જો ઈરાન સીધો જવાબ આપે છે, તો દાયકાઓમાં પ્રથમ વખત આગામી સંઘર્ષ નિયંત્રણની બહાર થઈ શકે છે

(એજન્સી) તા.૬
ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લા અલી ખામેનાઈએ જાહેરાત કરી છે કે ઈઝરાયેલને આ હુમલા માટે સજા આપવામાં આવશે. ૧ એપ્રિલના રોજ, મધ્ય પૂર્વમાં પહેલેથી જ અનિશ્ચિત પરિસ્થિતિએ ખતરનાક વળાંક લીધો. સીરિયામાં ઇઝરાયેલી હુમલાએ દમાસ્કસમાં ઈરાની કોન્સ્યુલેટને નિશાન બનાવ્યું હતું, જેના પરિણામે લેબનોન અને સીરિયામાં તેના સૌથી વરિષ્ઠ કમાન્ડર જનરલ મોહમ્મદ રેઝા ઝાહેદી સહિત ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સના સાત સભ્યોના મોત થયા હતા. જો ઈરાન હવે બદલો લે છે તો તે આ ક્ષેત્રમાં સર્વાંગી યુદ્ધની શરૂઆત કરી શકે છે. હવે દરેકના મનમાં સવાલ છે કે તે ક્યારે અને કેવી રીતે થશે. ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા આયાતુલ્લા અલી ખામેનાઈએ પહેલાથી જ જાહેરાત કરી છે કે ઈઝરાયેલને આ હુમલા માટે સજા આપવામાં આવશે, જ્યારે રાષ્ટ્રપતિ ઈબ્રાહિમ રાઈસીએ કહ્યું કે આ આક્રમકતાનો જવાબ આપવામાં આવશે. અમેરિકાએ જણાવ્યું છે કે તેની પાસે આ હુમલા વિશે કોઈ પૂર્વ માહિતી નથી અને અમને તેની સાથે કોઈ લેવાદેવા નથી. ઈઝરાયેલે પણ તેના સશસ્ત્ર દળોને સંપૂર્ણ એલર્ટ પર મૂકી દીધા છે. હવાઈ સંરક્ષણ અને મિસાઈલ વિરોધી પ્રણાલીનું નિરીક્ષણ કરવામાં આવી રહ્યું છે અને આવનારી મિસાઈલોના માર્ગદર્શનને વિક્ષેપિત કરવા માટે જીપીએસ સિસ્ટમને અક્ષમ કરવામાં આવી છે. લોકોને બોમ્બ આશ્રયસ્થાનોમાં ખસેડવામાં આવી રહ્યા છે અને ઇઝરાયેલમાં સરહદી વિસ્તારોમાંથી મોટી સંખ્યામાં લોકો સ્થળાંતર કરી રહ્યા હોવાના અહેવાલો છે. એવા અહેવાલો છે કે ઇઝરાયેલ આ ક્ષેત્રમાં તેના દૂતાવાસોને ખાલી કરી રહ્યું છે. ડૉક્ટોબર ૨૦૨૩માં શરૂ થયેલા સંઘર્ષમાં ઈરાની સંપત્તિઓ અથવા કમાન્ડરો પર આ પહેલો હુમલો નથી. ૩ જાન્યુઆરીએ, ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRCG) કમાન્ડર, જનરલ કાસેમ સોલેમાનીની પુણ્યતિથિ નિમિત્તે એક કાર્યક્રમમાં બે વિસ્ફોટમાં ઈરાનના કર્માન શહેરમાં લગભગ ૧૦૦ લોકો માર્યા ગયા હતા. ૧૯૭૯માં ઈરાનની ક્રાંતિ પછી તે દેશનો સૌથી ખરાબ આતંકવાદી હુમલો હતો. સુલેમાની ખામેનાઈના સૌથી નજીકના સલાહકારોમાંના એક માનવામાં આવતા હતા અને ૨૦૨૦માં ઈરાકમાં યુએસ ડ્રોન