નફરતભર્યા ભાષણો કરીને નાગરિકોને બહારના લોકો તરીકે ગુનાહિત ચીતરીને, ગેરકાયદેસર દેશનિકાલને ન્યાયી ઠેરવવા માટે રાજ્ય આવી મશીનરીને પ્રોત્સાહન આપે છે

(ભાગ – ૨)
આસામમાં ઐતિહાસિક તણાવને હથિયાર બનાવતુ મિયા ખેડા આંદોલનસરહદી રાજ્ય આસામ બંગાળી મૂળના મુસ્લિમો પર દેશવ્યાપી કાર્યવાહી માટે મહત્વપૂર્ણ ઐતિહાસિક સંદર્ભ પૂરો પાડે છે. દાયકાઓથી, બાંગ્લાદેશથી મુસ્લિમ સ્થળાંતરને કારણે વસ્તી વિષયક પરિવર્તન અંગેના ભયને, હિન્દુ દૂર-જમણેરી દ્વારા રાજ્યમાં રાજકારણ અને નીતિને આકાર આપવા માટે એકત્ર કરવામાં આવ્યા છે. આ ચિંતાઓને કારણે આખરે રાષ્ટ્રીય નાગરિક રજિસ્ટર (NRC)ની રચના થઈ, જે એક વિવાદાસ્પદ પદ્ધતિ છે જેનો હેતુ બિનદસ્તાવેજીકૃત ઇમિગ્રન્ટ્‌સને ઓળખવાનો છે. NRC ‘અસામમાં કોણ જન્મ્યું હતું અને તેથી તે ભારતીય છે, અને કોણ પડોશી બાંગ્લાદેશથી સ્થળાંતરિત થઈ શકે છે’ તે નક્કી કરીને ‘ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્‌સને ઓળખવા અને હાંકી કાઢવા’ માટે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું હતું. જો કે, ૨૦૧૯ના અમલીકરણ દરમિયાન, ૧.૯ મિલિયન લોકોને, જેમાં હજારો હિન્દુઓનો સમાવેશ થાય છે, રજિસ્ટરમાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યા હતા.NRCમાંથી બાકાત રહેલા મુસ્લિમોને અપ્રમાણસર રીતે ગંભીર પરિણામોનો સામનો કરવો પડ્યો, જેમાં સરકારી સુવિધાઓમાં અટકાયત અને કઠોર જીવનશૈલીનો સમાવેશ થાય છે.જૂનની શરૂઆતથી, આસામમાં ‘ગેરકાયદેસર બાંગ્લાદેશી ઇમિગ્રન્ટ્‌સ’ ને દૂર કરવાના અભિયાન હેઠળ બંગાળી મૂળના મુસ્લિમો સામે નફરતભર્યા ભાષણ, લક્ષિત ઉત્પીડન, હિંસા અને રાજ્ય દ્વારા ચલાવવામાં આવતી હકાલપટ્ટીમાં તીવ્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. ૯ જુલાઈથી ૩૦ જુલાઈ દરમિયાન, ઇન્ડિયા હેટ લેબ (IHL) એ ૧૪ જિલ્લાઓમાં ૧૯ રેલીઓ અને વિરોધ પ્રદર્શનો અને લક્ષિત હિંસા અને ઉત્પીડનના નવ કેસ નોંધ્યા છે.
