• સઉદી અરેબિયા, પાકિસ્તાન અને તુર્કીએ સૈન્ય દળોની ઝડપી તૈનાતીની વ્યવસ્થાઓ સાથે ‘મક્કા કરાર’ને અમલમાં મૂકવાની દિશામાં પગલાં લીધાં છે. આ પગલું હૌથી વિદ્રોહીઓ તરફથી રાજ્ય (સઉદી અરેબિયા) સામેના સતત સુરક્ષા જોખમો વચ્ચે લેવામાં આવ્યું છે અને તે સામૂહિક સંરક્ષણની વધુ મજબૂત સ્થિતિનો સંકેત આપે છે
• આ ઉચ્ચ-સ્તરીય બેઠકમાં ત્રણેય દેશોના વરિષ્ઠ સંરક્ષણ અને લશ્કરી અધિકારીઓએ ભાગ લીધો હતો
(એજન્સી) તા.૬
સોમવારે ‘મક્કા કરાર’ અમલમાં મૂકવામાં આવ્યો, જેમાં પાકિસ્તાન અને તુર્કી તેમના નવા પરસ્પર સંરક્ષણ જોડાણ હેઠળ સઉદી અરેબિયામાં સૈનિકો અને લશ્કરી ક્ષમતાઓની ઝડપી તૈનાતી તરફ આગળ વધવા માટે સંમત થયા. આ નિર્ણય ૫ ઓક્ટોબરે રિયાધમાં ‘મક્કા એલાયન્સ ફોર ડિફેન્સ’ની વ્યૂહાત્મક-રાજકીય અને સંરક્ષણ સમિતિની કટોકટીની બેઠક બાદ જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો. આ પગલું સઉદી અરેબિયા સામેના સતત હુમલાઓ અને સુરક્ષા જોખમો – જેમાં ઈરાન-સમર્થિત હૌથીઓ સાથે જોડાયેલા હુમલાઓનો પણ સમાવેશ થાય છે – વચ્ચે લેવામાં આવ્યું છે. પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રાલય દ્વારા જારી કરાયેલા સંયુક્ત નિવેદનમાં જણાવાયું છે કે સમિતિએ સામૂહિક સંરક્ષણની પ્રતિબદ્ધતાઓના “વ્યવહારુ અમલીકરણ તરફ તાત્કાલિક આગળ વધવાનો” અને સઉદી અરેબિયામાં ઝડપી તૈનાતી માટે સંમત થયેલા લશ્કરી દળો અને ક્ષમતાઓ પૂરી પાડવા જરૂરી પગલાં લેવાનો નિર્ણય કર્યો છે. સંયુક્ત નિવેદનમાં જણાવાયું છે કે સમિતિએ સામૂહિક સંરક્ષણની પ્રતિબદ્ધતાઓના “વ્યવહારુ અમલીકરણ તરફ તાત્કાલિક આગળ વધવાનો” નિર્ણય કર્યો છે. નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આ તૈનાતી મંજૂર કરાયેલી વ્યવસ્થાઓ અને સઉદી અરેબિયા, પાકિસ્તાન અને તુર્કીના રાષ્ટ્રીય કાયદાઓ અનુસાર કરવામાં આવશે.આ પગલાનો ઉદ્દેશ્ય લશ્કરી સજ્જતાને મજબૂત કરવાનો, ત્રણેય દેશો વચ્ચે સંકલન સુધારવાનો અને જોખમોનો સામનો કરવાની તેમની સામૂહિક ક્ષમતા વધારવાનો છે. સઉદી અરેબિયા, પાકિસ્તાન અને તુર્કીએ મક્કા અને મદીનાને નિશાન બનાવવાની કોશિશો તેમજ સઉદી શહેરો અને નાગરિક તથા આર્થિક સુવિધાઓ પરના સતત હુમલાઓની પણ નિંદા કરી. ત્રણેય દેશોએ સઉદી સશસ્ત્ર દળોની સતર્કતા અને સજ્જતા તેમજ રાજ્યની સુરક્ષા અને પ્રાદેશિક અખંડિતતાના રક્ષણમાં તેમની ભૂમિકાની પ્રશંસા કરી. આ ઉચ્ચ-સ્તરીય બેઠકમાં ત્રણેય દેશોના વરિષ્ઠ સંરક્ષણ અને લશ્કરી અધિકારીઓએ ભાગ લીધો હતો. તુર્કીનું પ્રતિનિધિત્વ વિદેશ મંત્રી હાકન ફિદાન, સંરક્ષણ મંત્રી યાસર ગુલેર અને જનરલ સ્ટાફના વડા જનરલ સેલચુક બાયરાકતારોગ્લુએ કર્યું હતું. પાકિસ્તાનનું પ્રતિનિધિત્વ નાયબ વડાપ્રધાન અને વિદેશ મંત્રી મોહમ્મદ ઈશાક ડાર, સંરક્ષણ દળોના વડા અને આર્મી ચીફ ફિલ્ડ માર્શલ આસિમ મુનીર અને સંરક્ષણ મંત્રી ખ્વાજા મુહમ્મદ આસિફે કર્યું હતું. સઉદી અરેબિયાનું પ્રતિનિધિત્વ વિદેશ મંત્રી પ્રિન્સ ફૈસલ બિન ફરહાન અલ સાઉદ, સંરક્ષણ મંત્રી પ્રિન્સ ખાલિદ બિન સલમાન અને જનરલ સ્ટાફના વડા જનરલ ફય્યાદ બિન હામિદ અલ-રુવાઈલીએ કર્યું હતું. તુર્કીના વિદેશ મંત્રી હાકન ફિદાન, પાકિસ્તાનના નાયબ વડાપ્રધાન અને વિદેશ મંત્રી મોહમ્મદ ઈશાક ડાર અને સઉદી અરેબિયાના વિદેશ મંત્રી પ્રિન્સ ફૈસલ બિન ફરહાન અલ સાઉદ રિયાધ, સઉદી અરેબિયામાં ‘મક્કા સંરક્ષણ કરાર’ની સમિતિની બેઠક બાદ રવાના થઈ રહ્યા છે. પાકિસ્તાનના નિવૃત્ત લેફ્ટનન્ટ જનરલ નૌમાન મહમૂદ, જેમની ‘મક્કા સંરક્ષણ કરાર’ના સેક્રેટરી-જનરલ તરીકે નિમણૂક કરવામાં આવી છે, તેમણે પણ આ બેઠકમાં ભાગ લીધો હતો. સમિતિએ પાકિસ્તાનના લેફ્ટનન્ટ જનરલ નૌમાન મહમૂદ (નિવૃત્ત)ને ત્રણ વર્ષના કાર્યકાળ માટે ‘મક્કા એલાયન્સ ફોર ડિફેન્સ’ (મક્કા સંરક્ષણ ગઠબંધન)ના પ્રથમ સેક્રેટરી-જનરલ તરીકે નિયુક્ત કર્યા. ત્રણેય દેશોએ જણાવ્યું હતું કે દરેક સભ્યની સુરક્ષા એ તેમની સામૂહિક સુરક્ષાનો અભિન્ન ભાગ છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સંયુક્ત સંરક્ષણ માટેના મક્કા કરારનો અમલ સામૂહિક સંરક્ષણ પ્રત્યેની તેમની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે અને તે અવરોધક ક્ષમતાને મજબૂત બનાવશે. આ કરાર ત્યારે સક્રિય કરવામાં આવ્યો છે જ્યારે સઉદી અરેબિયા હૌથીઓ તરફથી સતત અભિયાનનો સામનો કરી રહ્યું છે, જેમાં એવા હુમલાઓનો પણ સમાવેશ થાય છે જેના વિશે જૂથનો દાવો છે કે તેણે રાજ્યના ઊર્જા માળખાગત માળખાને નિશાન બનાવ્યું છે. આ તાજેતરનું પગલું સાઉદી અરેબિયા, પાકિસ્તાન અને તુર્કી વચ્ચે લશ્કરી સહયોગમાં એક મહત્વપૂર્ણ કદમ છે, જેમાં ત્રણેય દેશો રાજ્ય સામેના જોખમોનો સંકલિત જવાબ આપવાનો સંકેત આપી રહ્યા છે. ત્રણેય દેશોએ ૭ ઓગસ્ટે ‘મક્કા સંયુક્ત સંરક્ષણ કરાર’ પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. કરાર હેઠળ, ત્રણેયમાંથી કોઈપણ એક પર સશસ્ત્ર હુમલો થાય તો તેને ત્રણેય પરનો હુમલો માનવામાં આવશે ત્યારથી, દેશોએ કરારને કાર્યરત કરવા માટે જરૂરી સંસ્થાઓ સ્થાપવા માટે કામ કર્યું છે. તેમના વિદેશ અને સંરક્ષણ મંત્રીઓ તથા લશ્કરી વડાઓ ઓગસ્ટમાં ઈસ્તંબુલમાં મળ્યા હતા, જ્યારે લશ્કરી વડાઓએ ૨૫ સપ્ટેમ્બરે રિયાધમાં વધુ ચર્ચાઓ કરી હતી.