હિન્દુઓમાં વ્યક્તિની જાતિ સાથે જોડાયેલી પછાતતાને તે જે ધર્મ અપનાવે છે તેમાં “આગળ લઈ જઈ શકાય નહીં”, સુપ્રીમ કોર્ટે ચુકાદો આપ્યો

(એજન્સી) નવી દિલ્હી, તા.૧
સુપ્રીમ કોર્ટે ગુરૂવાર, ૧૫ ઓક્ટોબરના રોજ ચુકાદો આપ્યો કે જે વ્યક્તિ હિન્દુ ધર્મમાંથી ઇસ્લામ ધર્મ અપનાવે છે તે ધર્માંતરણ પહેલાં તે જે પછાત જાતિનો હતો તેનો ઉલ્લેખ કરીને અનામતનો દાવો કરી શકતો નથી, જેમાં મદ્રાસ હાઇકોર્ટના ચુકાદાને સમર્થન આપવામાં આવ્યું હતું, જેમાં તમિલનાડુ સરકારના આદેશને ફગાવી દેવામાં આવ્યો હતો. જસ્ટિસ પ્રશાંત કુમાર મિશ્રા અને શ્રી ચંદ્રશેખરની બેન્ચે જૂનમાં આપેલા હાઇકોર્ટના ચુકાદા સામે રાજ્યની અપીલ ફગાવી દીધી હતી. ૯ માર્ચ, ૨૦૨૪ના રોજ જારી કરાયેલા સરકારી આદેશ (GO)માં પછાત વર્ગો, સૌથી પછાત વર્ગો (MBC), ડિનોટિફાઇડ સમુદાયો અને અનુસૂચિત જાતિ (SC) ના લોકોને ઇસ્લામ ધર્મ સ્વીકારનારા પછાત વર્ગ મુસ્લિમ તરીકે ગણવામાં આવે છે. આનાથી તેઓ રાજ્યમાં પછાત તરીકે સૂચિબદ્ધ સાત મુસ્લિમ જૂથોમાંથી એક હેઠળ સમુદાય પ્રમાણપત્ર મેળવી શકે છે અને ક્વોટા લાભોનો દાવો કરી શકે છે. બેન્ચે કહ્યું કે હિન્દુઓમાં વ્યક્તિની જાતિ સાથે જોડાયેલ પછાતપણું તે જે ધર્મ અપનાવે છે તેમાં “આગળ લઈ જઈ શકાય નહીં”. બંધારણની કલમ ૧૬(૪) રાજ્યને એવા પછાત વર્ગો માટે સરકારી નોકરીઓ અનામત રાખવાની મંજૂરી આપે છે જેનું પૂરતું પ્રતિનિધિત્વ નથી. કોર્ટે કહ્યું કે આવી વ્યક્તિ ફક્ત તેના ધર્માંતરણ પહેલાના દરજ્જાના આધારે તેના હેઠળ અનામત માંગી શકતી નથી. તેણે બંધારણ (અનુસૂચિત જાતિ) આદેશ, ૧૯૫૦નો પણ ઉલ્લેખ કર્યો, જેના હેઠળ ફક્ત હિન્દુઓ, શીખ અને બૌદ્ધોને અનુસૂચિત જાતિના સભ્યો તરીકે ગણી શકાય. તેથી, ઇસ્લામમાં ધર્માંતરિત કરનાર દલિત અનુસૂચિત જાતિનો દરજ્જો અને તેની સાથે જોડાયેલા લાભો ગુમાવે છે, એમ બેન્ચે જણાવ્યું. કોર્ટે ઉમેર્યું કે જે વ્યક્તિ પછીથી હિન્દુ ધર્મમાં પાછો ફરે છે તે આપમેળે તેનો અગાઉનો પછાત દરજ્જો પાછો મેળવશે નહીં. તેની પાત્રતા ફક્ત તેની જૂની જાતિ જોઈને નક્કી કરી શકાતી નથી, એમ તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે. કેસની શરૂઆત સમીર અહમદ, જે અગાઉ પરમશિવમ હતા, દ્વારા કરવામાં આવેલી અરજીથી થઈ હતી, જેનો જન્મ થુથુકુડી જિલ્લામાં હિન્દુ માતાપિતાને ત્યાં થયો હતો. તેમણે ૨૦૧૫માં ઇસ્લામ ધર્મ સ્વીકાર્યો, પોતાનું નામ બદલ્યું અને ઇસ્લામિક વિધિઓ અનુસાર લગ્ન કર્યા. ૨૦૨૪ના સરકારી હુકમના આધારે, તેમણે સાત પછાત વર્ગના મુસ્લિમ જૂથોમાંથી એક “મુસ્લિમ લેબ્બાઈ” તરીકે ઓળખાતા પ્રમાણપત્ર માટે અરજી કરી. જ્યારે તહસીલદારે તેમની અરજી ફગાવી દીધી, ત્યારે તેમણે હાઇકોર્ટમાં અરજી કરી. મદ્રાસ હાઇકોર્ટની મદુરાઇ બેન્ચે તેમની અરજી ફગાવી દીધી અને સરકારી હુકમની જ તપાસ કરી. તેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે વ્યક્તિ ઇસ્લામમાં ધર્માંતરણ કરી શકે છે પરંતુ તેની અંદર કોઈ ચોક્કસ જાતિ અથવા સમુદાયમાં નહીં. તેમાં નોંધ્યું હતું કે લબ્બાઈ, રાઉથર અને મરક્કાયર જેવા સમુદાયો જન્મ પર આધારિત હતા. હાઇકોર્ટે આદેશને “માત્ર ગેરબંધારણીય જ નહીં પણ બિનઇસ્લામિક પણ” ગણાવ્યો, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે ઇસ્લામ સમાનતા પર આધારિત છે અને સામાજિક વંશવેલો પર નહીં. તેણે SC, BC, MBC અને ડિનોટિફાઇડ સમુદાયોના ધર્માંતરણ કરનારાઓને એક જ જૂથમાં મૂકવા માટે સરકારી હુકમને મનસ્વી પણ ગણાવ્યો. તેમાં એવું કહેવામાં આવ્યું હતું કે એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડર બંધનકર્તા કોર્ટના ચુકાદાઓને રદ કરી શકતો નથી. હાઈકોર્ટ સમક્ષ, રાજ્યએ આદેશનો બચાવ કર્યો હતો. તેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે આ આદેશ તમિલનાડુ પછાત વર્ગ આયોગની ભલામણને અનુસરે છે અને તેનો હેતુ એ સુનિશ્ચિત કરવાનો હતો કે જેઓ પહેલાથી જ અનામત મેળવી રહ્યા છે તેઓ ધર્માંતરણ કરીને અનામત ગુમાવે નહીં.