મુખ્યમંત્રી હિમંતા બિસ્વા શર્મા દ્વેષપૂર્ણ વાણી-વર્તનના શક્તિશાળી અને સતત પ્રચારક રહ્યા છે. સરમાએ ઠ પર અનેક પોસ્ટ્‌સમાં વારંવાર કાઢી મુકાયેલા પરિવારોને ‘ગેરકાયદેસર બાંગ્લાદેશી’ તરીકે ઉલ્લેખ કરીને ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે, સરકાર ‘જાતિ’ના રક્ષણ માટે તેના અતિક્રમણ વિરોધી અભિયાન ચાલુ રાખશે, અને સ્થાનિકો કાઢી મુકાયેલા લોકોને આશ્રય ન આપે તેવી જાહેર અપીલ કરી છે૧૫ મે, ૨૦૨૫ના રોજ, ઝારખંડના ગિરિડીહમાં એક રેલીમાં બોલતા, સરમાએ મુસ્લિમ ‘ઘૂસણખોરી’ને અસ્તિત્વ માટેનો ખતરો ગણાવીને દાવો કર્યો કે, ‘ઘૂસણખોરો’ ઝારખંડમાં પ્રવેશી રહ્યા છે અને ચભારતના ‘મૂળ રહેવાસીઓ’નો ઉલ્લેખ કરીને આદિવાસી મહિલાઓ સાથે બળજબરીથી લગ્ન કરી રહ્યા છે. આ મુસ્લિમ ઘૂસણખોરો ફરીથી નાગરિક બની રહ્યા છે અને ઝારખંડમાં જમીનો કબજે કરી રહ્યા છે…. તેઓ હજારોની સંખ્યામાં આવ્યા, પછી લાખોની સંખ્યામાં, અને હવે તેઓ કરોડોની સંખ્યામાં છે. આજે, આપણે (હિન્દુઓએ) આપણા અસ્તિત્વ માટે દરરોજ લડવું પડે છે.૨૮ મે, ૨૦૨૫ ના રોજ, એક પ્રેસ બ્રીફિંગમાં બોલતા, સરમાએ ‘સંવેદનશીલ અને દૂરના વિસ્તારો’ના સ્વદેશી રહેવાસીઓને, ખાસ કરીને બાંગ્લાદેશ સરહદ પર રહેતા લોકોને શસ્ત્ર લાઇસન્સ આપવાની નવી યોજનાની જાહેરાત કરી હતી. તેમણે ખાસ કરીને નોંધપાત્ર મુસ્લિમ વસ્તી ધરાવતા પાંચ જિલ્લાઓનું નામ પ્રારંભિક ફોકસ ક્ષેત્રો તરીકે આપીને જણાવ્યું હતું કે આ પહેલનો હેતુ ‘શત્રુતાપૂર્ણ ક્ષેત્રો તરફથી ગેરકાયદેસર ધમકીઓનો સામનો કરવાનો’ હતો.૯ જૂન, ૨૦૨૫ના રોજ, સરમાએ દાવો કર્યો હતો કે, ‘શ’નવા આવેલા’ મુસ્લિમોએ સ્થાનિક હિન્દુઓને હાંકી કાઢવા માટે ગૌમાંસ ખાવા અને પ્રાર્થના માટે આઝાનને હથિયાર તરીકે ઉપયોગ કર્યો છે.૨૧ જુલાઈ, ૨૦૨૫ના રોજ, દરંગમાં એક રાજ્ય કાર્યક્રમમાં, તેમણે બંગાળી મૂળના મુસ્લિમોને ‘શંકાસ્પદ બાંગ્લાદેશી’ તરીકે ઓળખાવ્યા, સાંપ્રદાયિક સંવાદિતાના નારાઓને ભોળા ગણાવ્યા હતા અને દાવો કર્યો કે, મુસ્લિમો પાસેથી પાછી મેળવેલી જમીનનો વધુ સારી રીતે ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે.