(એજન્સી) જયપુર, તા.૨૨
કાવ્યા ભારદ્વાજની પ્રેરણાદાયી વાર્તાઃ જયપુરની ૧૭ વર્ષની કાવ્યા ભારદ્વાજે માત્ર ૮મા ધોરણમાં પર્યાવરણ સંરક્ષણ અભિયાન શરૂ કર્યું હતું અને અત્યાર સુધીમાં લગભગ ૩૫,૦૦૦ વૃક્ષો વાવ્યા હોવાનો દાવો છે. એક ખાનગી શાળામાં ૧૨મા ધોરણની વિદ્યાર્થીની કાવ્યાએ કોઈપણ સરકારી સહાય વિના નિમ્બાર્કા પથ ફાઉન્ડેશન હેઠળ “ચેલેન્જ ફોર ગ્રીન” અભિયાન શરૂ કર્યું હતું. તેણીએ એકલા શરૂઆત કરી હતી, પરંતુ હવે તેની સાથે પર્યાવરણ સંરક્ષણ માટે લગભગ ૧૫ વિદ્યાર્થીઓની ટીમ છે. આ અભિયાનનું ધ્યાન ફક્ત વૃક્ષો વાવવા પર જ નહીં, પરંતુ તેમના રક્ષણ પર પણ છે. ટીમ છોડના સ્થાન અને સ્થિતિનું નિરીક્ષણ કરવા માટે જીઓ-ટ્રેકિંગ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરે છે. આ સિઝનમાં, લાલસોટ વિસ્તારમાં લગભગ ૫,૦૦૦ વૃક્ષો વાવવામાં આવ્યા છે. કાવ્યાનું આગામી લક્ષ્ય વધુ લોકોને આ અભિયાન સાથે જોડવાનું અને તેમને વૃક્ષો દત્તક લેવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવાનું છે. ભવિષ્યમાં, તે ટકાઉ વિકાસનો અભ્યાસ કરવા અને પર્યાવરણીય સંરક્ષણમાં કારકિર્દી બનાવવાની ઇચ્છા રાખે છે. જો કોઈ છોકરી તેના મનમાં રહેલા પ્રશ્નને સંકલ્પમાં ફેરવે છે, તો કેટલો મોટો પરિવર્તન શરૂ થઈ શકે છે. જયપુરની ૧૭ વર્ષની કાવ્યા ભારદ્વાજ તેનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. જયપુરની એક ખાનગી શાળામાં ધોરણ ૧૨ની વિદ્યાર્થીની કાવ્યાએ કોઈપણ સરકારી સહાય વિના હજારો વૃક્ષો વાવ્યા છે. ધોરણ ૮માં, કાવ્યાએ પર્યાવરણીય સંરક્ષણની જવાબદારી લીધી. કોઈ પણ સહાય કે સહાય વિના, નાની કાવ્યાએ વૃક્ષો વાવવા અને તેમની સંભાળ રાખવાનું શરૂ કર્યું. આજે, ડઝનબંધ લોકો તેની સાથે જોડાયા છે. કાવ્યાની વાર્તા ફક્ત વૃક્ષો વાવવા વિશે નથી, પરંતુ આગામી પેઢીને પર્યાવરણીય જવાબદારી સોંપવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ ઝુંબેશ બની ગઈ છે. કાવ્યાએ સમજાવ્યું કે અન્ય દેશોની હરિયાળી, સ્વચ્છતા અને પર્યાવરણીય જાગૃતિએ તેને ખૂબ પ્રભાવિત કરી. આ સમય દરમિયાન તેણીને વિચાર આવ્યો કે શા માટે તેણે કોઈ બીજા પરિવર્તન લાવે તેની રાહ જોવી જોઈએ. અત્યાર સુધીમાં ૩૫,૦૦૦ વૃક્ષો