(એજન્સી) તા.૨૮
કલ્પના કરો, જો પ્રોટીનની જટિલ ૩-D રચનાને સંખ્યાઓના સરળ તારમાં રૂપાંતરિત કરી શકાય અને તે તાર વૈજ્ઞાનિકોને પ્રોટીન શું કરે છે તે સમજવામાં મદદ કરી શકે ? સોસાયટી ફોર સાયન્સના ઓનલાઈન રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે લેક્સિંગ્ટન, મેસેચ્યુસેટ્‌સના ૧૭ વર્ષીય જેરી ઝુ દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલા એક નવીન AI મોડેલનો આ આધાર છે, જેમણે તેમના સંશોધન માટે રિજેનરોન સાયન્સ ટેલેન્ટ સર્ચમાં ૯૦,૦૦૦ હજાર ડોલર કમાયા હતા. વિગતો વાંચવા માટે નીચે સ્ક્રોલ કરો.ઓનલાઈન રિપોર્ટ અનુસાર, ઝુનો પ્રોજેક્ટ, ‘એ યુનિફાઇડ પ્રોટીન એમ્બેડિંગ મોડેલ વિથ લોકલ એન્ડ ગ્લોબલ સ્ટ્રક્ચરલ સેન્સિટિવિટી,’ કોમ્પ્યુટેશનલ બાયોલોજી અને બાયોઇન્ફોર્મેટિક્સના ક્ષેત્રમાં છે. તેમનું છૈં મોડેલ પ્રોટીન અને એમિનો એસિડની રચનાઓની ઝડપથી તુલના કરવા માટે રચાયેલ છે. પ્રોટીનની રચના આ પરમાણુઓ કેવી રીતે કાર્ય કરે છે તેના મહત્ત્વપૂર્ણ સંકેતો આપે છે. પરંતુ તે રચનાઓમાં બધી વિગતો શોધવા અને તેની તુલના કરવા માટે મોટી માત્રામાં કમ્પ્યુટિંગ પાવરની જરૂર પડી શકે છે. વૈજ્ઞાનિકો સામે બીજી સમસ્યા મોટા ડેટાબેઝનો ઉપયોગ કરવાની છે; વર્તમાન પદ્ધતિઓ કાં તો મોલેક્યુલર ફ્રેમવર્કના વિશાળ સંગ્રહ સાથે વ્યવહાર કરવા માટે ખૂબ ધીમી છે અથવા તેઓ મહત્ત્વપૂર્ણ વિગતો ચૂકી જાય છે. જો આપણે રિપોર્ટ પર નજર કરીએ, તો ઝુનો અભિગમ આ બંને મુદ્દાઓને સંબોધવાનો પ્રયાસ કરે છે.એવું પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યું છે કે ઝુએ શોધી કાઢ્યું છે કે પ્રોટીનના આકારની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓને સાચવીને માળખાકીય માહિતીને સંખ્યાત્મક રજૂઆતો અથવા સંખ્યાઓના શબ્દમાળાઓમાં નિસ્યંદિત કરી શકાય છે. આવા આંકડાકીય રજૂઆતો છૈં સિસ્ટમ દ્વારા પરમાણુઓની સરખામણીમાં મદદ અને વેગ આપી શકે છે. શરૂઆતથી દરેક માળખાકીય વિગતોની ફરીથી તપાસ કરવાને બદલે, સંશોધકો પ્રોટીન વચ્ચે સમાનતા શોધવા માટે આ રજૂઆતોનો ઉપયોગ કરી શકે છે. ઉપરાંત, જ્યારે વૈજ્ઞાનિકો પ્રોટીન પ્રદેશોનો સામનો કરે છે જેના કાર્યો હજુ સુધી જાણીતા નથી ત્યારે આ અભિગમ ખાસ કરીને ઉપયોગી થઈ શકે છે. તેમની રચનાઓની તુલના વધુ સારી રીતે અભ્યાસ કરાયેલા અણુઓ સાથે કરીને, સંશોધકો તે અજાણ્યા પ્રદેશો શું કરે છે તે વિશે સંકેતો મેળવી શકે છે.ઝુ લેક્સિંગ્ટન હાઇ સ્કૂલનો વિદ્યાર્થી છે, જ્યાં તે ગણિત ટીમ અને વિજ્ઞાન બાઉલ ક્લબનો કેપ્ટન છે. તેને વિજ્ઞાન શિક્ષણ અને સમુદાય આઉટરીચમાં પણ રસ છે. તેણે પ્રાથમિકથી ઉચ્ચ શાળાના વિદ્યાર્થીઓ માટે અન્ય લોકો સાથે ઉનાળાના વિજ્ઞાન વ્યાખ્યાન શ્રેણી શરૂ કરી. તે જીવવિજ્ઞાન, ગણિત શીખવે છે અને જીવંત પ્રયોગો કરે છે. સોસાયટી ફોર સાયન્સના અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે, તેઓ KTBYTE કોમ્પ્યુટર સાયન્સ એકેડેમીમાં શિક્ષણ સહાયક છે, જ્યાં તેઓ વિદ્યાર્થીઓને તેમના પ્રોગ્રામિંગ હોમવર્કમાં મદદ કરે છે.પરંતુ ઝુનો કોડિંગ રસ જીવવિજ્ઞાન સુધી મર્યાદિત નથી. છેલ્લા બે વર્ષથી, તેમણે વિદ્યાર્થી પ્રોગ્રામરોની એક ટીમનું નેતૃત્વ કર્યું છે જે સ્થાનિક રહેવાસીઓને તેમના શહેરના મ્યુનિસિપલ બજેટ વિશે શીખવામાં મદદ કરવા માટે મફત ચેટબોટ બનાવે છે અને જાળવી રાખે છે. તેમનું કાર્ય દર્શાવે છે કે કૃત્રિમ બુદ્ધિ અને પ્રોગ્રામિંગનો ઉપયોગ મોલેક્યુલર બાયોલોજીથી લઈને રોજિંદા નાગરિક જીવન સુધીની સમસ્યાઓ ઉકેલવા માટે કેવી રીતે થઈ શકે છે.ઝુનું પ્રોટીન કાર્ય એ એક ઝલક છે કે કેવી રીતે છૈં વૈજ્ઞાનિકોને આધુનિક જીવવિજ્ઞાન દ્વારા ઉત્પન્ન થતી વિશાળ માત્રામાં માળખાકીય માહિતીનો સામનો કરવામાં મદદ કરી શકે છે. તેમનું મોડેલ જટિલ પરમાણુ આકારોને સંખ્યામાં રૂપાંતરિત કરીને પ્રોટીનની સરખામણીને ઝડપી બનાવી શકે છે અને સંશોધકોને અજાણ્યા જૈવિક કાર્યોની તપાસ કરવામાં પણ મદદ કરી શકે છે. વિજ્ઞાન અને કોડિંગની બહાર, ઝુને મેજિક : ધ ગેધરિંગ ગમે છે. તેમને ખાસ કરીને ઓછા બજેટ અને મર્યાદિત વિકલ્પો સાથે વ્યૂહરચના ઘડવાનો પડકાર ગમે છે – જે વ્યક્તિ જટિલ સમસ્યાઓના સર્જનાત્મક ઉકેલો શોધવામાં પોતાનો સમય વિતાવે છે તેના માટે એક સારો શોખ છે.