૨૪ જુલાઈ, ૨૦૨૫ના રોજ, આ પરિસ્થિતિ હિંસક બની શકે છે કે કેમ તે અંગેના પ્રશ્નના જવાબમાં, સરમાએ જવાબ આપ્યો હતો કે, તેઓ ‘આસામની પરિસ્થિતિ વિસ્ફોટક’ બને તેમ ઇચ્છે છે, કારણ કે આસામી લોકો ફક્ત સશસ્ત્ર હશે તો જ બચી શકશે.૨ ઓગસ્ટના રોજ, ઉદલગુરીમાં એક ચૂંટણી રેલીમાં, સરમાએ કહ્યું હતુ કે, જેમને તેમણે ‘આપણા લોકો’ તરીકે ઓળખાવ્યા હતા તેમની પાસેથી દસ્તાવેજો માંગવાની કોઈ જરૂર નથી. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે, તાજેતરમાં જ કાઢી મુકાયેલા લોકો પાસેથી દસ્તાવેજો માંગવા જોઈએ અને આરોપ લગાવ્યો હતો કે, બાંગ્લાદેશથી લોકો દરરોજ આસામમાં પ્રવેશ કરી રહ્યા છે. તેમણે જનતાને આસામના સાચા દુશ્મનો કોણ છે તે ઓળખવાની અપીલ કરી હતી.આ જ વાત સ્થાનિક વંશીય રાષ્ટ્રવાદી સંગઠન, બીર લચિત સેના દ્વારા પણ પુનરાવર્તિત કરવામાં આવી હતી, જેના વડા શ્રીંખાલ ચલિહાએ જણાવ્યું હતું કે, જો પોલીસ કાર્યવાહી કરવામાં નિષ્ફળ જશે તો તેમનું જૂથ પોતે જ લોકોને બહાર કાઢશે. શિવસાગર જિલ્લામાં, સેના ઓછામાં ઓછા છ અન્ય સંગઠનો સાથે મળીને મજૂર તરીકે કામ કરતા અને ભાડા પર રહેતા લોકોના દસ્તાવેજો ચકાસવા માટે ઘરે-ઘરે તપાસ કરી રહી છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય ‘શંકાસ્પદ રાષ્ટ્રીયતા’ ધરાવતા લોકોને ‘જ્યાંથી આવ્યા હતા ત્યાં પાછા જવા’ દબાણ કરવાનો છે.૨૫ જુલાઈના રોજ, બીર લચિત સેનાએ કાલિયાબોરમાં ગેરકાયદેસર બાંગ્લાદેશી ઘૂસણખોરો સામે વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું હતુ. સભ્યોએ રસ્તાઓ પર વાહનો રોક્યા અને તેમની પૂછપરછ કરી, જેના કારણે અંધાધૂંધ પરિસ્થિતિ સર્જાઈ અને અંતે પોલીસ હસ્તક્ષેપની જરૂર પડી હતી.૧૦ ઓગસ્ટના રોજ, તિનસુકિયા જિલ્લામાં એક મક્તબને તોડી પાડવામાં આવ્યુ હતુ. મક્તબના શિક્ષક શાહીન આલમને તેમનું આધાર કાર્ડ બતાવવા માટે હેરાન કરવામાં આવ્યા હતા અને લોકોના એક જૂથે ‘તોઈ ઈયર પોરા જબોઈ લાગીબો’ (તમારે આ જગ્યા છોડી દેવી પડશે) કહીને ધમકી આપી હતી. ધ્વંસના રેકોર્ડિંગમાં યુવાનોના એક જૂથને ‘જય આઈ અક્ષોમ’ (માતા આસામની જય) અને ‘બીર લચિત સેના ઝિંદાબાદ’ જેવા નારા લગાવતા દર્શાવવામાં આવ્યા છે.