હુમલામાં માર્યા ગયા હતા. ૨૫ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૩ના રોજ, લેવન્ટમાં ઈરાનના સૌથી પ્રભાવશાળી સૈન્ય કમાન્ડર, સૈયદરાઝી મૌસાવી, દમાસ્કસમાં એક શંકાસ્પદ ઈઝરાયેલી હવાઈ હુમલામાં માર્યા ગયા હતા. આ ઉપરાંત, છેલ્લા કેટલાક મહિનામાં ઈરાન સમર્થિત મિલિશિયા કમાન્ડરોને પણ નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે. આ વખતે, જો કે, ઈઝરાયેલે ઈરાનની સાર્વભૌમ ભૂમિ પર હુમલો કર્યો છે. ૧૯૮૦-૮૮ ઈરાન-ઈરાક યુદ્ધ પછી ઈરાન સીધા લશ્કરી સંઘર્ષમાં સામેલ નથી. પ્રસિદ્ધ “થ્રી એચ” – હમાસ, હિઝબુલ્લાહ અને હૌથી – આ પ્રદેશમાં ફેલાયેલા અન્ય કેટલાક નાના છતાં અસરકારક લશ્કરી જૂથો છે. ઇરાને આ પ્રોક્સીઓને આધુનિક પ્રણાલીઓ, સશસ્ત્ર ડ્રોન, ટૂંકી અને મધ્યમ-અંતરની મિસાઇલો વગેરેથી સજ્જ અને તાલીમ આપી છે. તેથી, ઈરાન આ પ્રોક્સીઓનો ઉપયોગ વધુ લક્ષિત અને કેન્દ્રિત સ્વરૂપમાં ઈઝરાયેલ અને આ ક્ષેત્રમાં યુએસ અને યુકે જેવા તેના સહયોગીઓની સંપત્તિઓ પર મોટા પ્રહારો કરવા માટે કરી શકે છે. પરંતુ જો ઈરાન સીધો જવાબ આપે છે, તો દાયકાઓમાં પ્રથમ વખત, આગામી સંઘર્ષ નિયંત્રણની બહાર જઈ શકે છે. અહીં એ નોંધવું જોઈએ કે ઈરાન તેના સશસ્ત્ર દળોના સંદર્ભમાં એક અનોખી વ્યવસ્થા ધરાવે છે. તેના નિયમિત સશસ્ત્ર દળો છે, જેમાં સૈન્ય, વાયુસેના અને નૌકાદળના તમામ ઘટકોનો સમાવેશ થાય છે. અને તેની પાસે ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ છે, જેમાં સૈન્ય, નૌકાદળ અને હવાઈ દળનો પણ સમાવેશ થાય છે અને અલબત્ત, તેની પાસે સૌથી અદ્યતન અને શક્તિશાળી બેલેસ્ટિક મિસાઈલ પ્રોગ્રામ છે, જે સમગ્ર પ્રદેશને સરળતાથી આવરી શકે છે. ઈરાને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે તેની પસંદગીના સમયે જવાબ આપશે. ૫ એપ્રિલ એ રમઝાનનો છેલ્લો શુક્રવાર હતો અને તેથી એક શુભ દિવસ છે. ઈરાનમાં અલ કુદસ દિવસ તરીકે પણ ઉજવવામાં આવે છે. વરિષ્ઠ અલ કુડ્‌સ કમાન્ડરની હત્યાના પ્રતિભાવ તરીકે, ૫ એપ્રિલ સંભવિત તારીખ હોઈ શકે છે. આગામી પસંદગી એપ્રિલ ૭ હોઈ શકે છે, ઇઝરાયેલી નાગરિકો પર હમાસના હુમલાએ ગાઝામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને ઉશ્કેર્યાના છ મહિના થાય છે. અન્ય શક્યતા એપ્રિલ ૧૨ છે. ઈરાન પવિત્ર રમઝાન અને ઈદનો તહેવાર પસાર થવા દેવાનું નક્કી કરે છે.