(એજન્સી) તા.૪
મુંબઈ-કોલકાતા ઈન્ડિગો ફ્લાઇટનો એક હેરાન કરનારો વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહ્યો છે જેમાં એક મુસ્લિમ મુસાફર ફ્લાઇટ દરમિયાન સહ-મુસાફરને થપ્પડ મારતો જોવા મળે છે. શુક્રવારે બનેલી આ ઘટનાએ દેશભરમાં ગુસ્સો ફેલાવ્યો છે અને ઘણા લોકો તેને ધાર્મિક દ્વેષ અને ભેદભાવનો મામલો ગણાવી રહ્યા છે. એક સાથી મુસાફરે રેકોર્ડ કરેલા વીડિયોમાં પીડાથી કણસતા મુસ્લિમ વ્યક્તિને કેબિન ક્રૂ તેની સીટ પર લઈ જતો જોઈ શકાય છે. તે બેસવા જતો હતો કે તરત જ બીજો મુસાફરે તેને જોરથી થપ્પડ મારી દીધી. વધુ હિંસા અટકાવવા માટે કેબિન ક્રૂ તરત જ આગળ વધે છે જ્યારે નજીકના મુસાફરો આઘાત વ્યક્ત કરે છે અને હુમલાનો વિરોધ કરે છે. એક મુસાફર હુમલાખોરને તેના કાર્યો વિશે પૂછતો સાંભળી શકાય છે. હુમલાખોર કોઈ જવાબ આપતો નથી અને કેબિનમાં તણાવ ફેલાય છે. મુસ્લિમ વ્યક્તિ જે દેખીતી રીતે વ્યથિત છે તેનો ચહેરો પકડીને પીડાથી રડતો જોવા મળે છે. ક્રૂ સભ્યો તેને પાણી આપે છે અને તેને શાંત કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. એક ફ્લાઇટ એટેન્ડન્ટ હુમલાખોરને વિનંતી કરે છે, ‘કૃપા કરીને તેને ના મારશો… શાંત રહો.’ ક્રૂના પ્રયાસો છતાં, વાતાવરણ ઘણી મિનિટો સુધી તંગ રહ્યું. આ વીડિયો ઓનલાઈન સામે આવ્યા પછી હજારો યુઝર્સે પોતાનો ગુસ્સો વ્યક્ત કર્યો. ઘણા લોકોએ તેને લક્ષિત નફરતનો ગુનો ગણાવ્યો, હુમલાખોરની મુસ્લિમ ઓળખ તરફ ઈશારો કર્યો અને હુમલાખોર પર ધાર્મિક પૂર્વગ્રહનો આરોપ લગાવ્યો. ‘આ ફક્ત હુમલો નથી, તે ભારતીય ભૂમિ પર, વિમાનની અંદર ઇસ્લામોફોબિયાનું ખુલ્લેઆમ ઉલ્લંઘન છે’ ઠ (અગાઉ ટિ્‌વટર તરીકે ઓળખાતું) પર એક યુઝરે લખ્યું. ‘આ કોઈના પિતા કે ભાઈ હોઈ શકે છે. આ પ્રકારની નફરત ખતરનાક છે અને તેને સજા થવી જોઈએ,’ બીજા યુઝરે લખ્યું. આ વીડિયો વિવિધ પ્લેટફોર્મ પર વ્યાપકપણે શેર કરવામાં આવ્યો છે અને યુઝર્સે એરલાઇન અને ઉડ્ડયન અધિકારીઓ પાસેથી તાત્કાલિક કાર્યવાહીની માંગ કરી છે. હોબાળો છતાં, ઇન્ડિગો એરલાઇન્સે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર નિવેદન બહાર પાડ્યું નથી. એરલાઇનના મૌનથી લોકોની હતાશામાં વધારો થયો છે. જો કે, નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રાલયના એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ ક્લેરિયન ઇન્ડિયાને કહ્યું : ‘અમે વીડિઓ અને ઘટનાથી વાકેફ છીએ. તેની ગંભીરતાથી તપાસ કરવામાં આવશે. સંપૂર્ણ તપાસ પછી યોગ્ય પગલાં લેવામાં આવશે.’ ઘણા સોશિયલ મીડિયા યુઝર્સે કેબિન ક્રૂના વર્તનની પ્રશંસા કરી, જેમણે શાંત રહીને પરિસ્થિતિને વધુ ખરાબ થતી અટકાવી. ‘ઓછામાં ઓછું ઇન્ડિગોના સ્ટાફે સમજદારીપૂર્વક કામ કર્યું. નહીંતર, પરિસ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ શકી હોત’ એક યુઝરે પોસ્ટ કરી. આ ઘટનાએ ફરી એકવાર ભારતમાં મુસ્લિમોમાં, ખાસ કરીને જાહેર સ્થળોએ, વધતા ભય અને અસુરક્ષાની ભાવના તરફ ધ્યાન દોર્યું છે. નાગરિક સમાજ જૂથો અને મુસ્લિમ સંગઠનોએ હુમલાની નિંદા કરી છે અને જવાબદારીની માગણી કરી છે. ક્લેરિયન ઇન્ડિયા સાથે વાત કરતા સામાજિક કાર્યકર અનવર જમાલે કહ્યું, ‘આ સમાજમાં નફરત સામાન્ય થઈ રહી હોવાની વાર્તાનું પરિણામ છે. જ્યારે કોઈને લાગે છે કે તે જાહેરમાં અને કોઈ કારણ આપ્યા વિના મુસ્લિમ પર હુમલો કરી શકે છે ત્યારે તે દર્શાવે છે કે, કટ્ટરપંથીઓ કેટલી હિંમતથી વધી ગયા છે.’ તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું, ‘હુમલાખોરની ધરપકડ કરવી જોઈએ અને તેના ઉડાન પર પ્રતિબંધ મૂકવો જોઈએ. જો એરલાઇન અને અધિકારીઓ પગલાં નહીં લે, તો તે જનતાને ખરાબ સંદેશ મોકલશે.’ અન્ય લોકોએ માંગ કરી હતી કે ઇન્ડિગો પીડિતાની માફી માંગે અને આવા નફરતથી પ્રેરિત કૃત્યો પર તેનું વલણ સ્પષ્ટ કરે. હુમલાખોરની ઓળખ હજુ સુધી પુષ્ટિ થઈ નથી. લખતી વખતે કોઈ ઔપચારિક આરોપો દાખલ કરવામાં આવ્યા નથી. કાયદાકીય નિષ્ણાતો કહે છે કે, ભારતીય દંડ સંહિતા હેઠળ વિમાન જેવા જાહેર સ્થળે હુમલો કરવો એ સજાપાત્ર ગુનો છે અને તેના ગંભીર પરિણામો આવી શકે છે, ખાસ કરીને જ્યારે તે નફરતના ગુના સાથે જોડાયેલ હોય. દરમિયાન ઘણા લોકો માંગ કરી રહ્યા છે કે, સંપૂર્ણ તપાસ પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી મુસાફરને ભારતની નો-ફ્લાય લિસ્ટમાં મૂકવામાં આવે. આ ઘટના સામાન્ય ભારતીય મુસ્લિમો દ્વારા સામનો કરવામાં આવતા રોજિંદા પડકારોની નવી યાદ અપાવે છે. રેલવે સ્ટેશનોથી લઈને વર્ગખંડો અને હવે વિમાન કેબિન સુધી અસુરક્ષિત હોવાની લાગણી વધી રહી છે. વીડિઓ જોયા પછી મુંબઈના એક મુસ્લિમ માતાપિતાએ કહ્યું, ‘હું મારા બાળકો વિશે ચિંતિત છું. જો કોઈને કોઈ કારણ વગર વિમાનમાં થપ્પડ મારી શકાય છે, તો તે આપણે જે સમાજમાં રહીએ છીએ તેના વિશે શું કહે છે ?’ હાલ માટે ભારત એ જોવાની રાહ જોઈ રહ્યું છે કે, શું અધિકારીઓની ચિંતા વાસ્તવિક કાર્યવાહી તરફ દોરી જશે-અથવા શું આ પણ ફક્ત બીજી ભૂલી ગયેલી વીડિઓ ક્લિપ રહેશે.