વીર લચિત સેના, ઓલ તાઈ અહોમ સ્ટુડન્ટ્‌સ યુનિયન, હિંદુ સુરક્ષા સેના, અને છૐઁ-રાષ્ટ્રીય બજરંગ દળ સમાન ઉત્પીડન અને જાગ્રત હકાલપટ્ટી અભિયાન ચલાવી રહ્યાં છે.૫ સપ્ટેમ્બરના રોજ, વીર લચિત સેનાએ ધેમાજીના પોલીસ સ્ટેશનમાં બંગાળી મૂળના મુસ્લિમ પુરૂષો દ્વારા એક આસામી રિક્ષા ચાલક પર હુમલો કરવાના આરોપો પર વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું હતું, જેમાં ‘બાંગ્લાદેશી મિયા પાછા જાઓ’, ‘મિયાઓને દૂર કરો, ધેમાજીને બચાવો’ અને ‘મિયા ગુંડાગીરીને ચલાવી લેવામાં આવશે નહીં’ જેવા સમુદાયને લક્ષ્ય બનાવતા સૂત્રોચ્ચાર કરવામાં આવ્યા હતા.૨ સપ્ટેમ્બરના રોજ, બોંગાઈગાંવમાં AHP-રાષ્ટ્રીય બજરંગ દળ-રાષ્ટ્રીય મહિલા પરિષદની બેઠકમાં, નેતા દેબજીતએ મુસ્લિમો પર નિશાન સાધીને આરોપ લગાવ્યો કે, એક હજારથી વધુ ગામડાઓ ‘બાંગ્લાદેશીઓ’ દ્વારા કબજે કરવામાં આવ્યા છે અને ઇસ્લામપુર જેવા નામવાળા સ્થળો સ્થપાઈ રહ્યા છે.તેમણે દાવો કર્યો હતો કે જિલ્લામાં ઇસ્લામપુર જેવા નામોવાળા સ્થળો સ્થાપિત થઈ રહ્યા છે અને હિન્દુઓને જમીન ખરીદવાથી રોકવા માટે ઊંચા ભાવે જમીન ખરીદીને ભારતને ‘ઇસ્લામિક રાજ્ય’ બનાવવાનું કાવતરૂં ગણાવ્યું.૩૧ ઓગસ્ટના રોજ, કામરૂપના રંગિયામાં AHPરાષ્ટ્રીય બજરંગ દળની બેઠકમાં, રાજ્ય પ્રમુખ દિનેશ કાલિતાએ મુસ્લિમોને નિશાન બનાવતા આરોપ લગાવ્યો કે, જ્યાં પણ તેમની વસ્તી વધે છે, ત્યાં હિન્દુઓ પર હુમલો કરવામાં આવે છે અને મહિલાઓ પર હુમલો કરીને તેમની હત્યા કરવામાં આવે છે. તેમણે ‘લવ જેહાદ’ના કાવતરાના સિદ્ધાંતને પ્રોત્સાહન આપ્યું, અને દાવો કર્યો કે, જિલ્લામાં સામેલ લોકો RSS-રાષ્ટ્રીય મુસ્લિમ મંચના નેતાઓ છે. તેમણે ’બાંગ્લાદેશી-મિયાઓને ડરાવવા’ રોકવા અને ગામડાઓમાં તેમને આશ્રય આપનારાઓને મારવા માટે તેમના સંગઠનને મજબૂત બનાવવા હાકલ કરી હતી.
૨૮ ઓગસ્ટના રોજ, હિન્દુ સુરક્ષા સેનાએ બારપેટામાં વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું, જેમાં ‘બાંગ્લાદેશી મિયાઓને ચેતી જાવ’, અને ‘આસામમાં ઇસ્લામિક વિસ્તરણને ચલાવી લેવામાં આવશે નહીં’ જેવા સૂત્રોચ્ચાર કરવામાં આવ્યા અને માંગણી કરવામાં આવી કે, જેમને તેઓ દેશના દેશદ્રોહી માને છે, તેમને ગોળી મારી દેવામાં આવે. તેઓએ બંગાળી મૂળના મુસ્લિમોને નિશાન બનાવતા તાજેતરના નિકાલ અભિયાનનો વિરોધ કરવા બદલ મહમૂદ મદની અને સૈયદા હમીદના પુતળા પણ બાળ્યા હતા.૮ ઓગસ્ટના રોજ, ન્યૂઝનાઉએ એક વીડિયો પ્રસારિત કર્યો હતો જેમાં તિનસુકિયા જિલ્લામાં ચોકીદારો એક મહિલા પાસેથી દ્ગઇઝ્ર દસ્તાવેજોની માંગણી કરતા જોવા મળ્યા હતા.૫ ઓગસ્ટના રોજ, પ્રમુખ મિલન બુરાગોહેનના નિર્દેશ પર, યુનિયનએ તિનસુકિયા શહેરના બસ સ્ટેન્ડ નજીક ૧૬ ‘મુસ્લિમો’ને અટકાવ્યા હતા. આ મુસ્લિમો કડિયાકામ અને બાંધકામ મજૂર તરીકે કામ કરવા માટે અરુણાચલ પ્રદેશ જઈ રહ્યા હતા, પરંતુ તેમને પશ્ચિમ આસામના બારપેટા, ધુબરી અને દક્ષિણ સલમારા-માંકાચર જિલ્લામાં ઘરે પાછા ફરવા માટે મજબૂર કરવામાં આવ્યા હતા. યુનિયને એમ પણ કહ્યું હતુ કે, તેમણે જિલ્લાના કોલસાથી સમૃદ્ધ માર્ગેરિટા શહેર નજીકનો વિસ્તાર છોડી દેવા માટે ‘ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્‌સ’ના લગભગ ૫૦ પરિવારોને એક મહિનાની નોટિસ જારી કરી છે.આસામના મુસ્લિમો મુખ્યત્વે પૂરગ્રસ્ત ચાર ચાપોરી (નદીના ટાપુઓ અને બંધ) વિસ્તારોમાં રહે છે, જ્યાં હજારો લોકોએ નદીના ધોવાણને કારણે તેમની જમીન ગુમાવી દીધી છે. ઘણા ભૂમિહીન પરિવારો સરકારી જમીન પર ફરી વસ્યા છે અથવા આજીવિકાની શોધમાં આસામના વિવિધ શહેરો અને અન્ય જિલ્લાઓમાં સ્થળાંતર કરી રહ્યા છે. ‘મિયા’ શબ્દનો ઉપયોગ હવે બંગાળી મુસ્લિમો સામે અપમાનજનક રીતે અને ઘણીવાર અપમાનજનક રીતે કરવામાં આવે છે, તેમના પર ગૌમાંસ ખાવા, ‘શસ્ત્ર બનાવવા’, હિન્દુ વિસ્તારોને પ્રદૂષિત કરવા અને આસામી ઓળખને જોખમમાં મૂકવાનો આરોપ મુકવામાં આવ્યો છે. આસામમાં થયેલા નિકાલ અભિયાનોએ મિયા મુસ્લિમોને અપ્રમાણસર રીતે અસર કરી છે, જેમાંથી ઘણા દાયકાઓથી ત્યાં રહે છે. આસામ ન્યૂઝ ચેનલોએ વીડિયો પ્રકાશિત કર્યા છે જેમાં ઉચ્ચ આસામમાં ઘરે ઘરે જઈને મિયા મુસ્લિમોને ૨૪થી ૪૮ કલાકની અંદર ત્યાંથી જતા રહેવાની ધમકી આપતા વીડિયો પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યા છે.
