સઉદી અરેબિયાએ તેહરાનમાં વાટાઘાટો દરમિયાન પાકિસ્તાનના આર્મી ચીફ, ફિલ્ડ માર્શલ અસીમ મુનીર સાથે ઈરાન સમર્થિત હૌથીઓને એક અબજ ડોલર ઓફર કર્યા હોવાના અહેવાલ છે. મક્કા કરાર ભાગીદારો અને ઈરાન દ્વારા હુમલાઓ રોકવા અને તેલ નિકાસ પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે વાટાઘાટો યોજાઈ હતી
(એજન્સી) તા.ર૮
ઇઝરાયેલી મીડિયા આઉટલેટના અહેવાલ મુજબ, સઉદી અરેબિયાએ યુદ્ધવિરામ સુરક્ષિત કરવા અને તેલ નિકાસ પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે યમનના ઈરાન સમર્થિત હૌથી બળવાખોરોને એક અબજ ડોલર ઓફર કર્યા છે. આ વાટાઘાટો મક્કા કરારના ભાગ રૂપે યોજાઈ હતી અને પાકિસ્તાનના આર્મી ચીફ ફિલ્ડ માર્શલ અસીમ મુનીર મધ્ય પૂર્વના વધતા સંકટને રોકવા માટે વાટાઘાટોમાં સામેલ હતા.૨૭ ઓક્ટોબરના રોજ હિબ્રુ ભાષાના અખબાર ઇઝરાયેલ હાયોમ દ્વારા પ્રકાશિત અહેવાલ મુજબ, રિયાધનો પ્રસ્તાવ તણાવ ઓછો કરવાના પ્રયાસોનો એક ભાગ છે, જેમાં પાકિસ્તાન, તુર્કી અને ઈરાન સઉદી માળખા પરના હુમલાઓને રોકવા માટે વાટાઘાટોમાં સામેલ છે.અહેવાલમાં ગલ્ફમાં રાજદ્વારી સૂત્રોને ટાંકીને કહેવામાં આવ્યું છે કે સઉદી સંરક્ષણ પ્રધાન પ્રિન્સ ખાલિદ બિન સલમાનની તેહરાનની અચાનક મુલાકાતનો હેતુ ઈરાન દ્વારા હુથીઓ સાથે સમજૂતી મેળવવાનો હતો. ઇઝરાયેલ હાયોમે એક સ્ત્રોતનો ઉલ્લેખ કરીને દાવો કર્યો છે કે સઉદી પ્રધાન હર્ક્યુલસ લશ્કરી પરિવહન વિમાનમાં પણ પૈસા લઈ ગયા હતા જેના પર તેઓ ઈરાની રાજધાનીમાં પહોંચ્યા હતા. જોકે, અહેવાલમાં કોઈ ચુકવણી કરવામાં આવી હોવાનું સ્થાપિત થયું નથી, અને સઉદી અધિકારીએ ટ્રાન્સફરની પુષ્ટિ કરી નથી.અખબાર અનુસાર, મુનીર અને તુર્કીના ગુપ્તચર વડા ઇબ્રાહિમ કાલિન પણ વાટાઘાટોમાં સામેલ હતા. આ બેઠક મધ્ય પૂર્વમાં એક મહત્ત્વપૂર્ણ રાજદ્વારી વિકાસ છે, જે સઉદીની આગેવાની હેઠળના મક્કા સંયુક્ત સંરક્ષણ જોડાણના પ્રતિનિધિઓને પ્રાદેશિક સુરક્ષા અને ઊર્જા પુરવઠાને જોખમમાં મૂકતા સંકટ પર ઈરાની નેતાઓ સાથે ચર્ચામાં લાવે છે. આ વાટાઘાટો સાઉદી એરપોર્ટ અને ખાસ કરીને તેલ સુવિધાઓ પર હુથી હુમલાઓની પૃષ્ઠભૂમિ સામે આવી છે, જેણે રાજ્યને નોંધપાત્ર આર્થિક નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. તે જ સમયે, હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ટેન્કરો પર ઈરાન દ્વારા કરવામાં આવેલા હુમલાઓએ અખાતમાંથી તેલ નિકાસને વિક્ષેપિત કરી છે, જેનાથી પ્રાદેશિક ઊર્જા બજારો પર દબાણ વધ્યું છે.આ ઉગ્રતાને રોકવામાં સઉદી અરેબિયાનો સીધો હિસ્સો છે. લાંબા સમય સુધી સંઘર્ષ તેલ નિકાસ, મહત્ત્વપૂર્ણ માળખાગત સુવિધાઓ અને રાજ્યના આર્થિક હિતોને જોખમમાં મૂકે છે. અહેવાલ મુજબ, જો આ ઓફરને અનુસરવામાં આવે તો, હુમલાઓને રોકવા માટે નાણાકીય પ્રોત્સાહનો અને ઈરાની મધ્યસ્થીનો ઉપયોગ કરવાનો પ્રયાસ રજૂ કરશે.
