(એજન્સી) મક્કા, તા.૨૫
ઇસ્લામના પાંચ સ્તંભોમાંના એક વાર્ષિક હજ યાત્રા સોમવારથી સત્તાવાર રીતે શરૂ થઈ. હજ પાસપોર્ટ ફોર્સના કમાન્ડર સાલેહ બિન સાદ અલ-મુરબ્બાએ શુક્રવારે જણાવ્યું હતું કે, દેશની બહારથી ૧.૫ મિલિયનથી વધુ યાત્રાળુઓ સઉદી અરેબિયા પહોંચ્યા છે. ઈરાન યુદ્ધમાં નબળા યુદ્ધવિરામ અને સંબંધિત પ્રાદેશિક તણાવ અને અનિશ્ચિતતાની પૃષ્ઠભૂમિ સામે શ્રદ્ધાળુઓ હજ માટે દેશમાં ઊમટી રહ્યા છે.ઇજિપ્તીયન યાત્રાળુ સામ્યા અબ્દુલ મોનીમે કહ્યું કે, તેણી ભગવાનનો આભારી છે કે, તેણી હજમાં પહોંચી, જે દરેક મુસ્લિમ માટે જીવનમાં એકવાર જરૂરી છે જે તે પરવડી શકે છે અને શારીરિક રીતે સક્ષમ છે. ‘હું આશીર્વાદ અને ખુશીની સ્થિતિમાં છું,’ તેણીએ રવિવારે મક્કામાં કહ્યું. ‘તે ખરેખર એક અવર્ણનીય લાગણી છે. મારો મતલબ છે, ભગવાનનો આભાર, હું આશીર્વાદમાં છું.’
સામાન્ય રીતે પહેલા દિવસે મક્કામાં ઘણા યાત્રાળુઓ નજીકના રણમાં એક વિશાળ તંબુ શિબિરમાં ભેગા થાય છે. તે પહેલાં યાત્રાળુઓ ભારે ગરમીમાં ગ્રાન્ડ મસ્જિદમાં ઘન આકારના કાબાની પરિક્રમા કરી રહ્યા છે. યાત્રાળુઓ માટે હજ એક ઊંડો ભાવનાત્મક આધ્યાત્મિક અનુભવ અને ભગવાનની ક્ષમા અને ભૂતકાળના પાપોને ભૂંસી નાખવાની તક હોઈ શકે છે. યાત્રાળુઓ ઘણા દિવસો સુધી હજ વિધિઓ કરે છે. યાત્રાળુઓ તીવ્ર ગરમીનો સામનો કરે છે. કેટલાક લોકો ઘણા વર્ષો સુધી આશા અને પ્રાર્થના કરે છે કે, એક દિવસ હજ કરશે અથવા પૈસા બચાવશે અને યાત્રા શરૂ કરવા માટે પરવાનગીની રાહ જોશે.ધાર્મિક વિધિઓ કરવા માટે તીવ્ર ગરમીનો સામનો કરતી વખતે ઘણા યાત્રાળુઓ છાંયડા માટે છત્રીઓનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે અને હાથથી પંખા લઈ રહ્યા છે. સ્વયંસેવકો તેમને હાઇડ્રેટેડ રહેવા માટે પાણીની બોટલો વહેંચે છે અને મોટા પંખા પાણીના બારીક ઝાકળ છાંટે છે. શનિવારે યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે, ઇઝરાયેલ અને પ્રદેશના અન્ય સાથીઓ સાથેના કોલ પછી હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલવા સહિત યુદ્ધ પર ઇરાન સાથેના સોદા પર ‘મોટા ભાગે વાટાઘાટો’ કરવામાં આવી છે. તેમણે તેને ‘શાંતિ સંબંધિત સમજૂતી કરાર’ તરીકે વર્ણવ્યું હતું જેને હજુ પણ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્‌સ, ઈરાન અને કોલમાં ભાગ લેનારા અન્ય દેશો દ્વારા અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવશે. તે એક અઠવાડિયા સુધી બંધ રહ્યું. જેમાં અમેરિકાએ ઈરાન પર હુમલાઓનો નવો રાઉન્ડ શરૂ કર્યો.હજ યાત્રા પહેલા કેટલાક લોકોએ કહ્યું છે કે, તેઓ તણાવ વચ્ચે યાત્રા શરૂ કરતી વખતે તેમના વિશ્વાસ પર આધાર રાખી રહ્યા છે અને તેઓ જવાની તક માટે અપાર કૃતજ્ઞતા અનુભવી રહ્યા છે.
