(એજન્સી) ચંડીગઢ, તા.૩૧
પંજાબ વિધાનસભાએ ‘સર્વસંમતિથી’ એક ઠરાવ પસાર કર્યો જેમાં ભાજપની આગેવાની હેઠળના કેન્દ્ર પર મનરેગાને ‘રદ’ કરીને અને તેની જગ્યાએ ફમ્-ય્ રામ જી કાયદો લાગુ કરીને દલિત મજૂરો અને ગરીબ પરિવારોની આજીવિકા છીનવી લેવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો. જેણે દેશભરમાં દલિત મજૂરોના અસ્તિત્વના અધિકારને અસરકારક રીતે છીનવી લીધો છે એવા નવા કાયદાને ‘દલિત વિરોધી’ અને ‘ઇરાદાપૂર્વકનું અને ખતરનાક ષડયંત્ર’ ગણાવીને, ગૃહે માંગ કરી કે તેને તાત્કાલિક પાછો ખેંચી લેવામાં આવે, અને મનરેગાને તેના મૂળ અધિકાર-આધારિત સ્વરૂપમાં પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવે. ઠરાવમાં શિરોમણી અકાલી દળ પર પણ આકરા પ્રહારો કરવામાં આવ્યા અને પક્ષ પર આ મુદ્દા પર ‘મૌન’ રાખવાનો આરોપ લગાવ્યો. તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, ‘આ મૌન એટલા માટે છે કારણ કે તેઓ ૨૦૨૭માં ભાજપ સાથે તેમનું જોડાણ ફરીથી સ્થાપિત કરવાની આશા રાખે છે, ભલે દલિતોને તેની કિંમત ચૂકવવી પડે. દલિતો વિરુદ્ધના ચુકાદાઓ પર મૌન રહેવું પણ ગુનો છે’. ઠરાવમાં વધુમાં આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો કે કેન્દ્રએ ફક્ત ‘સરકારી યોજના’ને તોડી પાડવાથી આગળ વધીને દેશના દલિત મજૂરોના ‘જીવિત રહેવાના અધિકાર’ને અસરકારક રીતે નષ્ટ કરી દીધો છે. ઠરાવ મુજબ, ભાજપના નિર્ણયો વારંવાર તેમને હાંસિયામાં ધકેલી દેવાની ઇચ્છા સાબિત કરે છે અને એવી લાગણીને પ્રતિબિંબિત કરે છે કે ‘ભાજપ દલિતોને નફરત કરે છે’. ઠરાવમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, ‘મનરેગા પર હુમલો કરવો એ ખરેખર દલિતોના ગૌરવ અને અસ્તિત્વ પર હુમલો છે.’ ઠરાવ દ્વારા, ગૃહે નોંધ્યું હતું કે કાર્યક્રમને ‘નાબૂદ કરવો’-જે અગાઉ મજૂરોને તેમના ગામડાઓમાં રહેવા, તેમના બાળકોને શિક્ષિત કરવા અને ગૌરવ સાથે જીવવાની મંજૂરી આપતો હતો-તે સમુદાયના ‘ગૌરવ અને અસ્તિત્વ’ પર સીધો હુમલો છે. લખાણ મુજબ, યોજનાને ‘નાબૂદ’ કરવાથી પરિવારોના ‘રસોડાના ચૂલા ઓલવાઈ ગયા’ છે. ગ્રામીણ વિકાસ અને પંચાયત મંત્રી તરુણપ્રીત સિંહ સોંડ દ્વારા રજૂ કરાયેલા ઠરાવમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે, ‘જે સરકાર દલિતોના ચૂલા ઓલવી નાખે છે તે સમુદાય પાસેથી મત માંગવાનો નૈતિક અધિકાર ગુમાવે છે. આ ગૃહ સ્પષ્ટપણે જણાવે છે કે ભાજપની આગેવાની હેઠળની કેન્દ્રની નીતિઓ દલિત વિરોધી છે.’તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે ‘મનરેગા નાબૂદ કરવાનો’ નિર્ણય ફક્ત વહીવટી નિર્ણય નથી પરંતુ ‘દલિત વિરોધી દૃષ્ટિકોણથી વિચારની ઘોષણા’ છે. ઠરાવમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, ‘મનરેગા દેશના લાખો દલિતો અને ગરીબ દલિત પરિવારો માટે અસ્તિત્વ ટકાવી રાખવાનો છેલ્લો રસ્તો હતો. આ એવી વ્યવસ્થા હતી જેણે દલિત મજૂરોને તેમના ગામડાઓમાં રહેવા, સખત મહેનત દ્વારા તેમની આજીવિકા કમાવવા, તેમના બાળકોને શાળાએ મોકલવા અને સન્માન સાથે જીવવાની મંજૂરી આપી હતી’. તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, ‘તેથી આ ગૃહ ભલામણ કરે છે કે રાજ્ય સરકાર ભાજપની આગેવાની હેઠળની કેન્દ્ર સરકાર પાસેથી માંગ કરે કે મનરેગાને રદ કરવાનો નિર્ણય તાત્કાલિક પાછો ખેંચવામાં આવે, મનરેગાને તેના મૂળ અધિકાર-આધારિત સ્વરૂપમાં સંપૂર્ણપણે પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવે અને દેશભરના દલિત મજૂરો અને ગરીબ દલિત પરિવારો માટે ગેરંટીકૃત કામ અને વેતન સુનિશ્ચિત કરવામાં આવે’. ઠરાવના અંતે પુષ્ટિ આપવામાં આવી કે પંજાબ વિધાનસભા મજૂરો સાથે અડીખમ ઉભી છે અને માંગ કરે છે કે રોજગાર ગેરંટીના ‘મૂળ અધિકાર-આધારિત સ્વરૂપ’ને સુરક્ષિત કરવા માટે આ અધિકારોના ‘નાબૂદી’ને ઉલટાવી દેવામાં આવે.‘રાજ્યો પર વધારાનો બોજ’નવા કાયદા હેઠળ નાણાકીય જવાબદારી સંપૂર્ણપણે કેન્દ્ર દ્વારા પ્રાયોજિત મોડેલથી ૬૦ઃ૪૦ કેન્દ્ર-રાજ્ય શેરિંગ મોડેલમાં ખસેડવા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. એવું નિર્દેશ કરવામાં આવ્યું હતું કે આ ફેરફારથી પંજાબ જેવા રાજ્યો પર વધારાનો નાણાકીય બોજ પડશે જે પહેલાથી જ નાણાકીય મુશ્કેલીઓનો સામનો કરી રહ્યા છે. વધુમાં, જો કેન્દ્રીય બજેટ મર્યાદા પહોંચી જાય, તો રાજ્યએ બેરોજગારી ભથ્થાં અને સંઘીય ફાળવણીથી આગળ પૂરા પાડવામાં આવતા કામના ખર્ચના ૧૦૦% માટે સંપૂર્ણ જવાબદારી ઉઠાવવી પડશે. કોંગ્રેસના ધારાસભ્યોએ આરોપ લગાવ્યો કે રાજ્યો અતિશય નાણાકીય બોજ સહન કરી શકે તેમ ન હોવાથી આ યોજનાને રદ કરવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. વિરોધ પક્ષે પણ છછઁ સરકારને આ યોજના સામેની લડાઈ દિલ્હી સુધી લઈ જવા માટે ટેકો આપ્યો હતો.