(એજન્સી) તા.૫
સીરિયામાં ઈરાની રાજદ્વારી મિશનને નિશાન બનાવતા ઈઝરાયેલના હવાઈ હુમલાએ ફરી એકવાર મધ્ય-પૂર્વમાં તણાવ ઊભો કર્યો હતો, જેનાથી આ ક્ષેત્રમાં એક ઉન્નતિની ચિંતા અને વ્યાપક સંઘર્ષની ચિંતા વધી છે. દમાસ્કસમાં ઈરાની વાણિજ્ય દૂતાવાસ પર થયેલા હુમલામાં ઓછામાં ઓછા ૧૧ લોકો માર્યા ગયા હતા, જેમાં ઈસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સના બે જનરલ, બ્રિગેડ, જનરલ મોહમ્મદ રેઝા ઝાહેદી અને તેમના ડેપ્યુટી, જનરલ મોહમ્મદ હાદી હાજી રહીમી અને પાંચ લશ્કરી સલાહકારો પણ હતા. મૃતકોમાં ત્રણ સીરિયન અને એક લેબેનીઝ નાગરિકનો પણ સમાવેશ થાય છે. કતાર યુનિવર્સિટીના ગલ્ફ સ્ટડીઝ સેન્ટરના ડિરેક્ટર મહજૂબ ઝવેરી માટે, હુમલાનું મૂળ ઇઝરાયેલ અને વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતાન્યાહુના ગાઝામાં તેમની નિષ્ફળતાઓને છૂપાવવાના પ્રયાસોમાં છે. આ અભિગમ પ્રાદેશિક યુદ્ધના જોખમને વધારે છે, તેમણે ચેતવણી આપી હતી, પરંતુ નેતાન્યાહુ એવું માને છે કે, તેઓ તેનો ઉપયોગ તેમના કટ્ટરપંથી સમર્થક આધાર વચ્ચે સમર્થન વધારવા માટે કરી શકે છે. તેણે એનાદોલુને જ્ણાવ્યું કે, ‘તેઓ ગાઝામાં હુમલો કરવામાં જેટલા વધુ નિષ્ફળ જાય છે, તેટલું જ તેઓ બહારથી હુમલો કરવાનો પ્રયાસ કરે છે કારણ કે, તે જ વસ્તુ તેઓ કરી શકે છે. તેઓ ઓછામાં ઓછા તેમના પોતાના આધાર પર, જે કરી રહ્યા છે તે ન્યાયી ઠેરવી શકાય છે. તેઓ મૂળભૂત રીતે તેમના સ્ત્રોતોને કહેવા માંગે છે કે, તેઓ વાસ્તવમાં વિવિધ સ્થળોએ લડી રહ્યા છે અને દુશ્મન માત્ર હમાસ નથી. આ પ્રકારનું પ્રવચન અથવા વર્ણન નેતાન્યાહુને ઘણી મદદ કરે છે. તે વિચારે છે કે, આ રીતે તેને ઇઝરાયેલીઓ તરફથી આંતરિક રીતે વધુ સમર્થન મળશે.’ ચેથમ હાઉસના મિડલ ઇસ્ટ અને નોર્થ આફ્રિકા પ્રોગ્રામના રિસર્ચ ફેલો હૈદર અલ-શકેરીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, ‘આ ઘટના ‘પ્રાદેશિક ગતિશીલતામાં એક મહત્ત્વપૂર્ણ ક્ષણ’ દર્શાવે છે. આ ઘટના ઈરાનની વ્યૂહાત્મક ગણતરીને સીધો બદલો લેવાની વચ્ચે પરીક્ષણ કરે છે, જે સમગ્ર પ્રદેશમાં તણાવમાં વધારો કરી શકે છે અથવા ઇરાક, સીરિયા, યમન અને લેબેનોનમાં પ્રોક્સીઓ દ્વારા પ્રતિસાદ આપવાના તેના સ્થાપિત અભિગમને ચાલુ રાખી શકે છે.’ જો કે, ઝવેરીએ ધ્યાન દોર્યું હતું કે, ઇઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે તણાવ એ કોઈ નવી વાત નથી. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, ‘સીરિયામાં જે બન્યું તે નવું નથી. આ એક સત્તાવાર રીતે ઘોષિત યુદ્ધ છે. વાસ્તવમાં ઇઝરાયેલ દ્વારા ૨૦૧૫થી ઈરાન પર ઉત્તરથી દક્ષિણ સુધી, સીરિયામાં ઈરાની કર્મચારીઓ અથવા ઓફિસો પર સેંકડો હુમલાઓ થયા છે.’ તેમણે સમજાવ્યું, નેતાન્યાહુએ છેલ્લા ૧૭ વર્ષોમાં વિકસિત કરેલી વ્યૂહરચનાનો એક ભાગ છે, જે ‘ઈરાન આ પ્રદેશમાં મુખ્ય દુષ્ટ છે તે સમજ પર આધારિત છે.’ ઝવેરીએ કહ્યું કે, ‘નેતાન્યાહુની વ્યૂહરચના અને વિદેશ નીતિ એ છે કે, ‘જ્યારે પણ તે અમેરિકનો અને યુરોપિયનો સાથે વાત કરે છે, ત્યારે તે હંમેશા ઈરાનને હરાવવાના આધારે તેમની જીત અને સિદ્ધિઓ બનાવવાનો પ્રયાસ કરે છે.’ અલ-શકેરીના જણાવ્યા મુજબ, ઇઝરાયેલના તાજેતરના હુમલાઓ તેની ‘ઈરાની હિતોની વિરુદ્ધ તેની સૈન્ય કાર્યવાહીને સીધી રીતે લંબાવવાની તૈયારી’ દર્શાવે છે. લેબેનોન અને સીરિયામાં પસંદગીના સ્થળો પરના વ્યૂહાત્મક બોમ્બ ધડાકા અને હિઝબુલ્લાહ અને ઈરાની સમર્થિત જૂથો સાથે સંકળાયેલા વિસ્તારોને નિશાન બનાવવું તે દર્શાવે છે કે, ‘ઈઝરાયેલે આ જૂથોની કામગીરીને વિક્ષેપિત કરવા માટે આ મોરચા પહેલેથી જ ખોલી દીધા છે.’