‘પેજ સિક્સ હોલીવુડ’ એ તાજેતરમાં જાહેર કર્યું : “હોલીવુડમાં ઇઝરાયેલ તરફી અને પેલેસ્ટીન તરફી જૂથો વચ્ચે ખુલ્લા પત્રોનું યુદ્ધ શરૂ થયું.” થોડા વર્ષો પહેલા આ પ્રકારનું મથાળું અકલ્પ્ય લાગતું હતું

(એજન્સી) તા.રપ
આ લેખમાં મનોરંજન ઉદ્યોગમાં પેલેસ્ટીન તરફી અને ઇઝરાયેલ તરફી દળો વચ્ચે વધતા ખુલ્લા સંઘર્ષનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું હતું. એક તરફ કલાકારો અને અન્ય ઉદ્યોગના વ્યક્તિઓ ગાઝામાં ઇઝરાયેલના નરસંહાર સામે સ્પષ્ટ વલણ અપનાવી રહ્યા છે; બીજી તરફ ઇઝરાયેલના બચાવકર્તાઓ અકાટ્ય પુરાવા હોવા છતાં તે નરસંહારને નકારવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.
છતાં આ ફ્રેમિંગ પણ આખી વાર્તા કહેવામાં નિષ્ફળ ગયું. જે પ્રગટ થઈ રહ્યું છે તે સેલિબ્રિટીઓ વચ્ચેના ઝઘડા અથવા “ખુલ્લા પત્રોના યુદ્ધ” કરતાં ઘણું પરિણામલક્ષી છે. તે અમેરિકન સમાજમાં ચાલી રહેલી સાંસ્કૃતિક ક્રાંતિનો એક ભાગ છે – જે હવે દેશની સાંસ્કૃતિક સ્થાપનાના ઉચ્ચતમ સ્તર પર પહોંચી ગયું છે. અને તે સંઘર્ષમાં, ઇઝરાયેલ હારી રહ્યું છે – અને ખરાબ રીતે હારી રહ્યું છે.
જોકે લેખમાં સ્વીકારવામાં આવ્યું હતું કે પેલેસ્ટીન માટેનો ટેકો હોલીવુડને ખુલ્લેઆમ વિભાજીત કરવા માટે પૂરતો શક્તિશાળી બની ગયો છે, તે પરિવર્તનના પ્રમાણને છુપાવીને બે જૂથો વચ્ચેના ‘યુદ્ધ’ તરીકે રજૂ કરે છે.
ઇઝરાયેલી ફિલ્મ નિર્માતાઓ, નિર્માણ કંપનીઓ અને કલાકારોએ હોલીવુડમાં નોંધપાત્ર હાજરી સ્થાપિત કરી તે પહેલાં, ઉદ્યોગના સાંસ્કૃતિક માળખાએ નિયમિતપણે દરેક તક પર ઇઝરાયેલને ઉન્નત બનાવ્યું હતું. ફિલ્મ અને ટેલિવિઝન એક વીર રાષ્ટ્રની ચળકતી છબી બનાવી હતી જેની સ્થાપના અને સતત અસ્તિત્વને ચમત્કારિક તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યું હતું, જ્યારે તે કથાને આધાર આપતી હિંસા મોટાભાગે દૃષ્ટિથી ભૂંસી નાખવામાં આવી હતી.
પેલેસ્ટીનીઓ, અરબો અને મુસ્લિમો, લગભગ હંમેશા નકારાત્મક પ્રકાશમાં મૂકવામાં આવ્યા હતાઃ અસંસ્કારી અને ‘બીજા’ને ધમકી આપનારા, માનવામાં આવે છે કે જેમની પાસે સંસ્કૃતિનો કોઈ કાયદેસર દાવો નથી, કોઈ ઓળખી શકાય તેવી નૈતિકતા નથી, અને ગંભીર વિચારણાને લાયક કોઈ ઇતિહાસ અથવા ઓળખ નથી.
ખરેખર, પશ્ચિમી લોકપ્રિય સંસ્કૃતિમાં પેલેસ્ટીનીઓના વ્યવસ્થિત અમાનવીયકરણમાં હોલીવુડે મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. જ્યારે હજારો અભિનેતાઓ, ફિલ્મ નિર્માતાઓ, નિર્માતાઓ અને કલાકારો પેલેસ્ટીન માટે સૈદ્ધાંતિક જાહેર વલણ લેવાનું શરૂ કરે છે – ઘણીવાર નોંધપાત્ર વ્યાવસાયિક જોખમે – તેથી આપણે ઐતિહાસિક પ્રમાણમાં સાંસ્કૃતિક પરિવર્તન વિશે વિશ્વાસપૂર્વક વાત કરી શકીએ છીએ.
સુસાન સારન્ડન, માર્ક રૂફાલો, પેનેલોપ ક્રુઝ, જેવિયર બાર્ડેમ, જોઆક્વિન ફીનિક્સ, ટિલ્ડા સ્વિન્ટન, ઓલિવિયા કોલમેન, એમ્મા સ્ટોન, સિન્થિયા નિક્સન અને રિઝ અહેમદ એવા કલાકારોની સતત વિસ્તરતી યાદીના કેટલાક જાણીતા નામો છે, જેઓ નૈતિક મૂલ્યોને વરેલા અને સાહસી છે તથા ઉદ્યોગની જૂનવાણી વ્યવસ્થા સામે અવાજ ઉઠાવી રહ્યા છે.
જોકે, આ વાર્તા માત્ર હોલીવુડ પૂરતી સીમિત નથી. એડ શીરાનના ‘લૂપ ટૂર’ના બાકીના કાર્યક્રમોમાંથી મેકલમોરને દૂર કરવાને પગલે તાજેતરમાં અમેરિકામાં સર્જાયેલા મોટા વિવાદ પર વિચાર કરો.
મેકલમોર માત્ર પેલેસ્ટીનના સમર્થક ગાયક કરતાં વિશેષ કંઈક છે. ગ્રેમી-વિજેતા રેપર અને ગીતકાર એવા મેકલમોર એક પ્રતિભાશાળી રાજકીય વાર્તાકાર છે, જેમણે મુખ્ય પ્રવાહની કલાત્મક સફળતા અને સામાજિક મુદ્દાઓ પ્રત્યેની અતૂટ પ્રતિબદ્ધતાનો સમન્વય સાધ્યો છે. નરસંહારની શરૂઆતથી જ, તેઓ અમેરિકા અને વિશ્વભરમાં પેલેસ્ટાઈન સાથે એકતા દર્શાવતા સૌથી પ્રબળ અવાજોમાંના એક તરીકે ઉભરી આવ્યા છે.
ન્યૂ જર્સીના મેટલાઇફ સ્ટેડિયમમાં શીરાનના તાજેતરના કોન્સર્ટ દરમિયાન, મેકલમોરે ગાઝા અને કબજા હેઠળના વેસ્ટ બેંકમાં રહેતા પેલેસ્ટાઈનીઓ સાથે એકતા વ્યક્ત કરી, ‘મુક્ત પેલેસ્ટીન’ની માંગ કરી અને ‘હિન્ડ્‌સ હોલ’ (ૐૈહઙ્ઘ’જ ૐટ્ઠઙ્મઙ્મ) ગીત રજૂ કર્યું. આ તેમનું વિરોધ ગીત હતું જે ગાઝામાં ઈઝરાયેલી દળો દ્વારા માર્યા ગયેલા પેલેસ્ટાઈની બાળક ‘હિન્ડ રજબ’ના સન્માનમાં ગાવામાં આવ્યું હતું.
મેકલમોરના આ સાહસી પગલા સામેની પ્રતિક્રિયા ત્વરિત હતી, પરંતુ તે અપેક્ષિત પણ હતી. કાર્યક્રમના સ્થળોનું નિયંત્રણ કરતા અબજોપતિઓએ તેમના હાથમાં રહેલા હથિયારનો ઉપયોગ કર્યોઃ આર્થિક શક્તિ. જિલેટ સ્ટેડિયમના માલિક રોબર્ટ ક્રાફ્ટે મેકલમોરને ત્યાં કાર્યક્રમ કરવાની મંજૂરી આપવાનો ઇન્કાર કર્યો.
