આજે અમ્મા કિચનના પટણામાં બે ડાઇન-ઇન આઉટલેટ છે અને તે ૩૦થી વધુ લોકોને રોજગારી આપે છે, વ્યવસાયનું વાર્ષિક ટર્નઓવર આશરે ૨.૫ કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચી ગયું છે, દરરોજ મળતા આશરે ૩૫૦ ઓનલાઈન ઓર્ડર આ નાના ઘરના રસોડાની લાંબી સફર દર્શાવે છે, ચાલો આ સંઘર્ષની સંપૂર્ણ વાર્તા જાણીએ

(એજન્સી) તા.૯
ઉદ્યોગસાહસિક બનતા પહેલા ગૃહિણી તરીકે દેવની દેવી પોતાનો મોટાભાગનો સમય રસોડામાં વિતાવતી હતી, ૨૦થી વધુ સભ્યોના મોટા પરિવાર માટે રસોઈ બનાવતી હતી. ૧૬ વર્ષની ઉંમરે લગ્ન કર્યા પછી તે બિહારમાં ૨૫ લોકોના સંયુક્ત પરિવારનો ભાગ બની હતી. આટલા મોટા પરિવારને ખવડાવવાનો અર્થ સવારથી રાત સુધી રસોડું સંભાળવું, ભોજનનું આયોજન કરવું અને યોગ્ય ભાગ સુનિશ્ચિત કરવો. તેની પાસે કોઈ વ્યવસાયિક ડિગ્રી કે ઔપચારિક તાલીમ નહોતી પરંતુ વર્ષો સુધી રસોઈ દ્વારા, તેણીએ એક કૌશલ્ય શીખ્યું જે પછીથી અમૂલ્ય સાબિત થયુંઃ સતત મોટા પાયે સ્વાદિષ્ટ ભોજન તૈયાર કરવું. ૨૦૦૨માં જ્યારે તેણી પોતાના બાળકોના શિક્ષણ માટે પટણા ગઈ ત્યારે તેના જીવનમાં એક નવો વળાંક આવ્યો. પટણામાં જ તેણીને એક મેડિકલ વિદ્યાર્થીનું લંચ મળ્યું. ભોજન ખૂબ જ ખરાબ હતું, ઘરે બનાવેલા ભોજનનો કોઈ પત્તો નહોતો. દેવની દેવી સમસ્યાને સ્પષ્ટ રીતે સમજી ગઈઃ ઘરથી દૂર રહેતા વિદ્યાર્થીઓને સસ્તા ખોરાકની જરૂર હતી જે તેમને ઘરનો અહેસાસ કરાવે. પછી તેણીએ વિદ્યાર્થીઓ માટે રસોઈ બનાવવાનું નક્કી કર્યું. ચાલો દેવની દેવીની સફળતાની વાર્તા જાણીએ. દેવની દેવીએ સરળ, ઘરેલું ભોજન બનાવવાનું અને ફક્ત ૨૦ રૂપિયા પ્રતિ પ્લેટમાં વેચવાનું શરૂ કર્યું. તેણીનો પહેલો ગ્રાહક સૌરભ નામનો મેડિકલ વિદ્યાર્થી હતો, જેણે તેણીને ટિફિન અથવા મેસ સેવા કેવી રીતે કાર્ય કરે છે તે સમજવામાં મદદ કરી. શરૂઆતમાં તેણી રસોઈ, પેકિંગ અને વિદ્યાર્થીઓ સુધી પહોંચાડવા સહિતના તમામ કાર્યો જાતે સંભાળતી હતી. ક્યારેક, તેણીને ખોરાક પહોંચાડવા માટે લાંબા અંતરની મુસાફરી કરવી પડતી હતી. મોઢેથી તેના ખોરાક વિશે વાત ફેલાઈ ગઈ. વિદ્યાર્થીઓ વારંવાર પાછા આવવા લાગ્યા અને ધીમે-ધીમે, ઘણા તેમને પ્રેમથી ‘અમ્મા’ કહેવા લાગ્યા. પરંતુ આ સફર સરળ નહોતી. ઘરની બહાર કામ કરવાના તેમના નિર્ણય પર તેમની આસપાસના લોકો દ્વારા સવાલો અને ટીકા કરવામાં આવી હતી. જ્યારે તેમના પતિએ લગભગ છ મહિના સુધી તેમની સાથે વાત ન કરી ત્યારે તે એક તૂટક તૂટક પર પહોંચી ગઈ. આ છતાં તેણીએ દૃઢતાથી કામ કર્યું. આ નાની નોકરીએ તેમને આવક કરતાં વધુ કંઈક આપ્યુંઃ નાણાકીય સ્વતંત્રતા. જેમ-જેમ તેમની આવક વધતી ગઈ, તેમ-તેમ દેવની દેવીએ પૈસા ખર્ચ્યા નહીં. તેમણે રૂા.