ કરવા અને નવી સંઘર્ષ ટાળવા વિનંતી કરી છે, ઈરાની ચેતવણીઓ વચ્ચે કે યુએસ હુમલાઓનો બીજો રાઉન્ડ “પ્રદેશને અગ્નિના ગોળામાં ફેરવી શકે છે”, બીજા ઈરાની અધિકારીએ જણાવ્યું. ૨ ઓગસ્ટના રોજ, ટ્રમ્પે કહ્યું કે તેઓ ઈરાન પર હુમલો રદ કરવા સંમત થયા છે “જો તે ઝડપથી સોદો કરી શકે” તો”.
ઈરાની અધિકારી કહે છે કે વ્યાપક પ્રાદેશિક ઉગ્રતાના ભય
“સઉદી અરેબિયા માને છે કે વધુ ઉગ્રતા ફક્ત વધુ વિનાશ લાવશે,” પહેલા ગલ્ફ સ્ત્રોતે જણાવ્યું હતું. “તેથી જ તેણે ટ્રમ્પને રાજદ્વારીને તક આપવા વિનંતી કરી.”
વોશિંગ્ટનને રાજદ્વારી બનવા વિનંતી કરતી વખતે, રિયાદે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે જો ધમકી આપવામાં આવે તો તે પોતાનો બચાવ કરશે. બીજા ગલ્ફ સ્ત્રોતે જણાવ્યું હતું કે સઉદી અરેબિયાએ ચેતવણી આપી હતી કે તેના પ્રદેશ પર કોઈપણ હુમલાનો લશ્કરી જવાબ આપવામાં આવશે.
રોયલ કોર્ટની નજીકના સાઉદી વિશ્લેષક અલી શિહાબીએ જણાવ્યું હતું કે રાજ્યનું મૂલ્યાંકન એ છે કે વધુ ઉગ્રતા ઇચ્છિત પરિણામ પ્રાપ્ત કરવાની શક્યતા નથી. “રાજ્ય માને છે કે પ્રમાણસર લશ્કરી પ્રતિભાવો અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ઈરાન પર સતત દબાણનું મિશ્રણ વ્યવહારિક રાજદ્વારી સમાધાન તરફનો સૌથી મજબૂત માર્ગ પ્રદાન કરે છે,” શિહાબીએ કહ્યું.
ઈરાનના મૌલવી નેતૃત્વએ વારંવાર ગલ્ફમાં યુએસ લશ્કરી થાણાઓ બંધ કરવાની માંગ કરી છે અને ગલ્ફ આરબ રાજ્યોને વોશિંગ્ટન સાથે ગુપ્ત માહિતી શેર કરવાનું બંધ કરવા હાકલ કરી છે, જેનો ઉપયોગ તેહરાન માને છે કે તેની સામે હુમલાઓને સરળ બનાવવા માટે કરવામાં આવ્યો છે.
“તેઓ હજુ પણ સઉદી અરેબિયાના અરામકોને યાદ કરે છે,” તેમણે સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૯માં અબકૈક અને ખુરૈસ સુવિધાઓ પર થયેલા ડ્રોન અને મિસાઇલ હુમલાઓનો ઉલ્લેખ કરતા ઉમેર્યું, જેણે રાજ્યના અડધાથી વધુ ક્રૂડ ઓઇલ ઉત્પાદનને અસ્થાયી રૂપે બંધ કરી દીધું હતું અને ગલ્ફ ઊર્જા માળખાની નબળાઈને ઉજાગર કરી હતી.
“દુશ્મન ઈરાની માળખાને ધમકી આપવાનું ચાલુ રાખે છે. જો ઈરાનને નુકસાન થાય છે, તો તે બદલામાં ઘણું મોટું નુકસાન પહોંચાડશે,” પાવર ગ્રીડ અને રિફાઇનરીઓ સહિત લક્ષ્ય સૂચિનો ઉલ્લેખ કરતા ઈરાની અધિકારીએ ઉમેર્યું.
તેહરાનના દૃષ્ટિકોણથી, ટ્રમ્પ પાસે હવે બે અપ્રિય વિકલ્પો છે, વરિષ્ઠ ઈરાની અધિકારીએ કહ્યુંઃ સંઘર્ષ વધારવો જે તે ગલ્ફને ગળી શકે છે અને વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠામાં વિક્ષેપ પાડી શકે છે, અથવા વાટાઘાટો દ્વારા મળેલા પરિણામને સ્વીકારી શકે છે જે વોશિંગ્ટન ઇચ્છે છે તે નિર્ણાયક વિજયથી દૂર રહે છે.
વરિષ્ઠ પ્રાદેશિક રાજદ્વારીએ જણાવ્યું હતું કે, કરારમાં મુખ્ય અવરોધોમાંનો એક તેહરાનને વિજયનો દાવો કરવા દેવાની મંજૂરી આપવામાં વોશિંગ્ટનની અનિચ્છા છે.
“યુનાઇટેડ સ્ટેટ્‌સ એવું કંઈક ઇચ્છે છે જે તે યુદ્ધ જીત્યાના પુરાવા તરીકે રજૂ કરી શકે,” રાજદ્વારીએ કહ્યું.