ગાઝાના કિનારે કલ્પના કરાયેલ ‘ફ્લોટિંગ પિયર’એ વિશ્લેષકોને એવા પ્રશ્ન કરવા તરફ દોરી જાય છે
કે, શું આ પ્રોજેક્ટ ઇઝરાયેલ માટે એન્ક્લેવ પર નિયંત્રણ મેળવવાનું એક માધ્યમ છે ?

(એજન્સી) તા.૫
જાન્યુઆરીમાં એક મીટિંગ દરમિયાન ઇઝરાયેલના વિદેશપ્રધાન ઇઝરાયેલ કાત્ઝે યુદ્ધથી તબાહ ગાઝાને સહાય વિતરિત કરવા માટે ભવિષ્યવાદી કૃત્રિમ ટાપુની દરખાસ્ત કરી હતી. તેના મહિનાઓ પછી યુએસ નૌકાદળના જહાજો ‘ફ્લોટિંગ પિઅર’ બાંધવા માટે પૂર્વીય ભૂમધ્ય તરફ આગળ વધી રહ્યા છે જે વાસ્તવિક ટાપુ, સાયપ્રસથી સહાય મેળવે છે અને તેને ગાઝા તરફ મોકલે છે. ગાઝામાં લોકો ભૂખે મરી રહ્યા છે, તેથી તેઓને કોઈપણ જગ્યાએથી મળતી સહાય માટે સૌને પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવશે. પરંતુ ઓકલને આશ્ચર્ય છે કે, યુએસ પ્રમુખ જો બાઇડેને માર્ચમાં આ પ્રોજેક્ટની જાહેરાત કરી ત્યારથી ઇઝરાયેલ તેના માટે કેમ ઝડપ કરી રહ્યું છે, તેના પર તો ગાઝાની જમીનની સરહદો પર સહાયને રોકવાનો આરોપ છે. તે માને છે કે, આ ગાઝાને સહાય પર ઇઝરાયેલી નિયંત્રણને મજબૂત કરવા માટે છે, વધુ સહાય લાવવા માટે નહીં. મને લાગે છે કે, આ બંદર ઇઝરાયેલ માટે ગાઝાની જમીનની સરહદો બંધ રાખવાનું અનુકૂળ બનાવશે. યુએસ પોર્ટ પ્રોજેક્ટ અને કેટ્‌ઝની યોજના વચ્ચે સ્પષ્ટ તફાવત છે. કૃત્રિમ ટાપુને બદલે અમેરિકી સૈન્ય ગાઝાના દરિયાકિનારે ત્રણથી પાંચ માઈલ દૂર ફ્લોટિંગ પિઅર બનાવશે. ગાઝા બીચ પર ૧૮૦૦ ફૂટનો ફ્લોટિંગ કોઝવે લાંગરવામાં આવશે. જહાજો લાર્નાકાના સાયપ્રિયોટ બંદર પર સ્ટેજિંગ ગ્રાઉન્ડથી ફ્લોટિંગ પિયર સુધી સહાય પહોંચાડશે. સહાયક જહાજો સહાયને ટુ-લેન કોઝવે સુધી પહોંચાડશે. ગાઝા યુદ્ધના પ્રથમ અઠવાડિયામાં સાયપ્રસે દરિયાઈ કોરિડોર માટે હાકલ કરી હતી. આ ભૂમધ્ય ટાપુ રાષ્ટ્ર ઇઝરાયેલ સાથે ગાઢ સંબંધો ધરાવે છે, પરંતુ પેલેસ્ટીનીઓ સાથે પણ ઐતિહાસિક સંબંધો ધરાવે છે અને બંને પક્ષો વચ્ચે મધ્યસ્થી તરીકે કામ કરવાની આશા રાખે છે. જ્યારે યુદ્ધ શરૂ થયું ત્યારે ઇઝરાયેલે ગાઝાને સંપૂર્ણ ઘેરી લેવાનો આદેશ આપ્યો હતો, પરંતુ તેણે સહાયને અવરોધિત કરવાના આરોપોને નકારી કાઢ્યા હતા, તેને પુરવઠો પહોંચાડવામાં સહાયક સંસ્થાઓની અસમર્થતા, અનૈતિકતા પર આરોપ મૂક્યો હતો. ઇઝરાયેલે જાહેરાત કરી હતી કે, તે હવે પેલેસ્ટીનીઓ માટેની યુએન એજન્સી અને ગાઝાની સૌથી મોટી સહાય સંસ્થા ઉનર્વા સાથે કામ કરશે નહીં. યુએનની સર્વોચ્ચ અદાલતે ઇઝરાયેલને ગાઝાને ખોરાક અને અન્ય સહાયની ડિલિવરી સુનિશ્ચિત કરવાનો આદેશ આપ્યો છે, ઇઝરાયેલ કહે છે કે, તે સહાયને અવરોધિત કરી રહ્યું નથી. ઇઝરાયેલના વિદેશ મંત્રાલયે ગાઝામાં વધુ ખોરાક લાવવા માટે દરિયાઇ કોરિડોર પર કામ કરી રહેલી ‘નવી પહેલ’ તરફ ધ્યાન દોર્યું હતું. વેસ્ટ બેંક અને ગાઝાના પૂર્વ યુએસ એઇડ મિશન ડિરેક્ટર ડેવિડ હાર્ડને જણાવ્યું હતું કે, મેરિટાઇમ એઇડ કોરિડોર ગાઝાને ભૂખની કટોકટી દૂર કરવામાં મદદ કરશે, પરંતુ વધુ લેન્ડ ક્રોસિંગને રોકવા માટે તેનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ નહીં. વિશ્લેષકો કહે છે કે, આ ઇઝરાયેલના યુદ્ધ હેતુઓ માટે ફાયદાકારક