તેઓએ સ્વીકાર્યું કે વિરોધીઓની માંગણીઓ ‘વાસ્તવિક’ છે પરંતુ તેમને વિશ્વાસ છે કે શાસક પક્ષને ચૂંટણીમાં કોઈ નુકસાન નહીં થાય

(એજન્સી) તા.ર૩
સોમવારે, કોકરોચ જનતા પાર્ટીના સંસદ તરફ કૂચ માટે દિલ્હીમાં હજારો લોકો ઉમટી પડ્યા, ત્યારે મધ્યપ્રદેશના વિદ્યાર્થીઓએ તેમને ટેકો આપવા માટે નાના પ્રદર્શનોનું આયોજન કર્યું હતું. રાજ્યના ભારતીય જનતા પાર્ટીના નેતા માટે, તે એવી સાબિતી હતી કે મેડિકલ કોલેજોમાં બેઠકો માટે રાષ્ટ્રીય પ્રવેશ પરીક્ષાના ગેરવહીવટ પ્રત્યે યુવાનોનો ગુસ્સો “વાસ્તવિક” હતો અને તેમના રાજ્ય સુધી પહોંચી ગયો હતો. જોકે તેમના જિલ્લામાં વિરોધ પ્રદર્શનો મોટાભાગે ડાબેરી વિદ્યાર્થી-કાર્યકર્તાઓને આકર્ષિત કરતા હતા, તેમને ચિંતા હતી કે આગ વધુ ફેલાઈ શકે છે. ભાજપની આગેવાની હેઠળની કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા રાષ્ટ્રીય રાજધાનીમાં પરિસ્થિતિને સંભાળવાની રીતનું મૂલ્યાંકન કરતા, તેમણે દિલ્હી પોલીસ પર અતિશય બળપ્રયોગનો આરોપ લગાવ્યો છે. મધ્ય દિલ્હીમાં વિદ્યાર્થી વિરોધીઓ પર પોલીસ કાર્યવાહીના એક દિવસ પછી, દેશભરમાં ઘણા ભાજપ કાર્યકરોએ કહ્યું કે તેઓ નરેન્દ્ર મોદી સરકાર દ્વારા વિરોધ પ્રદર્શનોને સંભાળવાની અસરથી ચિંતિત છે. હરિયાણાના એક પક્ષ કાર્યકર્તાએ ફરિયાદ કરી કે કેન્દ્રીય નેતૃત્વએ કોકરોચ જનતા પાર્ટી અભિયાન પ્રત્યે પોતાનો પ્રતિભાવ આપવામાં નિષ્ફળ રહ્યા છે. તેઓએ તેને ખૂબ જ હળવાશથી લીધું છે. ભાજપ કાર્યકર્તાએ કહ્યું કે શિક્ષણશાસ્ત્રી અને પર્યાવરણીય કાર્યકર્તા સોનમવાંગચુકની લગભગ ત્રણ અઠવાડિયા સુધી ભૂખ હડતાળને અવગણવાને બદલે, પક્ષે સ્થાનિક નેતાઓનું એક પ્રતિનિધિમંડળ ખૂબ વહેલા જ જંતરમંતર વિરોધ સ્થળ પર મોકલવું જોઈતું હતું. અમારા પોતાના કાર્યકરો વિરોધીઓનો સાથ આપી રહ્યા છે, સામાન્ય લોકોની સહાનુભૂતિ હવે તેમની સાથે છે. અરુણાચલ પ્રદેશના એક વરિષ્ઠ ભાજપ ધારાસભ્યએ કહ્યું કે તેમને આશ્ચર્ય થયું કે વાંગચુકના ઉપવાસ તેમના રાજ્યમાં મોટી સંખ્યામાં લોકોમાં પડઘો પાડ્યો હતો. ગઈકાલે અરુણાચલમાં દરેક જગ્યાએ વિરોધ પ્રદર્શન થયા હતા, આનો અર્થ એ છે કે વિદ્યાર્થીઓ ગુસ્સે અને હતાશ છે. આપણે તેની પ્રશંસા કરવી જોઈએ. ભાજપના ઘણા કાર્યકરોએ વિરોધીઓ સાથે વાતચીતની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો. દહેરાદૂનમાં ભાજપના મ્યુનિસિપલ કાઉન્સિલર નંદિની શર્માએ નોંધ્યું કે લોકશાહીમાં, વિદ્યાર્થીઓને માંગણી કરવાનો અધિકાર છે. યુવા વિરોધીઓ પર લાઠી અને ટીયરગેસના ઉપયોગથી “ખોટો સંદેશ” ગયો છે. પ્રશાસને વિરોધીઓ સાથે વાતચીત કરવી જોઈતી હતી, આ બધા આપણા બાળકો છે. જો વિરોધ ચાલુ રહે, તો તે બાળકોના ભવિષ્ય માટે સારું નથી. દહેરાદૂનના અન્ય એક ભાજપ કાઉન્સિલર, અમિતા સિંહ, વધુ સાવધ હતા. વિરોધ પ્રદર્શનોના મીડિયા કવરેજ પર અવિશ્વાસ વ્યક્ત કરતાં, તેમણે કહ્યું કે ખરેખર શું થઈ રહ્યું છે તે કહેવું મુશ્કેલ છે, કોણ કોની સામે હિંસા ભડકાવી રહ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે વિદ્યાર્થીઓ પર લાઠીચાર્જ થવો જોઈતો ન હતો. ચર્ચા કરવા અને વાતચીત ચાલુ રાખવાની ઘણી રીતો છે. મુંબઈમાં, ૩૫ વર્ષીય શ્રીધર મણિકન, જે ભાજપના વફાદાર મતદાર છે, તેમનો પણ આવો જ મત હતો. સરકારી પ્રતિનિધિઓએ ગઈકાલની જેમ વિરોધીઓ સાથે બેસીને તેમની માંગણીઓ વિશે વાત કરવી જોઈતી હતી. હકીકતમાં, ઝારખંડ ભાજપના પ્રવક્તા અશોક બરૈકે જણાવ્યું હતું કે, વાતચીત શરૂ થઈ ગઈ હતી. સોમવારે કોકરોચ જનતા પાર્ટીના પ્રતિનિધિઓ સાથે આરોગ્ય પ્રધાનની મુલાકાતનો ઉલ્લેખ કરતા, બરૈકે કહ્યું, “જેપી નડ્ડા વિરોધીઓને મળ્યા અને તેમને ગંભીરતાથી સાંભળ્યા હતા.” હરિયાણા પાર્ટીના કાર્યકર્તાને શંકા હતી કે આ બેઠક ભાજપને થતા નુકસાનને નિયંત્રિત કરશે. તેમણે કહ્યું કે, “અમને એવા વીડિયો શેર કરવા પડી રહ્યા છે જેમાં અમે વિરોધીઓને પથ્થરમારો કરનારા કહીએ છીએ જેથી લોકોને ખાતરી થાય કે સરકારનું પગલું યોગ્ય હતું. કેટલાક ભાજપના કાર્યકરોએ વિરોધ પ્રદર્શનને બદનામ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. કોક્રોચ જનતા પાર્ટી માંગ કરી રહી છે કે મેડિકલ કોલેજોમાં બેઠકો માટે રાષ્ટ્રીય દ્ગઈઈ્‌-ેંય્ પરીક્ષામાં ગેરરીતિ આચરવા બદલ કેન્દ્રીય શિક્ષણ પ્રધાન ધર્મેન્દ્ર પ્રધાન રાજીનામું આપે. બારૈકે દાવો કર્યોઃ “આવા સૂત્રોચ્ચાર કરનારા લોકો દેશમાં રમખાણો ભડકાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.” ત્રિપુરાના ભાજપના નેતા અશોક સિંહાએ આ અભિપ્રાય શેર કર્યો કે, વિદ્યાર્થીઓની “વાસ્તવિક” માંગણી “અન્ય રાજકારણીઓ દ્વારા હાઇજેક કરવામાં આવી હતી જેમણે તેનો લાભ લેવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે, લોકો સ્ટેજ પર આવ્યા અને ભારત માતાનું અપમાન કર્યું, તેઓએ સીતાનું અપમાન કર્યું છે. બિહારના સીતામઢીમાં ભાજપની જિલ્લા સમિતિના સભ્ય અવનીશ કુમારે સિંહાના મંતવ્યને સમર્થન આપ્યું હતું. કુમારે દલીલ કરી હતી કે વિરોધીઓનો મુદ્દો વાજબી હતો, પરંતુ ઝુંબેશ “રાષ્ટ્રવિરોધી” બની ગઈ હતી. તેમણે કાર્યકરો પર ઇસ્લામિક સૂત્રોચ્ચાર કરવાનો અને પાકિસ્તાની ભંડોળનો ઉપયોગ કરવાનો ખોટો આરોપ લગાવવાના હવે જાણીતા હિન્દુત્વના વલણનો પણ આશરો લીધો હતો. જોકે, લગભગ પક્ષના તમામ કાર્યકરોએ કહ્યું કે ભાજપને ચૂંટણીમાં આ ભૂલથી અસર થશે નહીં. મુંબઈના વફાદાર મતદાર મણિકને કહ્યું કે સરકાર દ્વારા વિરોધ પ્રદર્શનોને જે રીતે હેન્ડલ કરવામાં આવ્યા તેનાથી તેઓ નિરાશ થઈ શકે છે તેનો અર્થ એ નથી કે હું ભાજપને મત આપીશ નહીં. આગામી ચૂંટણી પહેલા ઘણો સમય બાકી છે. બિહારના ભાજપના સભ્ય કુમારે દાવો કર્યો હતો કે સત્તામાં રહેલી કોઈપણ પાર્ટીને આવા સમયનો સામનો કરવો પડે છે. તેમને વિશ્વાસ હતો કે ભાજપનું પરિણામ કોંગ્રેસ જેવું નહીં થાય, જેને ૨૦૧૪ની લોકસભા ચૂંટણીમાં સત્તા પરથી દૂર કરવામાં આવી હતી. કોંગ્રેસ વિરુદ્ધ કેટલીક ગતિવિધિઓ ૨૦૧૦માં દિલ્હીના રામલીલા મેદાનમાં થયેલા ઇન્ડિયા અગેઇન્સ્ટ કરપ્શન વિરોધ પ્રદર્શનનું પરિણામ હતી. આ ઝુંબેશ અને ૨૦૧૦ના આંદોલન વચ્ચેનો તફાવત રાત અને દિવસ વચ્ચેના તફાવત જેવો છે. ભાજપે ૨૦૧૦ના આંદોલનને પરોક્ષ રીતે ટેકો આપ્યો હતો. અમે જ તેને દરેક રાજ્યના નાના શહેરોમાં લઈ ગયા હતા. પરંતુ આજે, આ મુદ્દા પર વિપક્ષ વિભાજિત છે.

• અનંત ગુપ્તા (સૌ. : સ્ક્રોલ.ઇન)