(એજન્સી) તા.ર૭
ગાઝામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ વચ્ચે, પેલેસ્ટીનમાં સેન્ટ હિલેરિયન ઉમ્મ આમેરની પ્રાચીન હેરિટેજ સાઇટને શુક્રવારે યુનેસ્કો ટેગ મળ્યો હતો અને તે સાથે જ “ઇમરજન્સી નોમિનેશન” પછી જોખમમાં રહેલા વિશ્વ ધરોહરની સૂચિમાં મૂકવામાં આવ્યું હતું. દિલ્હીમાં વર્લ્ડ હેરિટેજ કમિટી (WHC)ના ચાલી રહેલા ૪૬મા સત્ર દરમિયાન આ જાહેરાત કરવામાં આવી હતી. ભારત પ્રથમ વખત યુનેસ્કોના મુખ્ય કાર્યક્રમનું આયોજન કરી રહ્યું છે. પેલેસ્ટીનમાં સેન્ટ હિલેરિયન ઉમ્મ આમેરને વર્લ્ડ હેરિટેજ લિસ્ટ અને ડેન્જરમાં વર્લ્ડ હેરિટેજની યાદીમાં અંકિત કરવામાં આવ્યું છે, તેની જાહેરાત સત્રની બેઠકમાં કરવામાં આવી હતી.
ઑક્ટોબર ૭થી ઇઝરાયેલ ગાઝામાં મોટા પાયે લશ્કરી આક્રમણ કરી રહ્યું છે. ભારતે નવેમ્બરમાં બંને પક્ષોને હિંસા ટાળવા, પરિસ્થિતિને શાંત કરવા અને પેલેસ્ટીન મુદ્દાના બે-રાજ્યના ઉકેલ તરફ સીધી શાંતિ વાટાઘાટોની વહેલી પુનઃ શરૂઆત માટે શરતો બનાવવા વિનંતી કરી હતી. આ જાહેરાત સાથે આવા હેરિટેજ સ્થળોના રક્ષણની આશા જાગી છે.
યુનેસ્કોએ એક નિવેદનમાં કહ્યું કે આ નિર્ણય સાઇટના મૂલ્ય અને તેને જોખમથી બચાવવાની જરૂરિયાત બંનેને માન્યતા આપે છે. ગાઝા પટ્ટીમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે આ હેરિટેજ સાઇટ પરના જોખમોને ધ્યાનમાં રાખીને, વર્લ્ડ હેરિટેજ કમિટીએ વર્લ્ડ હેરિટેજ કન્વેન્શનમાં પૂરી પાડવામાં આવેલ કટોકટી લેખ પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ કર્યો છે. આ સંમેલનની શરતો અનુસાર, તેના ૧૯૫ રાજ્યોના પક્ષો આ સાઇટને પ્રત્યક્ષ અથવા પરોક્ષ નુકસાન પહોંચાડવાની સંભાવના ધરાવતા કોઈપણ ઇરાદાપૂર્વકના પગલાં લેવાનું ટાળવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે, જે હવે વર્લ્ડ હેરિટેજ સૂચિમાં અંકિત છે.
યુનેસ્કોએ જણાવ્યું હતું કે જોખમમાં રહેલ વર્લ્ડ હેરિટેજની સૂચિમાં સમાવેશ એ સંપત્તિના રક્ષણની બાંયધરી આપે છે અને જો જરૂરી હોય તો, તેના પુનર્વસનને સરળ બનાવવા માટે વિસ્તૃત આંતરરાષ્ટ્રીય તકનીકી અને નાણાકીય સહાય મિકેનિઝમ્સ માટે સહાયતા આપે છે.
સેન્ટ હિલેરિયન/ટેલ ઉમ્મ આમેર, મધ્ય પૂર્વના સૌથી જૂના સ્થળોમાંનું એક છે, જે સેન્ટ હિલેરિયન દ્વારા સ્થાપવામાં આવ્યું હતું. એશિયા અને આફ્રિકા વચ્ચે વેપાર અને વિનિમયના મુખ્ય માર્ગોના ક્રોસરોડ્‌સ પર સ્થિત, તે ધાર્મિક, સાંસ્કૃતિક અને આર્થિક આદાનપ્રદાનનું કેન્દ્ર હતું.
પેલેસ્ટીની પ્રતિનિધિ મંડળમાં યુનેસ્કોમાં પેલેસ્ટીનના રાજદૂત અને સ્થાયી પ્રતિનિધિ મૌનીર અનાસ્તાસનો સમાવેશ થાય છે, તેમણે યુનેસ્કોનો આભાર માન્યો અને સંઘર્ષનો સામનો કરી રહેલા વિસ્તારોમાં સ્થિત હેરિટેજ સાઇટ પર રક્ષણાત્મક કવર અને વિશ્વનું ધ્યાન દોરવા બદલ આભાર માન્યો છે. તેમણે યુનેસ્કોની સલાહકાર સંસ્થા ICOMOS અને યુનેસ્કોના સચિવાલયનો પણ આભાર માન્યો હતો.
લેબેનોન, તુર્કિયે અને કઝાકિસ્તાનના વિવિધ રાજ્ય પક્ષોએ પેલેસ્ટીનમાં હેરિટેજ સાઇટના યુનેસ્કોના નિર્ણયનું સ્વાગત કર્યું છે. સેન્ટ હિલેરિયન ટેલ ઉમ્મ આમેરની સાઇટ માટે નોમિનેશન એ ઈમરજન્સી નોમિનેશન હતું. પેરિસ સ્થિત ઇન્ટરનેશનલ કાઉન્સિલ ઓન મોન્યુમેન્ટ્‌સ એન્ડ સાઇટ્‌સ (ICOMOS)એ પણ આ સાઇટ માટે પ્રેઝન્ટેશન કર્યું હતું. આ નોમિનેશન ડોઝિયર જૂન ૨૦૨૪માં સબમિટ કરવામાં આવ્યું હતું અને ત્યારબાદ ડેસ્ક સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી.