અમેરિકાના પ્રતિબંધો વચ્ચે ઈરાનની તેલની નિકાસને સંઘર્ષ કરવો પડ્યો છે, યુક્રેનના હુમલાને કારણે સર્જાયેલું રશિયાનું ઊર્જા સંકટ ઈરાન માટે મદદરૂપ સાબિત થઈ શકે છે
(એજન્સી) તા.૯
મધ્ય એશિયાના દેશોએ ઈરાન પાસેથી તેલ ખરીદવાનું શરૂ કર્યું છે, કારણ કે રશિયાના ઊર્જા માળખા પર યુક્રેનના વધતા હુમલાને લીધે રશિયાનો પુરવઠો ખોરવાઈ ગયો છે અને આ દેશો લાંબા સમયથી તે પુરવઠા પર નિર્ભર હતા. ઓગસ્ટમાં, તાજિકિસ્તાને જાહેરાત કરી હતી કે તે ઈરાન પાસેથી તેલ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો મેળવી રહ્યું છે, કારણ કે દુશાનબે (તાજિકિસ્તાનની રાજધાની) રશિયા તરફથી મળતા ઈંધણના પુરવઠા અંગે અનિશ્ચિતતાનો સામનો કરી રહ્યું છે. તેહરાન ઓગસ્ટમાં કિર્ગિસ્તાનમાં સંયુક્ત રિફાઈનરી સ્થાપવા અને દેશને ક્રૂડ ઓઈલ (કાચું તેલ) પૂરું પાડવા માટે પણ સંમત થયું હતું. મોસ્કો તેની રિફાઈનરીઓ પર યુક્રેનના ડ્રોન હુમલાને કારણે ઈંધણની અછતનો સામનો કરી રહ્યું છે, કારણ કે પાડોશી દેશ સામે રશિયાનું યુદ્ધ ચાલુ છે. શું રશિયાનું ઈંધણ સંકટ ઈરાનને મધ્ય એશિયામાં તેલ માટે નવી તક આપી શકે છે ?રશિયાના ઈંધણ સંકટથી મધ્ય એશિયાના કયા દેશો પ્રભાવિત થયા છે ? : રશિયાના ઊર્જા માળખા સામે યુક્રેનના આક્રમણને કારણે તાજિકિસ્તાન અને કિર્ગિસ્તાન જેવા મધ્ય એશિયાઈ દેશોમાં ચિંતાનું વાતાવરણ સર્જાયું છે, કારણ કે આ દેશો તેલ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો માટે મોસ્કો પર નિર્ભર છે. તાજિકિસ્તાન પરંપરાગત રીતે તેના પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોનો ૮૦ ટકા જેટલો હિસ્સો રશિયા પાસેથી મેળવે છે. કિર્ગિસ્તાન પણ પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોની આયાત પર નિર્ભર છે અને તેનું ૯૦ ટકાથી વધુ પેટ્રોલ રશિયા પાસેથી મેળવે છે. “તેઓ સૌથી વધુ નુકસાન પામ્યા છે,” કાર્નેગી પોલિટિકાના મોલ્ડોવા સ્થિત મધ્ય એશિયાના નિષ્ણાત ગાલિયા ઇબ્રાગિમોવાએ ઓગસ્ટમાં અલ જઝીરાને આપેલા ઇન્ટરવ્યુમાં જણાવ્યું હતું. કિર્ગિસ્તાન યુરેશિયન ઇકોનોમિક યુનિયનનો સભ્ય છે, જે રશિયા અને ક્રેમલિનના રાજકીય નિર્ણયો દ્વારા પ્રભુત્વ ધરાવતા પાંચ પૂર્વ સોવિયેત રાષ્ટ્રોનો મુક્ત વેપાર જૂથ છે. તાજિકિસ્તાન આ જૂથનો સભ્ય નથી, પરંતુ તેણે “રાજકીય વફાદારી માટે ચૂકવણી કરવા માટે ડિસ્કાઉન્ટેડ રશિયન ઇંધણ ખરીદ્યું, એટલા માટે નહીં કે ચરશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીરૃ પુતિન ખૂબ દયાળુ છે”, ઇબ્રાગિમોવાએ ઉમેર્યું. દરમિયાન, કઝાકિસ્તાન ત્રણ વિશાળ, સોવિયેત યુગની તેલ રિફાઇનરીઓ ધરાવે છે. તેમ છતાં, આ વર્ષે દેશમાં ઇંધણના ભાવમાં ૧૫.૬ ટકાનો વધારો થયો છે, ઉલુસમીડિયા વેબસાઇટે ૧૦ જુલાઈના રોજ અહેવાલ આપ્યો હતો. બીજી બાજુ, ઉઝબેકિસ્તાન રશિયન ઉર્જા પર ઓછું નિર્ભર છે, સ્થાનિક ઉત્પાદન દર મહિને ૧૦૦,૦૦૦ ટન પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનો સુધી પહોંચવા સક્ષમ છે, જે દેશની મોટાભાગની જરૂરિયાતોને સંતોષે છે. પરંતુ તેના પ્રાદેશિક પડોશીઓ તરફથી તેલની માંગમાં વધારાને કારણે, ઉઝબેકિસ્તાનને પણ તેની આયાતમાં વિવિધતા લાવવાની ફરજ પડી છે અને તેણે જ્યોર્જિયા અને ઇરાક જેવા દેશો સાથે સોદા કરવાનું શરૂ કર્યું છે. યુક્રેન પર તેના ચાલુ આક્રમણને જાળવી રાખવાની મોસ્કોની ક્ષમતાને નબળી પાડવાના પ્રયાસમાં શરૂ કરાયેલા કિવના ડ્રોન હુમલાઓએ તેની કુલ તેલ શુદ્ધિકરણ ક્ષમતાના અંદાજે ક્વાર્ટરથી અડધા ભાગને પછાડી દીધા હોવાથી રશિયા ગંભીર બળતણની અછતનો સામનો કરી રહ્યું છે.