ઓરિસ્સા હાઇકોર્ટ ૬૫ વર્ષીય એક મહિલા દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજી પર સુનાવણી કરી રહી હતી, જેણે દાવો કર્યો હતો કે, જમીનના વ્યવહારમાં તેની સાથે ૨.૧૦ લાખ રૂપિયાની છેતરપિંડી થઈ છે

(એજન્સી) તા.૧૯
મેજિસ્ટ્રેટના ચોક્કસ નિર્દેશ છતાં આઠ મહિનાથી વધુ સમય સુધી છેતરપિંડીના કેસમાં હ્લૈંઇ નોંધવામાં પોલીસ નિષ્ફળ રહ્યા બાદ એક દલિત મહિલાને ઓરિસ્સા હાઇકોર્ટનો સંપર્ક કરવાની ફરજ પડી હતી. વિલંબ માટે પોલીસની ટીકા કરતા હાઇકોર્ટે અવલોકન કર્યું કે, જ્યારે ફાઇલો અને કોર્ટના આદેશો ક્યારેક ‘ખોટી જગ્યાએ’ હોઈ શકે છે, ત્યારે આવા ખુલાસાઓ ન્યાયિક નિર્દેશોને અવગણવા અને ન્યાય વહીવટને નબળી પાડવા માટે નિયમિત બહાનું બની શકતા નથી. જસ્ટિસ સાવિત્રી રાઠોએ ૬૫ વર્ષીય એક મહિલા દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજી પર સુનાવણી કરતી વખતે સ્થાનિક પોલીસ અધિકારીઓ દ્વારા ન્યાયિક આદેશો સાથે જે રીતે વર્તન કરવામાં આવી રહ્યું છે તેના પર ‘ગંભીર ચિંતા’ વ્યક્ત કરી હતી, જેમણે જમીનના વ્યવહારમાં ૨.૧૦ લાખ રૂપિયાની છેતરપિંડીનો આરોપ લગાવ્યો હતો. ‘ફાઇલો અને ઓર્ડર ખોવાઈ જવાની શક્યતા છે. પરંતુ કમનસીબે, આ કોઈ છૂટાછવાયા કેસ નથી. મેં ઘણી રિટ અરજીઓ (CRLMPs) પર કાર્યવાહી કરી છે જ્યાં અરજદારની ફરિયાદ એ છે કે, ફેમિલી કોર્ટના મેજિસ્ટ્રેટ અથવા ન્યાયાધીશો દ્વારા આપવામાં આવેલા આદેશો અથવા નિર્દેશોનું સ્થાનિક પોલીસ દ્વારા પાલન કરવામાં આવી રહ્યું નથી, ઘણી મુલતવી રાખવા અને રિમાઇન્ડર્સ હોવા છતાં’ ૧૨ જૂનના આદેશમાં વાંચવામાં આવ્યું હતું. જસ્ટિસ સાવિત્રી રાઠોએ જણાવ્યું હતું કે,DGP પાસેથી ન્યાયિક આદેશોનું પાલન કરવા માટે પોલીસ અધિકારીઓને જરૂરી સૂચનાઓ આપવાની અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે.
‘આવા બહાના અસ્વીકાર્ય’

• કોર્ટે જોયું કે, ૬ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૫ના રોજ મેજિસ્ટ્રેટે આદેશ પસાર કર્યાના આઠ મહિનાથી વધુ સમય પછી ૨૪ એપ્રિલના રોજ રાણપુર પોલીસ સ્ટેશનમાં કેસ નોંધવામાં આવ્યો હતો.
• તેણે અવલોકન કર્યું કે, આવા કેસોમાં પોલીસ અધિકારીઓ દ્વારા આપવામાં આવતું ‘સ્ટોક બહાનું’ એ છે કે, ફાઇલ કોર્ટનો આદેશ અથવા વોરંટ ખોવાઈ ગયો હતો અથવા સંબંધિત અધિકારી તાજેતરમાં જ પોલીસ સ્ટેશનમાં જોડાયા હતા.
• ખુલાસાને નકારી કાઢતા કોર્ટે ઠરાવ્યું કે, આવા બહાના અસ્વીકાર્ય છે કારણ કે, પોલીસ સ્ટેશનો વિવિધ સત્તાવાળાઓ અને અદાલતો તરફથી મળેલા પત્રો, કોર્ટના આદેશો અને વોરંટ માટે અલગ રજિસ્ટર રાખે છે.
• ઓરિસ્સા હાઈકોર્ટે ઠરાવ્યું કે, એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે, પોલીસ મહાનિર્દેશક (DGP) અધિકારીઓને ન્યાયિક આદેશો અને નિર્દેશોનો જવાબ આપવા અને તેનું પાલન કરવા માટે જરૂરી સૂચનાઓ અને નિર્દેશો જારી કરશે.
  એવો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો કે, અરજદાર, અનુસૂચિત જાતિ સમુદાયની ૬૫ વર્ષીય મહિલા, આરોપીઓ દ્વારા છેતરપિંડી અને શોષણનો ભોગ બની હતી, જેમણે મે ૨૦૨૫માં સબ-રજિસ્ટ્રાર સમક્ષ રજિસ્ટર્ડ વેચાણ દસ્તાવેજ દ્વારા તેમની જમીન મિલકતનું વેચાણ કરવાના ખોટા બહાને અપ્રમાણિકપણે રૂા.૨.૧૦ લાખની રકમ ભાગી છૂટી હતી. જો કે, એવો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે, આરોપીઓ અમલ માટે હાજર થવામાં નિષ્ફળ ગયા હતા અને વારંવાર વિનંતીઓ છતાં ન તો વેચાણ દસ્તાવેજ અમલમાં મૂક્યો છે અને ન તો ઉપરોક્ત રકમ પરત કરી છે. ત્યારબાદ, અરજદારે ટ્રાયલ કોર્ટમાં કેસ દાખલ કર્યો, જેણે પ્રથમ માહિતી અહેવાલ (FIR) નોંધવા અને તપાસ માટે નિર્દેશ આપ્યો. જો કે, સંબંધિત પોલીસ FIR નોંધવામાં કે તપાસ કરવામાં નિષ્ફળ રહી અને તેણીને હાઇકોર્ટમાં જવાની ફરજ પડી. અરજદારનું પ્રતિનિધિત્વ એડવોકેટ ઉમાકાંત સાહૂ દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. રાજ્ય તરફથી હાજર રહેલા એડિશનલ સ્ટેન્ડિંગ કાઉન્સેલ સરોજ કુમાર રાઉતે કોર્ટને માહિતી આપી કે, FIR નોંધવામાં આવી છે અને એક સબ-ઇન્સ્પેક્ટર હસીના પ્રધાન કેસની તપાસ કરી રહી છે. જો કે, ઓરિસ્સા હાઇકોર્ટે મેજિસ્ટ્રેટના આદેશનું પાલન ન કરવા બદલ પોલીસ દ્વારા રજૂ કરાયેલા વિલંબ અને સમજૂતીની તપાસ શરૂ કરી.