૨૨ વર્ષના વિરામ પછી ૪૫ વર્ષની ઉંમરે પુસ્તકો ઉપાડવા અને ૧૦મા ધોરણમાં ૮૨% ગુણ મેળવવા એ કોઈ સામાન્ય સિદ્ધિ નથી. રેણુ હંસ જે સાંભળી કે બોલી શકતી નથી તેણે સાબિત કર્યું છે કે, જો કોઈનો સંકલ્પ મજબૂત હોય તો સંજોગો ક્યારેય અવરોધ બની શકતા નથી. આ સફર દરમિયાન તેનો દીકરો નમન જે ૧૨મા ધોરણમાં છે તેણે તેને ટેકો આપ્યો છે અને તેની માતાના સરકારી નોકરીના સ્વપ્નને નવી પાંખો આપી છે

(એજન્સી) તા.૨૪
૪૫ વર્ષની ઉંમર સાંભળી કે બોલી શકતી ન હતી. પરંતુ તેનો દૃઢ નિશ્ચય આટલો હતો કે, તેણે ૨૨ વર્ષના વિરામ પછી ફરીથી અભ્યાસ શરૂ કર્યો અને પોતાની મહેનત દ્વારા ૫૦૦માંથી ૪૦૬ ગુણ (૮૨%) મેળવ્યા. આ કાશ્મીરની રહેવાસી રેણુ હંસેની વાર્તા છે, જેણે ક્યારેય પોતાના સંજોગોને પોતાની નબળાઈ બનવા દીધા નહીં.
જમ્મુના કાશ્મીરી વિસ્થાપિત શિબિરમાં રહેતી રેણુ હંસે જમ્મુ અને કાશ્મીર સ્ટેટ ઓપન સ્કૂલિંગ (JKSOS) દ્વારા પોતાનો અભ્યાસ ફરી શરૂ કર્યો. આટલા લાંબા વિરામ પછી શિક્ષણ સાથે ફરીથી જોડાવું સરળ નહોતું, પરંતુ તેના પરિવારના ટેકા અને ખાસ કરીને તેના પુત્ર નમન કૌલના પ્રોત્સાહનથી તેને આગળ વધવા માટે પ્રોત્સાહન મળ્યું. ચાલો તેની સફળતાની વાર્તા વિશે જાણીએ. રેણુ માટે આ સિદ્ધિ ખાસ કરીને ખાસ છે કારણ કે, તે બહેરા અને બોલવામાં અક્ષમ છે. તેમના પતિ બબલુ કૌલ એક કાશ્મીરી પંડિત છે. તેઓ જન્મથી જ બહેરા અને મૂંગા છે અને દરજીનું કામ કરે છે. આ સંઘર્ષો છતાં પરિવારની આર્થિક પરિસ્થિતિ ખૂબ જ સામાન્ય છે, પરંતુ આ સંઘર્ષો વચ્ચે રેણુ પોતાના અધૂરા સ્વપ્નને પૂર્ણ કરવા માટે કટિબદ્ધ હતી. ૧૨મા ધોરણની વિદ્યાર્થીની તેની માતાની માર્ગદર્શક બની. રેણુનો પુત્ર નમન કૌલ પોતે ૧૨મા ધોરણનો વિદ્યાર્થી છે. તેમણે તેમની માતાને અભ્યાસ ચાલુ રાખવા માટે પ્રેરણા આપી. નમન હવે તેમની માતાને કોમ્પ્યુટર કૌશલ્ય શીખવી રહ્યા છે અને તેમને ૧૨મા ધોરણના અભ્યાસ માટે તૈયાર કરી રહ્યા છે. રેણુનું સ્વપ્ન અહીં અટકવાનું નથી. તે પોતાનો અભ્યાસ પૂર્ણ કરવા અને સરકારી નોકરી મેળવવા માંગે છે જેથી તે પોતાના પગ પર ઊભી રહી શકે. નમન સમજાવે છે કે, તેમની માતાનું સરકારી નોકરીનું સ્વપ્ન પણ એટલા માટે છે કારણ કે, તેમના ઘણા સાથીદારો સરકારી સેવામાં છે. તેમની પાસે લેખન પ્રતિભા છે અને તેઓ ઘરના બધા કામ ખૂબ સારી રીતે સંભાળે છે. રેણુ હંસના પુત્ર નમન કૌલ સમજાવે છે, “અમારા પરિવારમાં અમે ફક્ત ત્રણ જ છીએ : મારી માતા, પિતા અને હું. મારા માતા-પિતા બંને બહેરા અને બોલવામાં અક્ષમ છે, જે મારા માટે એક મોટી જવાબદારી અને પડકાર હતો. હું તેમનો એકમાત્ર આધાર હતો. હું મારી માતાને ભણાવવા માટે સમય કાઢતો. જો કે, તેના શાળાના શિક્ષકોએ પણ આમાં મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી, અમે એક ધ્યેય નક્કી કર્યો હતો અને મેં મારી માતાને કહ્યું, ‘તમે આ કરી શકો છો.’” સફળતાનો માર્ગ વિસ્થાપિત શિબિરના સંઘર્ષમાંથી ઊભરી આવ્યો. આર્થિક મુશ્કેલીઓનો ઉલ્લેખ કરતા નમન સમજાવે છે કે, તે જમ્મુના એક વિસ્થાપિત શિબિરમાં રહે છે. તે તેના પિતાની ટેલરિંગ આવક અને સરકારી રાહત સહાય પર જીવે છે. રેણુની સફળતા ફક્ત ૮૨% સ્કોર કરવા સુધી મર્યાદિત નથી; તે તે બધા લોકો માટે એક ઉદાહરણ છે જેઓ ઉંમર અથવા પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓને કારણે પોતાના સપના છોડી દે છે. ૨૨ વર્ષ પછી ફરીથી પુસ્તક ઉપાડીને, રેણુ હંસે સાબિત કર્યું કે નવી શરૂઆત માટે કોઈ વય મર્યાદા નથી. આજે સમગ્ર કાશ્મીરી પંડિત સમુદાય સહિત દરેક વ્યક્તિ તેમના જુસ્સાને સલામ કરી રહી છે.