(એજન્સી) તા.૧
લેબેનીઝ વિદેશ મંત્રી યુસેફ રાજજીએ બુધવારે જણાવ્યું હતું કે, યુએસના આશ્રય હેઠળ ઇઝરાયેલ સાથે સીધી વાટાઘાટો એ લેબેનીઝ પ્રદેશ પાછો મેળવવા અને રહેવાસીઓને તેમના ગામોમાં પાછા ફરવાની મંજૂરી આપવાનો એકમાત્ર રસ્તો છે, એનાદોલુ અહેવાલો. લેબેનીઝ વિદેશ મંત્રાલયના નિવેદન અનુસાર વોશિંગ્ટનમાં કાઉન્સિલ ઓન ફોરેન રિલેશન્સ દ્વારા આયોજિત ચર્ચા દરમિયાન રાજજીએ આ ટિપ્પણી કરી હતી. મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે, પૂર્વ યુએસ રાજદ્વારી એલિયટ અબ્રામ્સની અધ્યક્ષતામાં યોજાયેલી આ ચર્ચામાં કાઉન્સિલના સભ્યો, પત્રકારો અને સંશોધન કેન્દ્રોના પ્રતિનિધિઓએ હાજરી આપી હતી. વિધાનમાં જણાવાયું છે કે, તેમાં લેબેનીઝની પરિસ્થિતિ, ફ્રેમવર્ક કરારના અમલીકરણમાં વિલંબના કારણો, હિઝબુલ્લાહના શસ્ત્રો, લેબેનીઝમાં યુએન ઇન્ટરિમ ફોર્સનું ભવિષ્ય અને સીરિયાની નવી સરકાર સાથેના સંબંધોનો સમાવેશ થાય છે. રજ્જીએ કહ્યું કે, લેબેનોનની પ્રાથમિકતા સ્થિરતા સુનિશ્ચિત કરવાની છે અને ઉમેર્યું કે લેબેનોન ઇચ્છે છે કે, તેમનો દેશ ફરી એકવાર આ ક્ષેત્રમાં સાંસ્કૃતિક, પર્યટન અને આર્થિક કેન્દ્ર બને. જો કે, તેમણે કહ્યું કે, જ્યારે શસ્ત્રો રાજ્યના અધિકારની બહાર હોય ત્યારે આ પ્રાપ્ત કરી શકાતું નથી. તેમણે લેબેનોન સરકારના શસ્ત્રોને રાજ્યના નિયંત્રણમાં મર્યાદિત કરવાના નિર્ણયને ‘હિંમતવાન’ ગણાવ્યો અને કહ્યું કે, લેબેનોનની સ્થિરતા અને સમૃદ્ધિ માટે ‘કબજો સમાપ્ત કરવો અને હિઝબુલ્લાહને તેના શસ્ત્રો સોંપવા’ જરૂરી છે. ‘અમે આપણા બધા પાડોશીઓ સાથે શાંતિ ઇચ્છીએ છીએ,’ રજ્જીએ કહ્યું. તેમણે એ પણ ભાર મૂક્યો કે ઈરાને ‘લેબેનોનના મામલામાં દખલ કરવાનું બંધ કરવું જોઈએ’ અને કહ્યું કે, લેબેનોન સૈન્ય દેશની ‘એકમાત્ર આશા’ છે. રજ્જીએ લેબેનોન સૈન્યને યુએસ સહાયનું સ્વાગત કર્યું અને આશા વ્યક્ત કરી કે આ સમર્થન ચાલુ રહેશે. તેમણે યુએસના આશ્રય હેઠળ ઇઝરાયેલ સાથે સીધી વાટાઘાટો કરવાની સરકારની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો, તેમને ‘પ્રદેશો પાછા મેળવવા અને રહેવાસીઓને તેમના ગામોમાં પાછા ફરવા દેવાનો એકમાત્ર રસ્તો’ ગણાવ્યો. રવિવારે હિઝબુલ્લાહના સેક્રેટરી-જનરલ નઈમ કાસેમે લેબેનીઝ અધિકારીઓને ‘ઇઝરાયેલ સાથે સીધી વાટાઘાટો સ્થિર કરવા અને પરોક્ષ વાટાઘાટો તરફ આગળ વધવા’ હાકલ કરી હતી જેથી તેમણે જે છૂટછાટો તરીકે વર્ણવી હતી તે બંધ કરી શકાય અને વાટાઘાટોનો માર્ગ સુધારી શકાય. લેબેનોન અને ઇઝરાયેલ વચ્ચે સીધી વાટાઘાટો ૧૪ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ના રોજ વોશિંગ્ટનમાં યુએસના નેજા હેઠળ એક બેઠક સાથે શરૂ થઈ હતી. ત્યારબાદના તબક્કામાં યુદ્ધવિરામ, ઇઝરાયેલી પાછા ખેંચવા, સરહદો, કેદીઓ અને ગુમ થયેલા વ્યક્તિઓ પર ચર્ચા થઈ હતી.
૨૬ જૂનના રોજ બેરૂત અને તેલ અવીવે વોશિંગ્ટનમાં યુએસ-પ્રાયોજિત ‘ફ્રેમવર્ક ફોર્મ્યુલા’ પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા જેમાં લેબેનીઝ પ્રદેશમાંથી ધીમે-ધીમે ઇઝરાયેલી પાછા ખેંચવાની અને ઇઝરાયેલી દળો દ્વારા ખાલી કરાયેલા વિસ્તારોમાં લેબેનીઝ સૈન્યની તૈનાતીની જોગવાઈ હતી.
કરાર છતાં દક્ષિણ લેબેનોન પર ઇઝરાયેલી હુમલાઓ ચાલુ રહ્યા છે, જ્યારે ઇઝરાયેલ હજુ પણ દક્ષિણના વિસ્તારો પર કબજો કરે છે, કેટલાક દાયકાઓથી કબજામાં છે અને કેટલાક તાજેતરના યુદ્ધો અને લશ્કરી કાર્યવાહી દરમિયાન કબજે કરવામાં આવ્યા છે.
૨ માર્ચથી લેબેનોન પર ઇઝરાયેલી હુમલાઓમાં ઓછામાં ઓછા ૪૩૮૬ લોકો માર્યા ગયા છે અને ૧૨,૪૧૩ અન્ય ઘાયલ થયા છે, જ્યારે ૧૦ લાખથી વધુ લોકો વિસ્થાપિત થયા છે, લેબેનીઝ અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર.