HSCF પ્રમુખે જિનીવામાં ૬૩મા UN માનવ અધિકાર પરિષદ સત્રમાં પેલેસ્ટીન, લઘુમતી અધિકારો અને સામાજિક સમાનતાનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો
(એજન્સી) મુંબઈ, તા.૩
માનવ અધિકારોમાં બેવડા ધોરણો હોઈ શકે નહીં, મુંબઈ સ્થિત હ્યુમન સોશિયલ કેર ફાઉન્ડેશનના સ્થાપક અને પ્રમુખ ડૉ. ફૈઝાન અહેમદ અઝીઝીએ જીનીવામાં યુએન માનવ અધિકાર પરિષદના ૬૩મા સત્રમાં જણાવ્યું હતું. ૭ સપ્ટેમ્બરથી ૭ ઓકટોબર સુધી યોજાયેલી આ સત્રમાં, ડૉ. અઝીઝીએ ચર્ચામાં ભાગ લીધો અને પેલેસ્ટીન, ખાસ કરીને ગાઝામાં માનવતાવાદી કટોકટી; બાળકો અને લઘુમતીઓનું રક્ષણ, આંતરરાષ્ટ્રીય નિર્ણય લેવામાં વીટો પાવરનો ઉપયોગ; ન્યાયિક સ્વતંત્રતા અને યુવા ચિંતાઓ અને શિક્ષણ, આરોગ્ય, સામાજિક સમાનતા અને ભેદભાવ જેવી વિવિધ ચિંતાઓ પર મૌખિક અને લેખિત મંતવ્યો રજૂ કર્યા. તેઓ વર્તમાન માનવ અધિકાર પડકારો પર ચર્ચા કરવા માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સંશોધન અને નાગરિક સમાજ સંગઠનોના લોકોને પણ મળ્યા. ‘માનવ અધિકારો ભૂગોળ, ધર્મ, જાતિ અથવા રાજકીય પ્રભાવ પર આધાર રાખી શકતા નથી. જ્યારે એક બાળક અથવા એક સમુદાયના અધિકારોની અવગણના કરવામાં આવે છે, ત્યારે સમગ્ર માનવ અધિકાર પ્રણાલીની વિશ્વસનીયતા નબળી પડી જાય છે,’ ડૉ. અઝીઝીએ કહ્યું.‘બાળકોનું રક્ષણ કરવું એ રાજકીય સ્થિતિ નથી’ : ગાઝામાં માનવતાવાદી પરિસ્થિતિ પર ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરતા, ડૉ. અઝીઝીએ કહ્યું કે, બાળકો અને નાગરિકોને હત્યા, હિંસા, જાતીય દુર્વ્યવહાર, શોષણ, મનસ્વી અટકાયત અને અન્ય ગંભીર ઉલ્લંઘનોથી સુરક્ષિત રાખવા જોઈએ. ‘બાળકોનું રક્ષણ કરવું એ રાજકીય સ્થિતિ નથી; તે મૂળભૂત માનવ-અધિકારની જવાબદારી છે. વિશ્વએ યુદ્ધ, ભય અને વિનાશથી ઘેરાયેલી આખી પેઢીને મોટા થવા દેવી જોઈએ નહીં,’ તેમણે કહ્યું. તેમણે નાગરિકોનું રક્ષણ કરવા, માનવતાવાદી સહાય પહોંચાડવા અને ગંભીર ઉલ્લંઘનો માટે જવાબદાર લોકોને જવાબદાર ઠેરવવા માટે મજબૂત આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રયાસો કરવા હાકલ કરી.વીટો અને યુએન સુધારા માટે હાકલ : ડૉ. અઝીઝીએ યુએન સુરક્ષા પરિષદની વીટો સિસ્ટમ આંતરરાષ્ટ્રીય કાર્યવાહીને કેવી રીતે અસર કરે છે તે અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી જ્યાં ગંભીર માનવ અધિકારોની ચિંતાઓ સામેલ છે. તેમણે રશિયા અને ફ્રાન્સ સહિતના પ્રભાવશાળી દેશોને યુએન સુધારા પર અર્થપૂર્ણ વાટાઘાટો અને વધુ અસરકારક આંતરરાષ્ટ્રીય નિર્ણય લેવાનું સમર્થન કરવા વિનંતી કરી. ‘વિશ્વને વિશ્વસનીયતા, સુસંગતતા અને જવાબદારી સાથે ગંભીર ઉલ્લંઘનોનો જવાબ આપવા સક્ષમ સંસ્થાઓની જરૂર છે. યુએન સુધારા ફક્ત રાજકીય ચર્ચા નહીં પણ વ્યવહારૂ ઉદ્દેશ્ય બનવું જોઈએ,’ તેમણે કહ્યું.