(એજન્સી તા.૮
જેમ જેમ યુપી વિધાનસભાની ચૂંટણી નજીક આવી રહી છે, તેમ તેમ વાતાવરણ ગરમાઈ રહ્યું છે. સહારનપુરમાં એક મસ્જિદ તોડી પાડવાની ઘટના બાદ, હવે મુરાદાબાદમાં મુસ્તફા મસ્જિદને તોડી પાડવા માટે નોટિસ જારી કરવામાં આવી છે. સહારનપુરમાં બીબીસીના ભૂતપૂર્વ પત્રકાર હુડા ઝરીવાલાની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. મહારાષ્ટ્રમાં એક ચર્ચ તોડી પાડવામાં આવ્યો છે. ઉત્તર પ્રદેશ અને મહારાષ્ટ્રમાં ધાર્મિક સ્થળો સાથે સંકળાયેલી ત્રણ અલગ-અલગ ઘટનાઓએ રાજકીય અને સામાજિક ચર્ચા જગાવી છે. વિકાસ સત્તાવાળાએ મુરાદાબાદમાં મુસ્તફા મસ્જિદના બાંધકામ અંગે નોટિસ જારી કરી છે. મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશને ગઈકાલે મોડી રાત્રે પુણેના પિંપરી-ચિંચવડમાં એક ચર્ચ તોડી પાડ્યો હતો, જેમાં ગેરકાયદેસર બાંધકામનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. સહારનપુરમાં કલેક્ટરેટ સંકુલમાં એક મસ્જિદ તોડી પાડવામાં આવ્યા બાદ, બીબીસીના ભૂતપૂર્વ પત્રકાર અને હવે યુટ્યુબર હુડા ઝરીવાલાની મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ અને વહીવટ વિશે વાંધાજનક ટિપ્પણી કરવા બદલ ધરપકડ કરવામાં આવી છે. મુરાદાબાદમાં દિલ્હી રોડ પર તીર્થંકર મહાવીર યુનિવર્સિટીની સામે આવેલી મુસ્તફા મસ્જિદ પર વિવાદ ઊભો થયો છે. મુરાદાબાદ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (MDA) એ મસ્જિદ મેનેજમેન્ટ પાસેથી બાંધકામ મંજૂરી, નકશા અને અન્ય સંબંધિત દસ્તાવેજો માંગ્યા છે. અહેવાલો દર્શાવે છે કે મસ્જિદ આશરે ૩૦૦ ચોરસ મીટરના વિસ્તારમાં ફેલાયેલી છે. MDAને બાંધકામ યોજનાને મંજૂરી ન આપવામાં આવી હોવાનો આરોપ લગાવતી ફરિયાદ મળી હતી. ઉત્તર પ્રદેશ ટાઉન પ્લાનિંગ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ એક્ટ, ૧૯૭૩ની કલમ ૧૪, ૧૫ અને ૨૭ ટાંકીને, ઓથોરિટીએ મેનેજમેન્ટ પાસેથી જવાબ માંગ્યો છે. ૨૧ ઓગસ્ટના રોજ જારી કરાયેલી નોટિસમાં પૂછવામાં આવ્યું હતું કે કથિત અનધિકૃત બાંધકામ કેમ દૂર ન કરવું જોઈએ. જવાબ માટે ૩ સપ્ટેમ્બરની સમયમર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી હતી. સ્ડ્ઢછના ઉપપ્રમુખ અનુભવ સિંહના જણાવ્યા અનુસાર, ફરિયાદના આધારે દસ્તાવેજો માંગવામાં આવ્યા છે અને તેમની તપાસ પછી જ આગળની કાર્યવાહીનો નિર્ણય લેવામાં આવશે. મસ્જિદના ઇમામ, મોહમ્મદ શાન અઝહરીએ બાંધકામને નવા તરીકે વર્ણવવા સામે વાંધો ઉઠાવ્યો છે. તેમનું કહેવું છે કે મસ્જિદ દાયકાઓ જૂની છે અને ત્યાં ઘણા સમયથી નમાજ અદા કરવામાં આવે છે. મસ્જિદ મેનેજમેન્ટે એમ પણ કહ્યું છે કે તે નિયમો મુજબ નોટિસનો જવાબ આપશે. આનો અર્થ એ છે કે વહીવટીતંત્ર હાલમાં અનધિકૃત બાંધકામની તપાસ કરવાનો દાવો કરી રહ્યું છે, જ્યારે મસ્જિદ પક્ષ બાંધકામની પ્રાચીનતા અને કાયદેસરતાનો બચાવ કરી રહ્યું છે. સંભલમાં એક મસ્જિદ પર પણ વિવાદ ફાટી નીકળ્યો છે. બાબા બહાઉદ્દીન શાહ મસ્જિદ તરીકે ઓળખાતી આ મસ્જિદ માટે સર્વેનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે. આ સંદર્ભમાં, આમ આદમી પાર્ટીના વરિષ્ઠ નેતા અને સાંસદ સંજય સિંહે આરોપ લગાવ્યો છે કે ભાજપ ચૂંટણી જીતવા માટે તમામ યુક્તિઓનો ઉપયોગ કરી રહી છે. સંજય સિંહે લખ્યું છે કે ભાજપ રમખાણો ભડકાવવાનું કાવતરૂં ઘડી રહી છે કારણ કે તે યુપીની ચૂંટણીમાં ખરાબ રીતે હારી રહી છે. હિન્દુ ભાઈઓએ ભાજપની નફરત સામે લડવા માટે આગળ આવવું જોઈએ. સહારનપુરમાં, આદેશ સીલ કરવાનો હતો, પરંતુ યોગી સરકારે મસ્જિદ તોડી પાડી હતી. હવે “ઇન્ડિયન ફાઇટીંગ પાર્ટી” સંભલ પહોંચી ગઈ છે, અને રેડિયો રવાન્ડા (ગોદી મીડિયા) પણ નફરત ફેલાવવા માટે તૈયાર છે. યુપીના લોકો, સાવધાન રહો, ભાજપની ગંદી રાજનીતિ સામે સાથે મળીને લડો, નહીંતર તમને પાંચ વર્ષ સુધી પસ્તાવો થશે. સંજય સિંહે પોતાના ટ્‌વીટ સાથે સંભલ સંબંધિત એક વીડિયો પણ શેર કર્યો. મંગળવારે બીબીસીના ભૂતપૂર્વ પત્રકાર અને યુટ્યુબર હુડા જરીવાલાની સહારનપુરમાં ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. કોર્ટના નિર્ણય બાદ વહીવટીતંત્રે તાજેતરમાં મસ્જિદ તોડી પાડી હતી. વહીવટીતંત્રે જણાવ્યું હતું કે મસ્જિદ સરકારી જમીન પર બનેલી હતી અને કોર્ટે તેને ગેરકાયદેસર જાહેર કરી હતી. જુલાઈમાં, સિટી મેજિસ્ટ્રેટ કોર્ટે મસ્જિદને ગેરકાયદેસર જાહેર કરી હતી અને તેને ખાલી કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો. જિલ્લા અદાલતે ૨ સપ્ટેમ્બરે મસ્જિદ મેનેજમેન્ટની અપીલ ફગાવી દીધી હતી, જેના પગલે વહીવટીતંત્રે ૫ સપ્ટેમ્બરે તોડી પાડવાની શરૂઆત કરી હતી. કોર્ટના રેકોર્ડના વિશ્લેષણ મુજબ, આ વિવાદમાં આશરે ૩૧૫ ચોરસ મીટર સરકારી જમીનનો સમાવેશ થતો હતો, અને આશરે રૂા.૬.૪૧ કરોડનું વળતર આપવામાં આવ્યું હતું. તોડી પાડવા બાદ, સોશિયલ મીડિયા અને રાજકીય પ્લેટફોર્મ પર વિરોધ પ્રદર્શનો ફાટી નીકળ્યા. યુટ્યુબર અને સામાજિક કાર્યકર્તા હુડા જરીવાલાના એક વીડિયો સામે આવ્યો છે, જેમાં તેમણે મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ અને સહારનપુર જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ વિરુદ્ધ અપમાનજનક ટિપ્પણી કરી છે. પોલીસે તેમની ધરપકડ કરી, શાંતિ ભંગનો આરોપ લગાવ્યો અને તેમને જેલમાં મોકલી દીધા.
અહેવાલો અનુસાર, હુડા જરીવાલા મસ્જિદ તોડી પાડવાના વિરોધમાં સહારનપુર સર્કિટ હાઉસ પહોંચી હતી. પોલીસ સાથેના ઝઘડા બાદ તેમની કથિત ટિપ્પણીનો વીડિયો સામે આવ્યો હતો. એક અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે પોલીસ કાર્યવાહી એડવોકેટ દુષ્યંત સિંહની ફરિયાદ પર આધારિત હતી. જરીવાલાએ મુખ્યમંત્રી વિરુદ્ધ કઠોર ભાષાનો ઉપયોગ કરતા કહ્યું હતું કે, “આદિત્યનાથ એક ગુનેગાર છે, જેણે મુસ્લિમોની મસ્જિદને શહીદ કરી છે.” પોલીસે આ ટિપ્પણીને વાંધાજનક માનીને કાર્યવાહી કરી. હુડા જરીવાલા પોતાને પત્રકાર, રાજકીય વિશ્લેષક અને સામાજિક કાર્યકર્તા તરીકે વર્ણવે છે. વિવિધ મીડિયા અહેવાલોમાં તેમના અગાઉના મીડિયા અનુભવ અને બીબીસી સાથેના તેમના જોડાણનો ઉલ્લેખ છે.મહારાષ્ટ્રના પિંપરી-ચિંચવાડમાં કાલવાડીના તાપકિર માલા/રાજવાડે નગર વિસ્તારમાં આવેલા જીસસ ઇઝ લોર્ડ ચર્ચને લઈને પણ વિવાદ ઉભો થયો છે. ૭ સપ્ટેમ્બરના રોજ મોડી રાત્રે, મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશને ચર્ચ સહિત આશરે ૭,૪૦૦ ચોરસ ફૂટ ગેરકાયદેસર બાંધકામ તોડી પાડ્યું હોવાનો આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે.તે તોડી પાડવામાં આવ્યું હતું. ચર્ચના સભ્યોનો આરોપ છે કે તેમને પૂરતી સૂચના આપવામાં આવી ન હતી અને કોર્ટમાં કેસની સુનાવણી ચાલી રહી હતી ત્યારે કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. તેમનો એવો પણ દાવો છે કે બાંધકામ પર કોર્ટનો સ્ટે હોવા છતાં કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. કેટલાક સભ્યોનો આરોપ છે કે તેમને ઘટનાસ્થળેથી પાછળ ધકેલી દેવામાં આવ્યા હતા અને તેમના મોબાઇલ ફોન પર કાર્યવાહી રેકોર્ડ કરવાથી રોકવામાં આવ્યા હતા. દરમિયાન, પિંપરી-ચિંચવડ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (ઁઝ્રસ્ઝ્ર) એ આ કાર્યવાહીને અનધિકૃત બાંધકામ સામે અતિક્રમણ વિરોધી ઝુંબેશ તરીકે વર્ણવી છે. કોર્પોરેશનના જણાવ્યા અનુસાર, આશરે ૭,૪૦૦ ચોરસ ફૂટમાં ફેલાયેલા અનધિકૃત બાંધકામો તોડી પાડવામાં આવ્યા હતા. આ કામગીરીમાં મોટી સંખ્યામાં અધિકારીઓ, પોલીસ અને મહારાષ્ટ્ર સુરક્ષા દળના કર્મચારીઓને તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા. કોર્પોરેશનના જણાવ્યા અનુસાર, ૧૧ ત્નઝ્રમ્, પાંચ ત્નઝ્રમ્ અને ૨૫ મજૂરોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો.જોકે, ઉપલબ્ધ અહેવાલોમાં ચર્ચના સભ્યો દ્વારા ટાંકવામાં આવેલા કથિત કોર્ટ સ્ટે અંગે ઁઝ્રસ્ઝ્ર તરફથી સ્પષ્ટ પ્રતિભાવ આપવામાં આવ્યો નથી. આ સમગ્ર વિવાદમાં આ સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ કાનૂની પ્રશ્ન બની ગયો છેઃ કાર્યવાહી સમયે કોર્ટના આદેશની વાસ્તવિક સ્થિતિ. જીસસ ઇઝ લોર્ડ મિનિસ્ટ્રીઝની વેબસાઇટ અનુસાર, કાલવાડીમાં સ્થિત ચર્ચ રાજવાડા નગરમાં આવેલું છે, અને સંસ્થા અનુસાર, તે ૨૦૦૯થી આ કેમ્પસમાં છે. આ ચર્ચ સાથે સંબંધિત બીજો વિવાદ એપ્રિલ ૨૦૨૬માં પણ સામે આવ્યો હતો, જ્યારે પ્રાર્થના સભા દરમિયાન કથિત હુમલા અંગે પોલીસ કેસ દાખલ કરવામાં આવ્યો હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા હતા.મુરાદાબાદ, પિંપરી-ચિંચવડ અને સહારનપુરમાં કેસ અલગ છે, પરંતુ ત્રણેયમાં ધાર્મિક સ્થળો, વહીવટી કાર્યવાહી અને કાનૂની પ્રક્રિયાનો મુદ્દો સામે આવ્યો છે. મુરાદાબાદમાં, દસ્તાવેજ ચકાસણી અને નોટિસની પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે અને મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશને અંતિમ કાર્યવાહીનો નિર્ણય લીધો નથી. પિંપરી-ચિંચવડમાં, મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશને આ કાર્યવાહીને ગેરકાયદેસર બાંધકામ દૂર કરવા તરીકે વર્ણવી છે, જ્યારે ચર્ચના સભ્યો કથિત કોર્ટ સ્ટે અને સુનાવણી પહેલાં લેવામાં આવેલી કાર્યવાહી પર સવાલ ઉઠાવી રહ્યા છે.જ્યારે સહારનપુરમાં વહીવટીતંત્રની કાર્યવાહી કોર્ટના નિર્ણયોનું પાલન કરે છે, ત્યારે તોડી પાડવા અંગે રાજકીય અને સામાજિક વિવાદ ચાલુ છે. આ વિવાદની પૃષ્ઠભૂમિ સામે, હુડા જરીવાલાની ધરપકડથી ફરી એકવાર અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા, વહીવટી કાર્યવાહી અને ધાર્મિક વિવાદો પર રાજકીય પ્રતિભાવ જેવા પ્રશ્નો ઊભા થયા છે.