૮ ઓગસ્ટના રોજ, શિવસાગર જિલ્લામાં એક જાહેર સભામાં ઉપલા આસામને ‘ગેરકાયદેસર બાંગ્લાદેશીઓથી મુક્ત’ રાખી શકાય તે માટે ઘરમાલિકોને મિલકત ભાડે આપતા પહેલા ભાડૂઆતોના દસ્તાવેજો તપાસવાની હાકલ કરવામાં આવી હતી. એક ઉપસ્થિત વ્યક્તિએ વાયરના એક પત્રકારને જણાવ્યું હતું કે, નીચલા આસામના મિયા સ્થળાંતરિત કામદારો ‘બાંગ્લાદેશી લોકો’ જેવા લાગે છે કારણ કે તેઓ લુંગી અને ટોપી પહેરે છે જે ‘સ્વદેશી સમુદાયો’માં ‘ચિંતા’ ફેલાવે છે, કારણ કે લોકો ઓળખી શકતા નથી કે કોણ ‘મિયા’ છે અને કોણ બાંગ્લાદેશી છે.૯ ઓગસ્ટના રોજ, સ્વદેશી આસામી મુસ્લિમ મહિલા વાઝીદા બેગમે ઉપલા આસામમાં ચાલી રહેલા નિકાલ અભિયાન વચ્ચે ‘આસામી મુસ્લિમો’ને ‘મિયા મુસ્લિમો’થી અલગ રાખવાના તેમના મજબૂત નિવેદનોથી વિવાદ ઉભો કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું હતુ કે, ‘ઉપલા આસામમાં આસામી મુસ્લિમોના એક વર્ગે મિયા મુસ્લિમોને આશ્રય આપ્યો છે અને તેમની સાથે વૈવાહિક સંબંધો પણ બાંધ્યા છે. આ અત્યંત ચિંતાજનક છે.’ તેમણે વધુમાં ચેતવણી આપી હતી કે આંતરલગ્ન દ્વારા સાંસ્કૃતિક જોડાણ સ્વદેશી ઓળખને જોખમમાં મૂકી શકે છે, એમ કહીને, ‘મિયા મુસ્લિમો સાથે લગ્ન પર પ્રતિબંધ મૂકવો જોઈએ. આપણે જન્મથી આસામી છીએ અને આપણે આસામમાં જીવવું અને મરવું જોઈએ.’ વાઝીદાએ ઉમેર્યું હતુ કે, ‘મિયા છોકરી સાથે લગ્ન કરનાર સ્થાનિક વ્યક્તિની એક ભૂલે આજે આખા સોનારી શહેરને જોખમમાં મૂકી દીધું છે. બીજી ટિપ્પણીમાં તેમણે કહ્યું, ‘જ્યારે સ્વદેશી સમુદાયો મિયા મુસ્લિમો સાથે લગ્ન કરવાનું શરૂ કરે છે, ત્યારે તે તેમના રોકાણને કાયદેસર બનાવે છે. આપણે આવા લગ્નોને મંજૂરી આપવી જોઈએ નહીં કે તેમને આશ્રય આપવો જોઈએ નહીં.’૩ ઓગસ્ટના રોજ, રાષ્ટ્રીય સંગ્રામી સેનાના સભ્ય સીતુ બરૂઆ, હોજાઈ જિલ્લાના એક માણસને ચેતવણી આપતા જોવા મળે છે : ‘ચૂપ રહે, મિયા… મિયાઓએ ૨૪ કલાકની અંદર ઉપલા આસામ ખાલી કરવું પડશે.’
આસામમાં ૨૦૨૬ માં ચૂંટણી યોજાવાની છે, જેના કારણે ‘મિયા ખેડા આંદોલન’ (મિયાઓને ભગાડવાની ચળવળ) સમયસર ચૂંટણીનું સાધન બનશે. વિદેશીઓ પ્રત્યેની ચિંતા અને સાંપ્રદાયિક ભયને ભડકાવીને, આ ઝુંબેશ લોકોનું ધ્યાન શાસન નિષ્ફળતાઓ અને ભ્રષ્ટાચાર કૌભાંડો, જેમ કે ‘ગીર ગાય કૌભાંડ’, ગોરૂખુતિ બહુમુખી કૃષિ પ્રકલ્પ (GBKP) હેઠળ સરકાર દ્વારા સમર્થિત ડેરી પહેલમાં ભ્રષ્ટાચાર, ગેરવહીવટ અને પક્ષપાતના આરોપો સાથે સંકળાયેલા વિવાદ પરથી હટાવે છે, જે ભાજપના મંત્રીઓને સંડોવે છે અને રાજ્યભરમાં વિરોધ પ્રદર્શનોને વેગ આપ્યો છે. વિદેશીઓ પ્રત્યેની આ પ્રકારની રાજકીય તકવાદ માત્ર લઘુમતીને બાકાત રાખવા માટે જ નહીં, પરંતુ રાજકીય વર્ગને જવાબદારીથી બચાવવા માટે પણ કામ કરે છે.
(ક્રમશઃ)
(સૌ.ઃ સબરંગ ઇન્ડિયા)