(એજન્સી) તા.રર
યુએસ ગુપ્તચર મૂલ્યાંકન સૂચવે છે કે ઈરાન મહિનાઓમાં મુખ્ય લશ્કરી ક્ષમતાઓનું પુનર્નિર્માણ કરી શકે છે, તેણે તેહરાનના સંરક્ષણ માળખા પર યુએસ-ઇઝરાયેલી હુમલાઓની લાંબા ગાળાની અસરકારકતા પર નવા પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે. અમેરિકન ગુપ્તચર માહિતીથી પરિચિત અનેક સ્ત્રોતોને ટાંકીને સીએનએનના અહેવાલ મુજબ, એપ્રિલમાં શરૂ થયેલા છ અઠવાડિયાના યુદ્ધવિરામ દરમિયાન ઈરાને તેના ડ્રોન ઉત્પાદનના કેટલાક ભાગો ફરીથી શરૂ કરી દીધા છે, જે વોશિંગ્ટનમાં શરૂઆતમાં અપેક્ષિત કરતાં ઘણી ઝડપી પુનઃપ્રાપ્તિનો સંકેત આપે છે. આ અહેવાલ એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ જો તેહરાન વ્યાપક શાંતિ સમાધાન માટે સંમત થવાનો ઇન્કાર કરે તો નવી લશ્કરી કાર્યવાહીની ધમકી આપી રહ્યા છે. ગુપ્તચર અધિકારીઓએ સીએનએનને જણાવ્યું હતું કે કેટલાક મૂલ્યાંકન હવે સૂચવે છે કે ઈરાન છ મહિનામાં તેની ડ્રોન હુમલાની ક્ષમતાને સંપૂર્ણપણે પુનઃસ્થાપિત કરી શકે છે. સીએનએન દ્વારા ટાંકવામાં આવેલા એક યુએસ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કેઃ “ઈરાનીઓએ પુનર્ગઠન માટે આઈસી પાસે રહેલી બધી સમયમર્યાદા ઓળંગી ગઈ છે.”યુએસ ગુપ્તચર એજન્સીઓ માને છે કે ઈરાનની પુનઃપ્રાપ્તિ બાહ્ય સમર્થન દ્વારા મદદ કરવામાં આવી છે, ખાસ કરીને રશિયા અને ચીન તરફથી. સીએનએનએ અહેવાલ આપ્યો છે કે સંઘર્ષ દરમિયાન મિસાઇલ ઉત્પાદનમાં વપરાતા ચીની ઘટકો ઇરાન સુધી પહોંચતા રહ્યા, જોકે અધિકારીઓ માને છે કે ચાલુ યુએસ નૌકાદળના નાકાબંધીએ તે પુરવઠાને ધીમો પાડ્યો છે.
ડ્રોન ઉત્પાદન અખાત અને ઇઝરાયેલમાં યુએસ સાથીઓ માટે ખાસ ચિંતાનો વિષય બની ગયું છે. વિશ્લેષકોને ડર છે કે જો લડાઈ ફરી શરૂ થાય તો તેહરાન ક્ષતિગ્રસ્ત મિસાઇલ ક્ષમતાઓની ભરપાઈ કરવા માટે ડ્રોન યુદ્ધ પર વધુને વધુ આધાર રાખી શકે છે. ઇરાની ડ્રોન અખાત ક્ષેત્ર અને ઇઝરાયેલમાં લક્ષ્યો સુધી પહોંચવામાં સક્ષમ રહે છે. તે જ સમયે, ઇરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમની આસપાસ તણાવ ઊંચો રહે છે. રોઇટર્સના જણાવ્યા અનુસાર, ઇરાનના નેતૃત્વએ સમૃદ્ધ યુરેનિયમ ભંડારને વિદેશમાં સ્થાનાંતરિત કરવાની માંગણીઓને નકારી કાઢી છે. આંતરિક ચર્ચાઓથી પરિચિત સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે સુપ્રીમ લીડર મોજતબા ખામેનીએ આદેશ આપ્યો હતો કે સામગ્રી “દેશ છોડીને ન જવી જોઈએ”, તાજેતરના હુમલાઓ પછી તેને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે આવશ્યક માનતા. ઇઝરાયેલી વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતાન્યાહૂએ આ દરમિયાન ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે જ્યાં સુધી ઇરાન તેના મિસાઇલ માળખાને તોડી ન નાખે અને પ્રાદેશિક પ્રોક્સી જૂથોને ટેકો બંધ ન કરે ત્યાં સુધી દુશ્મનાવટ સંપૂર્ણપણે સમાપ્ત થઈ શકશે નહીં. સંઘર્ષ દરમિયાન યુએસ નુકસાનના સ્કેલ અને ખર્ચની વિગતો આપતા અહેવાલો સાથે ઝુંબેશની સફળતા અંગે પ્રશ્નો વધ્યા છે. કોંગ્રેસનલ રિસર્ચ સર્વિસના અહેવાલ મુજબ, ઓપરેશન એપિક ફ્યુરી દરમિયાન ઓછામાં ઓછા ૪૨ અમેરિકન લશ્કરી વિમાનોને નુકસાન થયું હતું અથવા નાશ પામ્યા હતા. અહેવાલ મુજબ થયેલા નુકસાનમાં ફાઇટર જેટ, રિફ્યુઅલિંગ એરક્રાફ્ટ, સર્વેલન્સ પ્લેન અને બે ડઝનથી વધુ સ્ઊ-૯ રીપર ડ્રોનનો સમાવેશ થાય છે. આ મહિનાની શરૂઆતમાં કોંગ્રેસની સુનાવણી દરમિયાન, કાર્યકારી પેન્ટાગોન કંટ્રોલર જુલ્સ ડબલ્યુ હર્સ્ટ ૈૈંૈંં એ જણાવ્યું હતું કે સંઘર્ષ સાથે સંકળાયેલ ઓપરેશનલ ખર્ચ વધીને ઇં૨૯ બિલિયન થઈ ગયો છે, જેમાં મોટાભાગનો વધારો ક્ષતિગ્રસ્ત સાધનોના સમારકામ અથવા બદલવા સાથે જોડાયેલો છે.