૮૦,૦૦૦ બચાવ્યા અને આઠ રિક્ષા ખરીદી, જેનાથી તેમને આવકનો બીજો સ્ત્રોત મળ્યો. ૨૦૦૯માં તેમણે એક પગલું આગળ વધાર્યું અને ‘સમૃદ્ધિ ગર્લ્સ હોસ્ટેલ’ શરૂ કર્યું, જેનું નામ તેમની પૌત્રીના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું. તેમની ટિફિન સેવાની પૂર્વ વિદ્યાર્થીઓ હોસ્ટેલના પ્રથમ રહેવાસીઓ બની. પછી રોગચાળો (કોવિડ-૧૯) આવ્યો. કોવિડ-૧૯ દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓ ઘરે પરત ફર્યા અને હોસ્ટેલ બંધ થઈ ગઈ, તેમનો વ્યવસાય લગભગ ઠપ્પ થઈ ગયો પરંતુ દેવની દેવીએ રસોઈ બનાવવાનું બંધ ન કર્યું. તેમણે એવા સમયે ડોક્ટરોની છાત્રાલયોમાં ખોરાક પહોંચાડ્યો જ્યારે આરોગ્યસંભાળ કર્મચારીઓને સૌથી વધુ વિશ્વસનીય ખોરાકની જરૂર હતી. જ્યારે તેઓ પોતે કોવિડનો ચેપ લાગ્યા, ત્યારે પટના મેડિકલ કોલેજ અને હોસ્પિટલમાં (ઁસ્ઝ્રૐ) તે જ વિદ્યાર્થીઓની સંભાળ રાખતા હતા જેમને તેમણે વર્ષોથી ખવડાવ્યું હતું. જ્યારે તેમના દીકરાએ તેને ઓનલાઈન લેવાનું સૂચન કર્યું ત્યારે વ્યવસાયમાં સૌથી મોટો ફેરફાર આવ્યો. ૨૦૨૨માં ‘અમ્મા કિચન’ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર શિફ્ટ થયું. આ એક જ પગલાથી નવા ગ્રાહકો માટે દરવાજા ખુલ્યા અને ઓર્ડર ઝડપથી વધવા લાગ્યા. ધીમે-ધીમે વ્યવસાયનો વિસ્તાર થયો, ડાઈન-ઈન આઉટલેટ્‌સ ખોલ્યા, જ્યાં થાળીના ભાવ ૧૦૦થી ૩૦૦ રૂપિયા સુધી હતા. મીડિયા રિપોટ્‌ર્સ અનુસાર અમ્મા કિચન આજે પટનામાં બે ડાઈન-ઈન આઉટલેટ્‌સ ધરાવે છે અને ૩૦થી વધુ લોકોને રોજગારી આપે છે. વ્યવસાયનું વાર્ષિક ટર્નઓવર આશરે ૨.૫ કરોડ રૂપિયા સુધી પહોંચી ગયું છે. દરરોજ મળતા આશરે ૩૫૦ ઓનલાઈન ઓર્ડર દર્શાવે છે કે, આ નાના ઘરના રસોડાની લાંબી સફર કેટલી લાંબી છે. તેમના મોટા પુત્ર – જયશંકર જે શરૂઆતમાં તેમના સાહસ વિશે શંકાસ્પદ હતા, તેમણે પાછળથી નોકરી છોડી દીધી અને વધતા વ્યવસાયમાં જોડાયા. દેવની દેવીની સફરનું સૌથી નોંધપાત્ર પાસું એ છે કે, તેમની પાસે કોઈ ઔપચારિક વ્યવસાય શિક્ષણ, માર્કેટિંગ વ્યૂહરચના અથવા પરંપરાગત સ્ટાર્ટઅપ પૃષ્ઠભૂમિનો અભાવ હતો. તેમણે ફક્ત એક કૌશલ્યથી શરૂઆત કરી હતી જે તે વર્ષોથી ઘરે પ્રેક્ટિસ કરતી હતી અને તેમની આસપાસની વાસ્તવિક સમસ્યાને ઓળખી હતી. આજે ૬૫ વર્ષની ઉંમરે તેમણે આ રોજિંદા કૌશલ્યનો ઉપયોગ માત્ર કરોડો ડૉલરનો વ્યવસાય બનાવવા માટે જ નહીં પરંતુ ઘણા લોકોને રોજગારી પૂરી પાડવા માટે પણ કર્યો છે.