(એજન્સી) વોશિંગ્ટન, તા.૨૦
અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે તાજેતરમાં થયેલા શાંતિ કરારની વિગતો જાહેર કરવામાં થયેલા વિલંબ અંગે અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે.ડી. વેન્સે એક ચોંકાવનારો ખુલાસો કર્યો છે. તેમણે જણાવ્યું છે કે, આ વિગતો બહાર પાડવામાં મોડું થવાનું એક આંશિક કારણ પાકિસ્તાનમાં અખબારી સ્વાતંત્ર્ય અને વાણી સ્વતંત્રતાના નબળા ધોરણો છે. એક પ્રસારણ (પોડકાસ્ટ) દરમિયાન વાતચીત કરતી વખતે વેન્સે પાકિસ્તાનની માધ્યમ વ્યવસ્થા અને અમેરિકાના બંધારણીય અધિકારો વચ્ચેનો તફાવત સ્પષ્ટ કર્યો હતો, જેનાથી આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પાકિસ્તાનની ભારે નામોશી થઈ છે. ઉપરાષ્ટ્રપતિ વેન્સે જણાવ્યું હતું કે, ‘અમે ખરેખર આ વિગતો વહેલી બહાર પાડવા માંગતા હતા. મને લાગે છે કે, અહીં મુખ્ય અડચણ એ હતી કે, પાકિસ્તાન અને કતારની શાસન વ્યવસ્થામાં અમેરિકાના પ્રથમ બંધારણીય સુધારા જેવી વાણી સ્વતંત્રતા અને મુક્ત અખબારની કોઈ વ્યવસ્થા નથી.’ અમેરિકાના બંધારણમાં આ પ્રથમ સુધારો અત્યંત પાયાનો અને મહત્ત્વપૂર્ણ ભાગ છે, જે ત્યાંના નાગરિકોને પાંચ મૂળભૂત અધિકારો આપે છે : ધાર્મિક સ્વતંત્રતા, વાણી સ્વતંત્રતા, અખબારી (માધ્યમ) સ્વાતંત્ર્ય, શાંતિપૂર્ણ સભા યોજવાની સ્વતંત્રતા અને સરકાર સમક્ષ રજૂઆત કરવાનો અધિકાર. આ કાયદો સરકારને નાગરિકોના અવાજને દબાવવા કે પ્રસારણ માધ્યમો પર સેન્સરશીપ લાદવાથી રોકે છે. નોંધનીય છે કે, વિશ્વ અખબારી સ્વાતંત્ર્ય સૂચકાંકમાં ૧૮૦ દેશોમાંથી પાકિસ્તાન અત્યારે ૧૫૩મા ક્રમે આવે છે, જે તેની નબળી સ્થિતિ દર્શાવે છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ગત તા.૧૫ જૂનના રોજ ઈરાન સાથેના આ કામચલાઉ શાંતિ કરારની જાહેરાત કરી હતી, જ્યારે સત્તાવાર સંમતિ પત્ર બે દિવસ પછી જાહેર કરાયું હતું.પાકિસ્તાનનો દાવો : પાકિસ્તાને આ અમેરિકા-ઈરાન શાંતિ કરારને પોતાની મોટી રાજદ્વારી સિદ્ધિ તરીકે રજૂ કર્યો હતો. આ સપ્તાહની શરૂઆતમાં પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શહેબાઝ શરીફે જાહેરાત કરી હતી કે, ૧૯ જૂનના રોજસ્વિટ્‌ઝરલેન્ડમાં આ કરાર માટે એક ભવ્ય સત્તાવાર હસ્તાક્ષર સમારોહ યોજાશે.ડિજિટલ માધ્યમથી સહી : જો કે, પાકિસ્તાનની આ યોજનાઓથી વિપરીત, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ અને ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદપેઝેશ્કિયાને ગુરૂવારે જ ડિજિટલ (વિદ્યુતકીય) માધ્યમથી આ સંમતિ પત્ર પર સહીઓ કરી દીધી હતી, જેના કારણે પાકિસ્તાને ક્ષોભજનક સ્થિતિમાં મુકાવવું પડ્યું છે.