શીરાન, જેમણે કદાચ આ ક્ષણની ગંભીરતાને ઓછી આંકી હતી, તેઓ બચાવની મુદ્રામાં આવી ગયા. તેમણે જાહેર કર્યું કે “હું આમાં સામેલ નથી,” અને ભારપૂર્વક કહ્યું કે મેકલમોરને દૂર કરવાનો નિર્ણય પ્રમોટરનો હતો, તેમનો પોતાનો નહીં. પરંતુ વિશ્વના સૌથી પ્રભાવશાળી સંગીતકારોમાંના એક દ્વારા આપવામાં આવેલી આવી નબળી પ્રતિક્રિયા – ખાસ કરીને જ્યારે તેમના પોતાના પ્રવાસ (ટૂર) પરના કલાકારને અવાજ ઉઠાવવા બદલ સજા કરવામાં આવી રહી હતી ત્યારે – તેને રાજકીય રીતે ‘તટસ્થ’ વલણ તરીકે ભાગ્યે જ રજૂ કરી શકાય.
ભૂતકાળમાં, કદાચ આ વાર્તા ત્યાં જ પૂરી થઈ ગઈ હોત. મેકલમોર એકલા પડી ગયા હોત અને તેમની કારકિર્દી જોખમમાં મુકાઈ ગઈ હોત, જ્યારે શીરાન, પ્રમોટરો અને સ્ટેડિયમના માલિકો પર કોઈ ખાસ અસર થઈ ન હોત.
તે દિવસો હવે વીતી ગયા છે. મેકલમોર સાથે વૈશ્વિક એકતા – અને, વિસ્તૃત રીતે, પેલેસ્ટાઇન સાથે – એટલી ઝડપથી ફેલાઈ ગઈ કે તેમને દૂર કરવા માટે જવાબદાર લોકોને રક્ષણાત્મક અને ક્યારેક વિરોધાભાસી ખુલાસાઓ આપવાની ફરજ પડી.
જોકે, ત્યાં સુધીમાં નુકસાન થઈ ગયું હતું. શીરાનને બહિષ્કારના વધતા કોલ, વિરોધ અને એક આઇરિશ રેડિયો સ્ટેશન દ્વારા તેમના સંગીતને સ્થગિત કરવાનો પણ સામનો કરવો પડ્યો. ફિનીઆસ, લુકાસ ગ્રેહામ અને એરોન રોવે પ્રવાસમાંથી ખસી ગયા, જ્યારે શીરાનના સમર્થક બેન્ડ બેઓગાએ પણ ખસી ગયા. કલાકારો અને જાહેર હસ્તીઓએ નરસંહાર, સ્વતંત્રતા વિશે ખુલ્લેઆમ બોલવાનું શરૂ કર્યું.કલાની રાજકીય સીમાઓ નક્કી કરવા માટે અબજોપતિઓની અભિવ્યક્તિ અને શક્તિ.
આખરે, આ બે ઝઘડાખોર કલાકારો વિશેની વાર્તા નથી, જેમ હોલીવુડના પરિવર્તનને ખુલ્લા પત્રોના વેપાર કરતા બે શિબિરોમાં ઘટાડી શકાતું નથી. બંને પાયાના મૂળ અમેરિકન સમાજમાં રહેલા ઘણા મોટા સાંસ્કૃતિક ઉથલપાથલના અભિવ્યક્તિઓ છે, જ્યાં વિવિધ પૃષ્ઠભૂમિના લોકો આખરે ઇઝરાયેલી ગુનાઓ અને તેલ અવીવ દ્વારા તેમના દેશ પર લાંબા સમયથી ઉપયોગમાં લેવાયેલા અસાધારણ પ્રભાવ તરફ આંખો ખોલી રહ્યા છે.
પ્રસંગોપાત અભિપ્રાય મતદાન ઉપરાંત, તે વાર્તા ભાગ્યે જ હેડલાઇન્સ બનાવે છે. પરંતુ જ્યારે લોલક આટલું દૂર ફરે છે, ત્યારે ક્રાફ્ટના પૈસા કે તેના નિયંત્રણ હેઠળના સ્ટેડિયમ ચળવળને રોકી શકતા નથી.
ન તો તેઓ મેકલમોરના ‘ફ્રી પેલેસ્ટાઇન’ના પોકારને ચૂપ કરી શકે છે – જે પોકાર હવે વિશ્વભરના લાખો લોકો દ્વારા ગુંજતો રહે છે.