ઉત્તરપ્રદેશના લખીમપુર ખેરી જિલ્લાની એક સરકારી અપર પ્રાઈમરી શાળાના ધોરણ ૮ના વિદ્યાર્થીએ શિક્ષક પર જાતિગત ભેદભાવનો આરોપ મૂક્યો છે

(એજન્સી) તા.૧૩
કૃષ્ણ નામનો આ વિદ્યાર્થી વાલ્મીકિ સમુદાયનો છે, જે અનુસૂચિત જાતિની યાદીમાં સામેલ છે. તેણે નકાહા બ્લોકની સરકારી અપર પ્રાઈમરી સ્કૂલ, પત્રાસીની એક મહિલા શિક્ષિકા પર આરોપ મૂક્યો છે કે તેમણે તેને વર્ગખંડમાં બેસતા અટકાવ્યો અને તેને ભણાવવાનો ઇન્કાર કર્યો. વિદ્યાર્થીના જણાવ્યા અનુસાર, શિક્ષિકાએ તેને પોતાની નજીક ન આવવા કહ્યું હતું. તેણે એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે શિક્ષિકાએ કહ્યું હતું કે જો તે તેમના વર્ગમાં આવશે તો તેઓ શાળામાં રહેશે નહીં. કૃષ્ણે કહ્યું કે તેનો એકમાત્ર ‘ગુનો’ વાલ્મીકિ સમુદાયમાં જન્મ લેવાનો હતો. તેણે કહ્યું કે આ પ્રકારના વર્તનની તેના અભ્યાસ અને મનોબળ પર અસર પડી છે. આ બાબતે વાત કરનારા લોકોએ નિષ્પક્ષ તપાસની અને આરોપો સાચા સાબિત થાય તો કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી છે. તેઓએ કહ્યું કે આવા વર્તનથી બાળકના શિક્ષણ અને સમાનતાના અધિકાર પર અસર પડી શકે છે. આ આરોપોની સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ થઈ નથી અને શિક્ષિકાની પ્રતિક્રિયા અંગે અત્યાર સુધી કોઈ સત્તાવાર માહિતી ઉપલબ્ધ નથી. રાજસ્થાનમાં ભારતીય આદિવાસી પાર્ટીના મીડિયા ઇન્ચાર્જ અશ્મિત સોનીએ આ આરોપો સંબંધિત એક વીડિયો શેર કર્યો અને તપાસની માંગ સાથે ઉત્તરપ્રદેશ પોલીસને ટેગ કરી. સોનીએ કહ્યું કે ભેદભાવ સહન ન કરવો જોઈએ અને સોશિયલ મીડિયા પરના તે દાવાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો જેમાં જણાવાયું હતું કે જાતિગત ટિપ્પણીઓ બાદ વિદ્યાર્થીને વર્ગખંડમાંથી બહાર કાઢી મૂકવામાં આવ્યો હતો. તેમણે પોલીસને આ બાબતની તપાસ કરવા અને આરોપો સાબિત થાય તો કડક કાર્યવાહી કરવા વિનંતી કરી. હાલમાં આ આરોપો અંગે કોઈ એફઆઈઆર (FIR) કે વિભાગીય તપાસ વિશે કોઈ પુષ્ટિ થયેલી માહિતી નથી. ભારતના બંધારણીય માળખા અને શિક્ષણ કાયદાઓ હેઠળ શાળાઓમાં બાળકો સાથે જાતિગત ભેદભાવ પ્રતિબંધિત છે. ‘બાળકોને મફત અને ફરજિયાત શિક્ષણનો અધિકાર અધિનિયમ, ૨૦૦૯’ (RTE Act) બાળકને ભેદભાવ વિના શિક્ષણ મેળવવાનો અધિકાર પ્રદાન કરે છે. જો કોઈ કથિત કૃત્ય અનુસૂચિત જાતિના વિદ્યાર્થી વિરૂદ્ધનો ગુનો સાબિત થાય, તો હકીકતોને આધારે ‘અનુસૂચિત જાતિ અને અનુસૂચિત જનજાતિ (અત્યાચાર નિવારણ) અધિનિયમ’ની જોગવાઈઓ પણ ધ્યાનમાં લેવામાં આવી શકે છે. શું બન્યું હતું તે જાણવા માટે શિક્ષણ સત્તાવાળાઓ અને – જ્યાં જરૂરી હોય ત્યાં – પોલીસ દ્વારા ઔપચારિક તપાસની જરૂર પડશે. સ્થાનિક રહેવાસીઓનું કહેવું છે કે, આક્ષેપોની તપાસ દરમિયાન વિદ્યાર્થીના શિક્ષણમાં કોઈ અવરોધ ન આવે તે સુનિશ્ચિત કરવું એ પ્રાથમિકતા હોવી જોઈએ.