(એજન્સી) પેરિસ/લંડન, તા.૧૪
નાટોના સાથી દેશોએ સોમવારે જણાવ્યું હતું કે તેઓ યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ નાકાબંધીની યોજનામાં સામેલ નહીં થાય, યુદ્ધ સમાપ્ત થયા પછી જ હસ્તક્ષેપ કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો, જેનાથી ટ્રમ્પ ગુસ્સે થઈ શકે છે અને જોડાણમાં તણાવ વધી શકે છે. ટ્રમ્પે કહ્યું કે યુએસ સૈન્ય અન્ય દેશો સાથે મળીને જળમાર્ગમાં તમામ દરિયાઈ ટ્રાફિકને અવરોધિત કરશે, કારણ કે ઈરાન સાથે છ અઠવાડિયાના સંઘર્ષને સમાપ્ત કરવા માટે સપ્તાહના અંતે વાટાઘાટો નિષ્ફળ ગઈ હતી. યુએસ સૈન્યએ પાછળથી સ્પષ્ટ કર્યું કે સોમવારે બપોરે ૨ વાગ્યે ય્સ્‌ પર શરૂ થયેલ નાકાબંધી ફક્ત ઈરાની બંદરો પર જતા અથવા જતા જહાજો પર લાગુ થશે. ૨૮ ફેબ્રુઆરીએ યુદ્ધ શરૂ થયા પછી, ઈરાને મોટાભાગે તેના પોતાના સિવાયના તમામ જહાજો માટે સ્ટ્રેટને અવરોધિત કરી દીધું છે. તે સ્ટ્રેટ પર કાયમી નિયંત્રણ રાખવા અને સંભવતઃ તેનો ઉપયોગ કરતા જહાજો પાસેથી કર વસૂલવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. “નાકાબંધી ટૂંક સમયમાં શરૂ થશે. આ નાકાબંધીમાં અન્ય દેશો પણ સામેલ થશે,” ટ્રમ્પે રવિવારે ટ્રુથ સોશિયલ પર એક પોસ્ટમાં જણાવ્યું હતું. પરંતુ બ્રિટન અને ફ્રાન્સ સહિતના નાટો સાથીઓએ કહ્યું કે તેઓ નાકાબંધીમાં ભાગ લઈને સંઘર્ષમાં નહીં આવે અને કહ્યું કે તેઓ જળમાર્ગ ખોલવાની પહેલ પર કામ કરી રહ્યા છે, જ્યાં સામાન્ય રીતે વૈશ્વિક તેલ પુરવઠાનો પાંચમો ભાગ પસાર થાય છે. ભાગ લેવાનો તેમનો ઇન્કાર ટ્રમ્પ સાથે ઘર્ષણનો બીજો મુદ્દો છે, જેમણે લશ્કરી જોડાણમાંથી ખસી જવાની ધમકી આપી છે અને ઘણા દેશોએ ઈરાન પર હુમલા માટે યુએસ લશ્કરી વિમાનોને તેમના હવાઈ ક્ષેત્રનો ઉપયોગ કરવાનો ઇન્કાર કર્યા પછી યુરોપમાંથી કેટલાક યુએસ સૈનિકો પાછા ખેંચવાનું વિચારી રહ્યા છે. “અમે નાકાબંધીને સમર્થન આપી રહ્યા નથી,” બ્રિટિશ વડાપ્રધાન કીર સ્ટાર્મરે બીબીસીને જણાવ્યું. “મારો નિર્ણય ખૂબ સ્પષ્ટ રીતે લેવામાં આવ્યો છે કે ગમે તેટલો દબાણ હોય અને કેટલાક નોંધપાત્ર દબાણ હોય, અમે યુદ્ધમાં ખેંચાઈ રહ્યા નથી,” તેમણે કહ્યું. નાટોના સેક્રેટરી જનરલ માર્ક રુટે યુરોપિયન સરકારોને જણાવ્યું હતું કે ટ્રમ્પ નજીકના ભવિષ્યમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને સુરક્ષિત કરવામાં મદદ કરવા માટે નક્કર પ્રતિબદ્ધતાઓ ઇચ્છે છે, રાજદ્વારીઓએ ગયા અઠવાડિયે રોઇટર્સને જણાવ્યું હતું. જો તેના ૩૨ સભ્યો મિશનની રચના પર સંમત થાય તો નાટો સ્ટ્રેટમાં ભૂમિકા ભજવી શકે છે, રુટે ૯ એપ્રિલે જણાવ્યું હતું. ઘણા યુરોપિયન દેશોએ કહ્યું છે કે તેઓ સ્ટ્રેટમાં મદદ કરવા તૈયાર છે પરંતુ માત્ર ત્યારે જ જ્યારે દુશ્મનાવટનો કાયમી અંત આવે અને ઈરાન સાથે કરાર થાય કે તેમના જહાજો પર હુમલો કરવામાં આવશે નહીં. ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોને સોમવારે ઠના રોજ જણાવ્યું હતું કે, સ્ટ્રેટમાં નેવિગેશન પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે બહુરાષ્ટ્રીય મિશન બનાવવા માટે ફ્રાન્સ બ્રિટન અને અન્ય દેશો સાથે એક પરિષદનું આયોજન કરશે. “આ કડક રક્ષણાત્મક મિશન, યુદ્ધખોરોથી અલગ, પરિસ્થિતિ પરવાનગી આપે કે તરત જ તૈનાત કરવામાં આવશે,” મેક્રોને કહ્યું. સ્ટાર્મરે સોમવારે સંસદમાં જણાવ્યું હતું કે આ પહેલનો હેતુ સલામત માર્ગ અને ટેન્કરોને એસ્કોર્ટ કરવા માટે લશ્કરી જહાજોના સંકલન માટે નિયમો સ્થાપિત કરવાનો છે. “મને ખૂબ સ્પષ્ટ કરવા દો, આ સંઘર્ષ સમાપ્ત થયા પછી શિપિંગનું રક્ષણ અને નેવિગેશનની સ્વતંત્રતાને ટેકો આપવા વિશે છે. અહીં અમારો સહિયારો ઉદ્દેશ્ય એક સંકલિત, સ્વતંત્ર, બહુરાષ્ટ્રીય યોજના છે,” તેમણે કહ્યું.