વાવવામાં આવ્યા છે. આ વિઝન સાથે, તેણીએ નિમ્બાર્કા પથ ફાઉન્ડેશન હેઠળ ચેલેન્જ ફોર ગ્રીન ઝુંબેશ શરૂ કરી. શરૂઆતમાં તે નાના કદનું હતું, પરંતુ ધીમે ધીમે બાળકો અને પર્યાવરણવાદીઓ પણ તેમાં જોડાયા, અને ઝુંબેશનો વ્યાપ વધ્યો. કાવ્યા અને તેની ટીમે અત્યાર સુધીમાં લગભગ ૩૫,૦૦૦ વૃક્ષો વાવ્યા છે. આ ઝુંબેશનું અનોખું પાસું એ છે કે તેનો ઉદ્દેશ્ય ફક્ત વૃક્ષો વાવવા અને ચિત્રો લેવાનો નથી. ટીમ વાવેલા વૃક્ષોને જીવંત રાખવા પર પણ એટલો જ ભાર મૂકી રહી છે. છોડના સ્થાન અને સ્થિતિનું નિરીક્ષણ કરવા માટે જીઓ-ટ્રેકિંગ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. ૧૫ બાળકોની ટીમ આ ઝુંબેશ પાછળ પ્રેરક બળ બની છે. કાવ્યાએ સમજાવ્યું કે આ સિઝનમાં લાલસોટ વિસ્તારમાં આશરે ૫,૦૦૦ વૃક્ષો વાવવામાં આવ્યા છે. કાવ્યા સાથે આશરે ૧૫ બાળકોની ટીમ પણ પર્યાવરણ સંરક્ષણ તરફ સતત કામ કરી રહી છે. આ ટીમ લોકોને વૃક્ષો વાવવા અને તેમની સંભાળ રાખવા માટે પ્રેરણા આપી રહી છે. હવે, આ ઝુંબેશનો આગળનો ધ્યેય વધુ લોકોને જોડવાનો અને તેમને વૃક્ષો દત્તક લેવા માટે પ્રેરિત કરવાનો છે, જેથી છોડની સંભાળ રાખવાની જવાબદારી સમાજના વિવિધ સભ્યો સુધી પહોંચી શકે. કાવ્યા બાળપણથી જ પર્યાવરણ પ્રત્યે ચિંતિત છે. તે કહે છે કે તેણે પોતાની આસપાસ વૃક્ષો કાપતા અને પ્રદૂષણ વધતું જોયું છે. આનાથી તેણીને વિચાર આવ્યો કે, જો વૃક્ષો કાપવાનું આ જ ગતિએ ચાલુ રહેશે, તો શું ભવિષ્યમાં એવો દિવસ આવશે જ્યારે લોકોને પાણીની બોટલની જેમ ઓક્સિજન ખરીદવો પડશે ? આ પ્રશ્ને તેણીને ચેલેન્જ ફોર ગ્રીન શરૂ કરવા પ્રેરિત કરી. તે પર્યાવરણ વિશે અભ્યાસ કરવાની સાથે જવાબદારી પણ કેળવવા માંગે છે. કાવ્યા માને છે કે આવનારી પેઢીને ફક્ત પુસ્તકો દ્વારા પર્યાવરણીય સંરક્ષણ વિશે શીખવવું પૂરતું નથી. બાળકોને પ્રકૃતિ પ્રત્યેની જવાબદારી વિશે પણ શીખવવું જોઈએ અને જમીન પર કામ કરવાની તકો આપવી જોઈએ. આ વિચારને ધ્યાનમાં રાખીને, તે સતત તેના અભિયાનનો વિસ્તાર કરી રહી છે. ભવિષ્યમાં, કાવ્યા ટકાઉ વિકાસનો અભ્યાસ કરવા અને પર્યાવરણીય સંરક્ષણને તેની કારકિર્દીમાં સમાવિષ્ટ કરવા માંગે છે. આજે, ૧૭ વર્ષની ઉંમરે, તે ૩૫ હજાર વૃક્ષોની સંભાળ રાખી રહી છે.