અદાલતો, વર્ગખંડો અને યુવા અવાજો : ડૉ. અઝીઝીએ જણાવ્યું હતું કે, સ્વતંત્ર ન્યાયતંત્ર અને કાયદાનું શાસન માનવ અધિકારો માટે આવશ્યક રક્ષણ છે. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે, ન્યાયિક પ્રક્રિયાઓમાં દખલગીરી નાગરિકોના મૂળભૂત અધિકારોને સીધી અસર કરી શકે છે. તેમણે સરકારોને યુવાનોના વિરોધ પ્રદર્શનોને ફક્ત કાયદો અને વ્યવસ્થાના મુદ્દા તરીકે ગણવાને બદલે સંવાદ દ્વારા યુવાનો સાથે જોડાવવા હાકલ કરી. ‘યુવાનો ફક્ત સરકારો માટે પડકાર નથી; તેઓ દરેક દેશનું ભવિષ્ય છે. તેમની ચિંતાઓ સંવાદ, ભાગીદારી અને લોકશાહી પ્રક્રિયાઓ દ્વારા સાંભળવી જોઈએ,’ તેમણે કહ્યું. તેમણે સરકારોને શાળાઓ અને અભ્યાસક્રમોને રાજકીય વિભાજનના સાધન ન બનવા દેવા પણ વિનંતી કરી. ‘શિક્ષણે બાળકોને મતભેદો સાથે શાંતિથી જીવવાનું શીખવવું જોઈએ, તે મતભેદોને નફરતના કારણોમાં ફેરવવા નહીં,’ તેમણે કહ્યું.
લઘુમતી અધિકારો અને ડ્રગ્સ સામેની લડાઈ : ભેદભાવ પર બોલતા, ડૉ. અઝીઝીએ કહ્યું કે, કોઈપણ ધાર્મિક, વંશીય અથવા સામાજિક સમુદાયને લક્ષ્ય બનાવવો જોઈએ નહીં અથવા તેને કલંકિત ન કરવો જોઈએ. તેમણે કાયદાનું સમાન રક્ષણ અને લઘુમતીઓ માટે મજબૂત સુરક્ષા માટે હાકલ કરી. ડ્રગ નીતિ પર, તેમણે કહ્યું કે, સરકારોએ સમુદાયો નહીં પણ ટ્રાફિકિંગ નેટવર્ક્સ અને સંગઠિત ગુનાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવું જોઈએ. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે, ભેદભાવપૂર્ણ અમલીકરણ સામાજિક વિભાજનને વધુ ઊંડું કરી શકે છે જ્યારે વાસ્તવિક ગુનાહિત નેટવર્ક્સને હૂકથી દૂર રાખી શકે છે. ડૉ. અઝીઝીએ આરોગ્ય, શિક્ષણ, ગરીબી અને સામાજિક અસમાનતાને માનવ અધિકારોના અભિન્ન ભાગો ગણાવ્યા. તેમણે સંવેદનશીલ જૂથો, ખાસ કરીને મહિલાઓ, બાળકો અને યુવાનોનું રક્ષણ કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો અને આંતરરાષ્ટ્રીય નિર્ણય લેવામાં નાગરિક સમાજની મજબૂત ભૂમિકા માટે હાકલ કરી. ‘આંતરરાષ્ટ્રીય માનવ અધિકાર મંચોનો હેતુ ભાષણો સુધી મર્યાદિત ન હોવો જોઈએ. વાસ્તવિક કસોટી એ છે કે, શું ચર્ચાઓ જમીન પર લોકો સુધી પહોંચવા માટે કાર્યવાહી તરફ દોરી જાય છે,’ તેમણે કહ્યું. સત્રની બાજુમાં, ડૉ. અઝીઝીએ વરિષ્ઠ રાજદ્વારીઓ, યુએન અધિકારીઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય માનવ અધિકાર પ્રતિનિધિઓ સાથે રચનાત્મક બેઠકો યોજી.