છે. ઇઝરાયેલ કહેશે કે તેઓ બંદર પર સંપૂર્ણ દૃશ્યતા ધરાવે છે અને તેઓ તેના પર નિયંત્રણનો ઉપયોગ કરશે. હાલમાં ગાઝા પહોંચતા પહેલા સહાય મુખ્યત્વે બે બંદરો પર જાય છે; ઇઝરાયેલનું અશ્દોદ અને ઇજિપ્તનું અલ-આરિશ. તે ગાઝામાં બે ક્રોસિંગમાંથી પસાર થાય છેઃ ઇઝરાયેલની અંદરથી કેરેમ શાલોમ અને ઇજિપ્તના રફાહ ક્રોસિંગ. તમામ ડિલિવરી ઇઝરાયેલ દ્વારા નિયંત્રિત કઠિન નિરીક્ષણમાંથી પસાર થાય છે. ઇઝરાયેલી સૈનિકો દ્વારા તપાસ કરવા માટે ૪૦-કિલોમીટરની મુસાફરી કરતી કેટલીક ટ્રકો સાથે સહાયને અનલોડ કરવામાં આવે છે અને ફરીથી લોડ કરવામાં આવે છે. મેરિટાઇમ કોરિડોર ઇઝરાયેલ માટે લાભદાયક છે કારણ કે, તે તેમને ઇજિપ્ત પર નિર્ભરતા ઘટાડીને એન્ક્લેવમાં સહાય વિતરણ પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ જાળવી રાખવાની મંજૂરી આપે છે. તે ગાઝા પર ઇઝરાયેલની વિચારસરણીને રેખાંકિત કરે છે. ઇઝરાયેલ ગાઝા પર એકંદર સુરક્ષા નિયંત્રણ જાળવી રાખવા માંગે છે. કેટલાક લોકોએ પોર્ટ પ્રોજેક્ટની ટીકા કરી છે કારણ કે, બાઇડેન વહીવટીતંત્ર દ્વારા જમીન દ્વારા ગાઝામાં વધુ સહાય વધારવા માટે ઇઝરાયેલ પર દબાણ કરવામાં અસમર્થતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. બાઇડેન વહીવટીતંત્રે ઇઝરાયેલને બાળકોની હત્યા કરવાનું બંધ કરવાની માંગ કરવાની જરૂર છે અને માનવતાવાદી સ્વયંસેવકો અને પ્રેસ માટે ગાઝામાં માર્ગ ખોલવાની કહેવાની જરૂર છે. મંગળવારે ઇઝરાયેલી હવાઈ હુમલામાં મધ્ય ગાઝામાં સાત ઉઝ્રદ્ભ કામદારો માર્યા ગયા હતા અને સંસ્થાએ જણાવ્યું હતું કે, તેની હિલચાલ વિશે ઇઝરાયેલી સૈન્ય સાથે સંકલન હોવા છતાં આ હત્યાઓ થઈ હતી અને બુધવારે એન્ડ્રેસે કહ્યું હતું કે, ઇઝરાયેલ સહાયક કર્મચારીઓને નિશાન બનાવે છે તેણે ગાઝામાં તમામ કામગીરી સ્થગિત કરી દીધી છે. મેરિટાઇમ કોરિડોર બનાવવાનો યુએસનો નિર્ણય બે દાયકાથી વધુ સમય સુધી ઇઝરાયેલ દ્વારા ગાઝામાં એક મોટા બંદરના નિર્માણનો વિરોધ કર્યા પછી આવ્યો છે. પેલેસ્ટીની ચૂંટણીમાં તેની જીત બાદ હમાસે પેલેસ્ટીની ઓથોરિટી પાસેથી એન્ક્લેવ પર કબજો મેળવ્યા પછી ઇઝરાયેલે ૨૦૦૭થી ગાઝા પટ્ટી પર નૌકા અને હવાઈ નાકાબંધી લાદી છે. ઇઝરાયેલના આક્રમણમાં ૩૨,૦૦૦થી વધુ પેલેસ્ટીનીઓ માર્યા ગયા છે, જેમાં મુખ્યત્વે મહિલાઓ અને બાળકો છે. ગાઝાના આદિવાસી નેતાઓએ ઇઝરાયેલની સહાયને સુરક્ષિત કરવા અને વિતરિત કરવાના પ્રસ્તાવને નકારી કાઢ્યો છે. જમીન દ્વારા વધુ સારા, ઝડપી અને સસ્તા કોરિડોર છે. આ બંદર ઇઝરાયેલીઓને પેલેસ્ટીનીઓને સિનાઈમાં ધકેલવામાં નિષ્ફળતા બાદ તેમના વિસ્થાપિત કરવાના તેમના ધ્યેયને પૂર્ણ કરવામાં મદદ કરવાનો એક માર્ગ છે. ગુપ્તચર સમુદાય અને સંરક્ષણ વિભાગના કેટલાક સભ્યોએ વ્હાઇટ હાઉસને ચેતવણી આપી છે કે, અમેરિકી સૈન્ય કર્મચારીઓને હમાસ અથવા અન્ય પેલેસ્ટીની લડવૈયાઓ દ્વારા નિશાન બનાવવામાં આવી શકે છે કારણ કે, ૧૦૦૦થી વધુ યુએસ સૈનિકો અને ચાર સૈન્ય જહાજોને પ્રોજેક્ટ સાથે કામ સોંપવામાં આવ્યું છે. બાઇડેને વચન આપ્યું છે કે, કોઈ યુએસ સૈનિકો જમીન પર રહેશે નહીં અને કહ્યું કે, ઇઝરાયેલી સૈન્ય તેઓને સુરક્ષા પ્રદાન કરશે.