ઈઝરાયેલી અખબાર અનુસાર, આ વિવાદમાં લગભગ ત્રણ વર્ષ પહેલાં થયેલી સમજૂતીઓનો પણ સમાવેશ થાય છે, જેના હેઠળ રિયાધ દ્વારા વ્યાપક સમાધાનના ભાગ રૂપે હૌથીઓને નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવાની અપેક્ષા રાખવામાં આવી હતી. પ્રસ્તાવિત ભંડોળનો હેતુ અન્ય હેતુઓ ઉપરાંત, હુથીઓના નિયંત્રણ હેઠળના વિસ્તારોમાં જાહેર ક્ષેત્રના પગાર ચૂકવવા અને નાગરિક માળખાગત સુવિધાઓનું પુનર્નિર્માણ કરવાનો હતો. બદલામાં, હૌથીઓ યુદ્ધવિરામ જાળવી રાખવા અને સઉદી અરેબિયા પર હુમલા બંધ કરવાની અપેક્ષા રાખવામાં આવી હતી. તાજેતરના મહિનાઓમાં, બળવાખોરોએ સઉદી અરેબિયા દ્વારા ફરીથી હુમલાઓને વાજબી ઠેરવવા માટે તે સમજૂતીઓનું પાલન કરવામાં નિષ્ફળતાનો ઉલ્લેખ કર્યો છે.
જોકે, અહેવાલમાં તાજેતરની ઉગ્રતામાં ઈરાનની ભૂમિકા તરફ પણ ધ્યાન દોરવામાં આવ્યું છે, જેમાં આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે કે તેહરાન યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથેના તેના વ્યાપક સંઘર્ષના ભાગ રૂપે હુથીઓને હથિયાર અને ટેકો આપવાનું ચાલુ રાખ્યું છે.
પાકિસ્તાનની સંડોવણી ઇસ્લામાબાદને તેના સંરક્ષણ ભાગીદારો અને ઈરાનને સંડોવતા સંવેદનશીલ રાજદ્વારી પ્રયાસના કેન્દ્રમાં રાખે છે. ઇઝરાયેલ હાયોમના જણાવ્યા અનુસાર, આર્મી ચીફ ફિલ્ડ માર્શલ અસીમ મુનીરે સઉદી અને તુર્કીના પ્રતિનિધિઓ સાથે તેહરાન વાટાઘાટોમાં ભાગ લીધો હતો. સઉદી અરેબિયા, પાકિસ્તાન અને તુર્કીએ ઓગસ્ટમાં મક્કા પરસ્પર સંરક્ષણ કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા પછી પણ આ બેઠક આવી છે. કરારમાં જો કોઈ સભ્ય હુમલો કરે તો લશ્કરી સહાયની કલ્પના કરવામાં આવી છે. જો કે, પાકિસ્તાન અને તુર્કીએ મર્યાદિત સહાય પૂરી પાડી છે, લશ્કરી સલાહકારો મોકલ્યા છે પરંતુ સઉદી અરેબિયા પર વધતા હુમલાઓ છતાં વધારાના સહાયક દળો નથી. તેહરાનમાં થયેલી વાટાઘાટોમાં ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાન, સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલના સેક્રેટરી જનરલ મોહસેન રેઝાઈ અને ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ શામેલ હોવાનું કહેવાય છે. બળવાખોર ચળવળને ટેકો આપવા છતાં, ઈરાને સાઉદી અરેબિયા અને હુથીઓ વચ્ચે મધ્યસ્થી કરવાની ઓફર કરી, પોતાને એક મુખ્ય મધ્યસ્થી તરીકે સ્થાન આપ્યું.