(એજન્સી)                             તા.૨૪
ઇઝરાયેલની જેલોમાં છ મહિના કરતાં વધુ સમય ગાળ્યા પછી, ૧૭ વર્ષીય રોઝ ખાવૈસ, ઇઝરાયેલ દ્વારા કબજે કરાયેલી સૌથી નાની પેલેસ્ટીની મહિલા, ગાઝા યુદ્ધવિરામ અને કેદીઓના વિનિમય કરાર હેઠળ મુક્ત કરવામાં આવી છે, જે ૧૯ જાન્યુઆરીથી અમલમાં આવ્યુ છે. ઇઝરાયેલ સત્તાવાળાઓએ યુદ્ધવિરામ કરારના પ્રથમ તબક્કા હેઠળ રવિવારે રાત્રે કબજાવાળા વેસ્ટ બેંકમાં રામલ્લાહની પશ્ચિમમાં આવેલી ઓફર જેલમાંથી મહિલાઓ અને બાળકો સહિત ૯૦ પેલેસ્ટીની કેદીઓને મુક્ત કર્યા છે. ખ્વાઈસની મે ૨૦૨૪માં પૂર્વ જેરૂસલેમના જૂના શહેરમાં ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને તેને ૧૦ વર્ષની જેલની સજા ફટકારવામાં આવી. આ કરૂણ અનુભવ સહન કરતા પહેલા તેને ક્યારેય અટકાયતમાં લેવામાં આવી ન હતી. તેણે જણાવ્યું કે ‘જ્યારે હું જેલમાં દાખલ થઈ ત્યારે મને આઘાત લાગ્યો, મને ખબર પણ ન હતી કે જેલ શું છે. ૧૬ વર્ષની વયે ધરપકડ કરાયેલી યુવતીએ જણાવ્યું કે તેને ઇઝરાયેલની પૂછપરછની પદ્ધતિઓ અથવા તેમની કઠોર યુક્તિઓ વિશે કોઈ જાણકારી નથી. ‘મને એ પણ ખબર નહોતી કે જેલની કોટડી કેવી દેખાય છે. મેં અન્ય કેદીઓ પાસેથી જેલ વિશે માત્ર સાંભળ્યું હતું-કે તે ગાદલું ધરાવતો એક નાનકડો ઓરડો હતો. પરંતુ મેં ક્યારેય કલ્પના કરી ન હતી કે તે એટલું ખરાબ હશે. પોતાના અનુભવનું વર્ણન કરતા ખવાઈસે જણાવ્યું કે ‘જેલ એટલે અંધકાર. તમે કોઈને જોતા નથી. તે માત્ર એક સળગતી કબર છે.’ ખ્વાઈસે ઈઝરાયેલની કસ્ટડીમાં વિવિધ પ્રકારની યાતનાઓને યાદ કરી. તેણે જણાવ્યું કે ‘અમને હથિયારોનો ઉપયોગ, ધમકીઓ અને ધાકધમકી સહિત ત્રાસ આપવામાં આવ્યો હતો. તેઓએ ગોપનીયતાના ઉલ્લંઘન વિશે પણ વાત કરી, જેમાં છોકરીઓની સ્ટ્રીપ સર્ચ, ડરાવવા અને ઉત્પીડનની ધમકીઓ સામેલ છે. એકાંત કેદમાંથી પરત ફરતી વખતે છોકરીઓ તેમના હિજાબ (માથાને ઢાંકવા) દૂર કરવા જેવી ઘટનાઓને ટાંકીને તેમણે જણાવ્યું હતું કે, ‘ત્યાં વાસ્તવિક સતામણી હતી’. તેણે જેલના સળિયા પાછળ કઠિન પરિસ્થિતિઓનો સામનો કર્યો હોવાને કારણે, ખ્વાઈસે સ્વીકાર્યુંઃ ‘જેલમાં મારામાં ઘણી વસ્તુઓ બદલાઈ ગઈ.’ કઠોર પરિસ્થિતિઓ અને કઠોર પૂછપરછની પદ્ધતિઓના કારણે ખ્વાઈસને સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો, જે તેણે ઇઝરાયેલી જેલમાં વિતાવેલા વર્ષો કરતાં પણ વધુ પડકારો સાથે રજૂ કરે છે. ‘જેલમાં મને ઘણો બદલાવ આવ્યો છે. અલ-માસ્કોબિયા (પશ્ચિમ જેરુસલેમમાં એક ઇઝરાયેલી અટકાયત કેન્દ્ર)માં ૩૭ દિવસની પૂછપરછ પછી, હું તેને વધુ લઈ શકી નહીં. કોર્ટના માર્ગ પર, ખૂબ દબાણ હેઠળ, મેં અચાનક મારી જાતને તપાસી. હોસ્પિટલ મને તે મળી. પેલેસ્ટીની છોકરીએ તેની પીડાનું વર્ણન કર્યું, જેમાં સ્ટ્રોકના લક્ષણો, હૃદયની આસપાસ પ્રવાહી અને બ્લડ પ્રેશરની સમસ્યાઓનો સમાવેશ થાય છે. ‘હું હોસ્પિટલમાં રહ્યી અને જ્યારે મેં ખસેડવાનો પ્રયાસ કર્યો ત્યારે મને ખબર પડી કે મને હાથકડી પહેરવામાં આવી છે. ત્યારે જ મને ખબર પડી કે હું હજુ પણ જેલમાં છું.’ માંદગી અને બેડીઓ સામે લડતી વખતે પણ, ખ્વાઈસ પોતાની વેદના કરતાં તેના પરિવારની પ્રતિક્રિયા વિશે વધુ ચિંતિત હતી.