આરજેડી વડા લાલુ પ્રસાદ યાદવના જન્મદિવસ પર રાજ્યભરની દલિત અને મહાદલિત વસાહતોમાં બાળકોમાં ખોરાક અને પેનનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું, પટણાથી રાજેશ કુમાર ઓઝાનો ખાસ અહેવાલ
(એજન્સી) તા.૧પ
બિહારમાં દલિત રાજકારણ : આરજેડી વડા લાલુ પ્રસાદ યાદવનો ૭૮મો જન્મદિવસ ખૂબ જ ધામધૂમથી ઉજવવામાં આવ્યો. આ પ્રસંગે પાર્ટીના કાર્યકરો દ્વારા દલિત વસાહતોમાં ખોરાકનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું. પાર્ટીના નિર્દેશ પર, રાજ્યભરની દલિત અને મહાદલિત વસાહતોમાં બાળકોમાં ખોરાક અને પેનનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું. રાજકીય પંડિતો આરજેડી વડા લાલુ પ્રસાદ યાદવના જન્મદિવસ પર પાર્ટી દ્વારા આયોજિત આ કાર્યક્રમને બિહારમાં યોજાનારી વિધાનસભા ચૂંટણી સાથે જોડીને જોઈ રહ્યા છે. વરિષ્ઠ પત્રકાર લવ કુમાર મિશ્રા કહે છે કે ૯૦ ના દાયકામાં આ વોટ બેંક લાલુ પ્રસાદ પાસે હતી. લાલુ પ્રસાદ અને તેમની પાર્ટી આ ઝુંબેશ દ્વારા ફરી એકવાર તેમના જૂના મતદારો સાથે જોડાવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. આ દલિત વોટ બેંકના કારણે આરજેડીના વડા લાલુ પ્રસાદ યાદવે ૧૫ વર્ષ સુધી શાસન કર્યું. લાલુ યાદવ સત્તામાં હતા ત્યારે પોતાને દલિતોના સૌથી મોટા શુભેચ્છક ગણાવતા હતા. તેને એકત્ર કરવા માટે, લાલુ પ્રસાદ દલિત બસ્તીમાં જતા હતા અને તેમના બાળકોને નવડાવવાથી લઈને દલિતો સાથે ખાવા સુધી બધું જ કરતા હતા. લાલુ યાદવના કાર્યકાળ દરમિયાન રાજધાની પટનામાં દલિતો માટે રહેવા માટે ઘણી ઇમારતો બનાવવામાં આવી હતી અને પછી દલિત વોટ બેંકનો મોટો ભાગ લાલુ યાદવ પાસે હતો. લાલુ પ્રસાદના નિર્દેશ પર, પાર્ટી ફરી એકવાર મહાદલિત બસ્તીમાં પોતાનો કાર્યક્રમ યોજી રહી છે. ખરેખર, બિહારમાં દલિતોની વસ્તી લગભગ ૧૯થી ૨૦ ટકા છે. બિહારમાં, ૨૪૩ વિધાનસભા બેઠકોમાંથી ૩૮ બેઠકો અનામત છે. આ રીતે, બિહારમાં દલિત મતદારો પાસે સરકાર બનાવવાની અને તોડવાની શક્તિ છે. ૨૦૨૦ની વિધાનસભા ચૂંટણીમાં, દ્ગડ્ઢછ એ ૩૮ માંથી ૨૧ બેઠકો જીતી હતી. આમાંથી ત્નડ્ઢેંને ફક્ત આઠ બેઠકોથી સંતોષ માનવો પડ્યો. આ જ કારણ છે કે આ વખતે બિહારમાં ચૂંટણી પહેલા, દરેક રાજકીય પક્ષે દલિત મતદારોને પોતાની સાથે જોડવાની કવાયત શરૂ કરી દીધી છે. પોતાના પરંપરાગત મતદારોને જોડવા માટે, કોંગ્રેસે ચૂંટણી પહેલા ભૂમિહાર પ્રદેશ પ્રમુખને બદલી નાખ્યા છે અને દલિત સમુદાયમાંથી આવતા રાજેશ રામને બિહાર પ્રદેશ કોંગ્રેસના નવા પ્રમુખ બનાવ્યા છે.બિહારમાં દલિત મતદારોબિહારમાં દલિત લાંબા સમયથી કોંગ્રેસના મતદારો રહ્યા છે. પરંતુ ૯૦ના દાયકા પછી, લાલુ, રામવિલાસ અને નીતિશ કુમારે સમયાંતરે તેમના પર પોતાનો પ્રભાવ વધાર્યો. તે ૧૯૯૦માં તત્કાલીન વિશ્વનાથ પ્રતાપ સિંહ સરકારના મંડલ કમિશન રિપોર્ટના અમલીકરણ પછી શરૂ થયું. જ્યારે મંડલ કમિશન રિપોર્ટ લાગુ કરવામાં આવ્યો, ત્યારે સમગ્ર દેશમાં ‘મંડલ લહેર’ શરૂ થઈ. બિહારમાં પણ ઉચ્ચ જાતિઓ અને પછાત જાતિઓ વચ્ચે લડાઈ શરૂ થઈ. બિહારમાં લાલુ પ્રસાદ યાદવનો રાજકીય ઉદય આ પછી જ થયો. આ રાજકીય લડાઈમાં લાલુને રામવિલાસ પાસવાન અને નીતિશ કુમારનો પણ ટેકો મળ્યો. પરંતુ પાછળથી આ ત્રણેય અલગ થઈ ગયા.