UPSC ૨૦૨૩માં અખિલ ભારતીય ક્રમાંક ૬૧ મેળવનાર ખુશાલી સોલંકીની પ્રેરણાદાયી વાર્તા, સંઘર્ષ, નિષ્ફળતા અને આત્મ-શંકાથી અંતિમ વિજય સુધીની તેની સફર શોધો
(એજન્સી) તા.૩૦
ખુશાલી સોલંકીનો જન્મ અને ઉછેર રાજસ્થાનના બિકાનેરમાં થયો હતો. તે બાળપણથી જ શૈક્ષણિક રીતે હોશિયાર વિદ્યાર્થી હતી. તેણીએ NIT સુરતમાંથી સિવિલ એન્જિનિયરિંગમાં B.Tech પૂર્ણ કર્યું, પરંતુ તેણીને ટૂંક સમયમાં જ સમજાયું કે તેણીનો સાચો જુસ્સો સિવિલ સેવાઓ દ્વારા સમાજની સેવા કરવામાં રહેલો છે.UPSC મેળવવાનો તેણીનો નિર્ણય ફક્ત પ્રતિષ્ઠા કે સત્તાની ઇચ્છાથી પ્રેરિત નહોતો, પરંતુ સમાજમાં અર્થપૂર્ણ યોગદાન આપવાની ઊંડી ઇચ્છાથી પ્રેરિત હતો. જો કે, આ યાત્રા કોઈ પણ રીતે સરળ નહોતી. ખુશાલી માટે,UPSCમાં તેણીનો પહેલો પ્રયાસ એક મહત્વપૂર્ણ શીખવાનો અનુભવ સાબિત થયો. તેણીએ ખૂબ જ ઉત્સાહ સાથે તેની તૈયારી શરૂ કરી હતી, પરંતુ તેણી ટૂંક સમયમાં અભ્યાસક્રમની વિશાળતા અને પરીક્ષા પેટર્નની અણધારી પ્રકૃતિ સાથે સંમત થઈ ગઈ. તેણીના ખંતપૂર્ણ પ્રયાસો છતાં, તે મુખ્ય પરીક્ષા પાસ કરી શકી નહીં. તે એક મોટો આંચકો હતો, છતાં તેણીએ તેને વિકાસ અને શીખવાની તક તરીકે જોવાનું પસંદ કર્યું. “મેં ઉત્તર લેખન અને પુનરાવર્તનના મહત્વપૂર્ણ મહત્વને ઓછો અંદાજ આપ્યો હતો,” ખુશાલીએ એક મુલાકાતમાં ટિપ્પણી કરી. “આ નિષ્ફળતાએ મને શીખવ્યું કે સફળતા માટે ફક્ત જ્ઞાન જ નહીં, પણ માનસિક મક્કમતા પણ જરૂરી છે.” બીજો પ્રયાસઃ હતાશા અને આત્મ-શંકા સામે લડવું. તેના બીજા પ્રયાસમાં, ખુશાલી ઇન્ટરવ્યૂના તબક્કામાં પહોંચી પરંતુ અંતિમ પસંદગીમાં ભાગ્યે જ ચૂકી ગઈ. આ અનુભવ ભાવનાત્મક રીતે કઠોર હતો. તેણી ઊંડા આત્મ-શંકાથી પીડાતી હતી – શું તે ખરેખર આ પરીક્ષા માટે બહાર હતી ? તે ડિપ્રેશનથી પીડાતી હતી; દરેક નિષ્ફળતાએ તેના આત્મવિશ્વાસને છીનવી લીધો. આ મુશ્કેલ સમયગાળા દરમિયાન, તેના સૌથી મોટા સાથી તેના બે પાલતુ – એક કૂતરો અને એક બિલાડી હતા. ‘જ્યારે પણ હું નિરાશ થતો, ત્યારે હું તેમની સાથે વાત કરતી,’ માનસિક સ્થિતિસ્થાપકતા કેળવવી—ધ્યાન, જર્નલિંગ અને તેના પાલતુ પ્રાણીઓના સમર્થન દ્વારા તેણીની માનસિક શક્તિને મજબૂત બનાવવી. તેણીએ પોતાને કહ્યું, “હવેથી, હું ફક્ત પરિણામ પર જ નહીં, પરંતુ પ્રક્રિયા પર જ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીશ.” આ સુધારેલી વ્યૂહરચનાએ આખરેUPSC ૨૦૨૩ પરીક્ષામાં તેણીને ઓલ ઈન્ડિયા રેન્ક ૬૧ મેળવ્યો ! જ્યારેUPSC CSE ૨૦૨૩ના પરિણામો જાહેર થયા, ત્યારે ખુશાલી ભાગ્યે જ તેની આંખો પર વિશ્વાસ કરી શકી—AIR-61 ! તેનો પરિવાર અને મિત્રો ખૂબ ખુશ હતા, પરંતુ તેના માટે, સૌથી ગહન ક્ષણ ત્યારે આવી જ્યારે તેણી તેના પાલતુ પ્રાણીઓ પાસે બેઠી અને બબડાટ કરતી, “અમે તે કરી બતાવ્યું.” ખુશાલીને હવે પશ્ચિમ બંગાળ કેડર ફાળવવામાં આવ્યું છે અને હાલમાં તે તેની તાલીમ લઈ રહી છે.UPSC ઉમેદવારો માટે ખુશાલી સોલંકીનો સંદેશUPSCની આ સફરમાંથી, તેણીએ ત્રણ સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ પાઠ શીખ્યાઃ
- ૧. નિષ્ફળતા તમને વ્યાખ્યાયિત કરતી નથી – તે તમને શીખવે છે.
- ૨. માનસિક શક્તિ શારીરિક પ્રયત્નો જેટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે.
- ૩. તમારી સપોર્ટ સિસ્ટમ પર વિશ્વાસ કરો – પછી ભલે તે પરિવાર હોય, મિત્રો હોય કે તમારા પાલતુ પ્રાણીઓ હોય.