હજ યાત્રા વિવિધ જાતિઓ, ભાષાઓ અને આર્થિક વર્ગોના મોટી સંખ્યામાં મુસ્લિમોને એકસાથે લાવે છે, જે ઘણા લોકો માટેએકતાનીભાવના બનાવે છે.પ્રાદેશિક તણાવ અને હજ યાત્રા યોજનાઓઅનિશ્ચિતતા અને વૈશ્વિક ચિંતાઓ વધારે હોવા છતાં વિશ્વની સૌથી મોટી મુસ્લિમ વસ્તી ધરાવતા ઇન્ડોનેશિયાના અધિકારીઓએ હજ સિઝન પહેલા યાત્રા માટે આકસ્મિક આયોજન પર ભાર મૂક્યો છે અને ખાતરી કરવા માટે સૂચનાઓ જારી કરી છે કે, વધારાના મુસાફરી ખર્ચ ઇન્ડોનેશિયન યાત્રાળુઓ પર ન નાખવામાં આવે.ભારતમાં, જે મોટી મુસ્લિમ લઘુમતીઓનું ઘર છે, યાત્રાનું આયોજન મોટાભાગે સામાન્ય રીતે આગળ વધ્યું છે, પરંતુ ઇંધણના ઊંચા ભાવે યાત્રાળુઓ માટે મુસાફરી ખર્ચમાં વધારો કર્યો છે.સ્ટ્રેટ ફરીથી ખોલવાથી ૨૮ ફેબ્રુઆરીએ ઈરાન પર અમેરિકા અને ઇઝરાયેલી હુમલાઓથી ઉદ્‌ભવેલા વિશ્વવ્યાપી ઊર્જા સંકટને હળવુંકરવાનું શરૂ થશે, જેના કારણે તેહરાને જળમાર્ગને અસરકારક રીતે બંધ કરવો પડ્યો હતો. તેલ, ગેસ અને અન્ય સંબંધિત ઉત્પાદનોના ભાવમાં વધારો થયો છે, જેનાથી વિશ્વ અર્થતંત્રને ભારે નુકસાન થયું છે. અમેરિકાએ એક મહિનાથી વધુ સમયથી ઈરાની બંદરો પર નાકાબંધી કરી છે અને ટ્રમ્પે રવિવારે કહ્યું હતું કે, નાકાબંધી ‘જ્યાં સુધી કોઈ કરાર ન થાય, પ્રમાણિત ન થાય અને હસ્તાક્ષર ન થાય ત્યાં સુધી સંપૂર્ણ બળ અને પ્રભાવમાં રહેશે.’
અમેરિકા-ઈઝરાયેલી હુમલાઓના જવાબમાં ઈરાને બદલો લેવા માટે હુમલા શરૂ કર્યા છે અને સંઘર્ષ વધુ વધ્યો છે; ત્યારબાદએપ્રિલમાં એક નાજુક યુદ્ધવિરામ થયો હતો. સઉદી અરેબિયામાં તાજેતરના દિવસોમાં મક્કા પહોંચ્યા પછી યાત્રાળુઓ કાબાની આસપાસ ધાર્મિક પરિક્રમા કરી રહ્યા છે. મીના જનારા યાત્રાળુઓ વિશાળ તંબુ શહેરમાં પડાવ નાખશે અને પ્રાર્થના અને પૂજા કરશે.
મંગળવારે, જેને યાત્રાનું શિખર માનવામાં આવે છે, યાત્રાળુઓ અરાફાતના મેદાન પર ઊભા રહેશે, જ્યાં તેઓ ભગવાનની સ્તુતિ કરશે, ક્ષમા માટે વિનંતી કરશે અને પ્રાર્થના કરશે. ઘણા લોકો પ્રિયજનો પાસેથી પ્રાર્થના વિનંતીઓ લઈને જાય છે અને તેમના ચહેરા પરથી આંસુ વહાવીને પૂજામાં હાથ ઉંચા કરે છે.