(એજન્સી) લખનૌ, તા.૧૯
જ્યાં વાર્તાઓ ભાષાઓ, પેઢીઓ અને સામાજિક પૃષ્ઠભૂમિની સીમાઓ ઓળંગીને આગળ વધે છે, ત્યાં જાતિ અને સમાનતા પરનું સાહિત્ય યુવા વાચકોનું ધ્યાન ખેંચી રહ્યું છે. ભેદભાવનું વર્ણન કરતી આત્મકથાઓથી લઈને હાંસિયામાં ધકેલાયેલા સમુદાયોના ઇતિહાસને આલેખતી કૃતિઓ સુધી, ગોમતી પુસ્તક મહોત્સવમાં દલિત સાહિત્ય એક મહત્વપૂર્ણ વિભાગ તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. અહીં ઓમપ્રકાશ વાલ્મીકિનું ‘જૂઠન’, બામાનું ‘કરૂક્કુ’ અને શરણકુમાર લિંબાલેનું ‘ધ આઉટકાસ્ટ’ (The Outcaste) જેવા પુસ્તકો વાચકો મેળવી રહ્યા છે; સાથે જ ડૉ. બી.આર. આંબેડકરના ‘હુ વેર ધ શુદ્રાસ ?’ (Who Were the Shudras?) અને ‘ધ અનટચેબલ્સ’ () તેમજ દલિત પેન્થર્સ ચળવળ પરના સાહિત્યનો પણ તેમાં સમાવેશ થાય છે. આ સંગ્રહમાં સમાજ સુધારક જ્યોતિરાવ ફૂલેના લખાણો – જેમાં ‘ગુલામગીરી’ અને ‘શેતકર્યાચા અસૂદ’નો સમાવેશ થાય છે – તેમજ જાતિ, ઓળખ, ગરિમા, સામાજિક ન્યાય અને પ્રતિકાર જેવા વિષયોનું વિશ્લેષણ કરતા લેખકો અને વિચારકોની કૃતિઓ પણ ઉપલબ્ધ છે.The Untouchables ઘણા વિદ્યાર્થીઓ માટે, આ પુસ્તકો ખરીદવા એ તેમના પોતાના અનુભવોથી ભિન્ન અનુભવોને સમજવાની એક તક છે. અમિતેશ પાલ નામના વિદ્યાર્થીએ કહ્યું, “મારે ‘જૂઠન’ વાંચવું હતું કારણ કે તે જાતિગત ભેદભાવનો પ્રત્યક્ષ અનુભવ રજૂ કરે છે અને દર્શાવે છે કે સમાનતા માત્ર એક વિચાર બનીને કેમ ન રહી શકે.” અન્ય એક વિદ્યાર્થી, જાનવી સિંહે જણાવ્યું કે તેણે જાતિ પ્રથાના ઐતિહાસિક વિકાસ અને લોકોના જીવન પર તેની અસરને સમજવા માટે ‘હુ વેર ધ શુદ્રાસ ?’ પુસ્તક ખરીદ્યું. તેણે ઉમેર્યું કે સમાજ વિશે વધુ સારી સમજ કેળવવા માટે વિદ્યાર્થીઓએ આવા પુસ્તકો વાંચવા જોઈએ. મહોત્સવમાં ઉપસ્થિત પ્રકાશક કમલા કુમારે કહ્યું, “જાતિ અને સામાજિક ન્યાય પરના પુસ્તકોમાં, ‘એનિહિલેશન ઓફ કાસ્ટ’ (Annihilation of Caste- જાતિ પ્રથાનો વિનાશ) યુવા વાચકોમાં વિશેષ આકર્ષણ જમાવી રહ્યું છે અને દરરોજ તેની લગભગ સાત નકલો વેચાઈ રહી છે. વિદ્યાર્થીઓ આવા પુસ્તકો તરફ વધુ વળી રહ્યા છે કારણ કે તેઓ એવા લોકોના લખાણો દ્વારા જાતિ, સમાનતા અને સમાજ સુધારણાને સમજવા માંગે છે જેમણે પ્રવર્તમાન સામાજિક માળખાને પડકાર્યા હતા.”
- Thu, October 22, 2026
- Top Stories
- Trending
- Thu, October 22, 2026