વાલ્મિકી સમુદાય હરિયાણામાં વંચિત અનુસૂચિત જાતિ (DSC)ની અંદરનો એક નોંધપાત્ર વર્ગ અને અનુસૂચિત જાતિ (SC) કેટેગરીમાં નોંધપાત્ર વસ્તી વિષયક હાજરી હોવા છતાં તેને ઐતિહાસિક રીતે બાકાત અને ઓછા પ્રતિનિધિત્વનો સામનો કરવો પડ્યો છે

(એજન્સી) તા.૧૩
હરિયાણા- ૨૦૨૪ની હરિયાણા વિધાનસભા ચૂંટણીની અપેક્ષામાં, વાલ્મીકિ સમુદાયનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા નેતાઓએ રાજકીય સમાવેશ અને સમાન અધિકારો માટે દબાણયુક્ત માગણીઓ ઉઠાવી છે. વાલ્મિકી સમુદાય હરિયાણામાં વંચિત અનુસૂચિત જાતિ (DSC)ની અંદરનો એક નોંધપાત્ર વર્ગ અને અનુસૂચિત જાતિ (SC) કેટેગરીમાં નોંધપાત્ર વસ્તી વિષયક હાજરી હોવા છતાં તેણે ઐતિહાસિક રીતે બાકાત અને ઓછા પ્રતિનિધિત્વનો સામનો કરવો પડ્યો છે. ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP)ની આગેવાની હેઠળના રાષ્ટ્રીય લોકતાંત્રિક ગઠબંધન (NDA) અને ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ (INC)ની આગેવાની હેઠળના ભારતીય રાષ્ટ્રીય વિકાસલક્ષી ગઠબંધન (INDIA) એમ બંને મુખ્ય રાજકીય જોડાણોએ હરિયાણામાં આરક્ષિત સંસદીય બેઠકો માટે ચમાર જાતિમાંથી ઉમેદવારો ઊભા કરવાનું પસંદ કર્યું તેના પગલે રાજકીય બાકાતીનો મુદ્દો તીવ્રપણે ધ્યાન પર આવ્યો. આ નિર્ણયની વાલ્મિકી સમુદાયના નેતાઓએ ટીકા કરી જેઓ દલીલ કરે છે કે તે પદ્ધતિસરનો ભેદભાવ છે. તાજેતરમાં વાલ્મિકી સમુદાયનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા વિવિધ સામાજિક, ધાર્મિક અને રાજકીય સંગઠનોના નેતાઓનું એક પ્રતિનિધિમંડળ ૨ જુલાઈના રોજ ચંડીગઢમાં હરિયાણાના મુખ્ય પ્રધાન નાયબ સિંહ સૈનીને મળ્યું હતું. બેઠક દરમિયાન તેઓએ રાજ્યના રાજકીય અને વહીવટી ક્ષેત્રોમાં તેમના સમુદાય માટે સમાન તકો અને પ્રતિનિધિત્વ મેળવવાના હેતુથી શ્રેણીબદ્ધ માગણીઓ રજૂ કરી.
વાલ્મીકી સમાજના આગેવાનો દ્વારા રજુ કરવામાં આવેલ મુખ્ય માગણીઓ :- રોજગારમાં સમાન આરક્ષણ : ડીએસસી કેટેગરીમાં વાલ્મિકી સમુદાયની વસ્તીના હિસ્સાને અનુરૂપ સરકારી નોકરીઓમાં અનામત ક્વોટાની હિમાયત કરવી. તેઓએ અંત્યોદય સિદ્ધાંતો પ્રત્યેની ભાજપની ૨૦૧૪ની મેનિફેસ્ટોની પ્રતિબદ્ધતાને ન્યાયપૂર્ણ અનામત નીતિઓના દાખલા તરીકે દર્શાવી હતી. સાંસ્કૃતિક અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ : કુરૂક્ષેત્ર જિલ્લામાં ઉમરી/પીપીલ નજીક રામાયણ સંશોધન કેન્દ્ર, એક શૈક્ષણિક સંસ્થા અને ભગવાન વાલ્મિકીને સમર્પિત આધુનિક છાત્રાલયની સ્થાપનાનો પ્રસ્તાવ. તેઓએ આ હેતુ માટે ઓછામાં ઓછી ૫ એકર જમીનની વિનંતી કરી. રાજકીય પ્રતિનિધિત્વ : આગામી વિધાનસભાની ચૂંટણીઓમાં ન્યાયી પ્રતિનિધિત્વ માટે વિનંતી કરીને, તેઓએ માંગ કરી હતી કે ૧૭ અનામત બેઠકોમાંથી ઓછામાં ઓછી આઠ વાલ્મિકી સમુદાયના ઉમેદવારોને ફાળવવામાં આવે. તેઓએ હરિયાણા પબ્લિક સર્વિસ કમિશન અને હરિયાણા સ્ટાફ સિલેક્શન કમિશન જેવી મુખ્ય સરકારી સંસ્થાઓમાં પણ સમાવેશ કરવાની માંગ કરી હતી. સામાજિક કલ્યાણના પગલાં : વિવિધ મ્યુનિસિપલ સંસ્થાઓમાં કાર્યરત અસ્થાયી સ્વચ્છતા કામદારો માટે કાયમી રોજગારનો દરજ્જો મેળવવા અને સ્વચ્છતા કામદારો, ખાસ કરીને પેરોલ પર કામ કરતા લોકો માટે એક્સ-ગ્રેશિયા લાભોની જોગવાઈની હિમાયત કરવી. નેતાઓએ વાલ્મિકી સમુદાયમાં નેતૃત્વની ક્ષમતા પર ભાર મૂક્યો અને રાજકીય પક્ષો પાસેથી લાંબા સમયથી પડતર ફરિયાદોનું નિરાકરણ કરવા અને સર્વસમાવેશક વિકાસની ખાતરી કરવા માટે તેમની અપેક્ષાઓ પર ભાર મૂક્યો. બેઠક દરમિયાન ઉપસ્થિત અગ્રણી વ્યક્તિઓમાં બિશમ્બર વાલ્મિકી, રાજ્ય મંત્રી (સ્વતંત્ર હવાલો); કૃષ્ણ બેદી, હરિયાણા સરકારના પૂર્વ પ્રધાન અને પૂર્વ મુખ્ય પ્રધાનના રાજકીય સલાહકાર; હોડલના ધારાસભ્ય જગદીશ નાયક; રામનિવાસ, સૂરજખેરાના ધારાસભ્ય; અને ચૌધરી બંતા રામ વાલ્મિકી, પૂર્વ ધારાસભ્ય અને અખિલ ભારતીય વાલ્મિકી મહાસભાના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષનો સમાવેશ થાય છે.
વાલ્મિકી સમુદાય દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલી માગણીઓ હાંસિયામાં ધકેલાઈ ગયેલા સમુદાયોને ઉત્થાન આપવા અને તેમને હરિયાણાના રાજકીય લેન્ડસ્કેપમાં સમાન તકો પૂરી પાડવા માટે વ્યાપક સામાજિક-રાજકીય સુધારાની વધતી માંગ દર્શાવે છે.