અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે આ માળખું તળાવની જમીન પર હતું અને કાયદાકીય પ્રક્રિયા હેઠળ તેને હટાવવામાં આવ્યું છે; સ્થાનિકોએ આ પગલા સામે વિરોધ દર્શાવ્યો

(એજન્સી) નવી દિલ્હી/મુરાદાબાદ, તા.૯
મુરાદાબાદ જિલ્લા વહીવટી તંત્ર દ્વારા અતિક્રમણ વિરોધી ઝુંબેશ અંતર્ગત ‘બાબા ફૌલાદ શાહ દરગાહ’ તરીકે ઓળખાતી એક પ્રખ્યાત મઝારને તોડી પાડવામાં આવી છે. આ કાર્યવાહીથી સ્થાનિક લોકોમાં ભારે ચિંતા અને નિરાશા વ્યાપી ગઈ છે, કારણ કે સ્થાનિકોના મતે આ ધાર્મિક સ્થળ છેલ્લા ચાર દાયકા કરતાં પણ વધુ સમયથી અહીં અસ્તિત્વમાં હતું. આ કડક કાર્યવાહી ૭ જુલાઈના રોજ મુરાદાબાદ-દિલ્હી નેશનલ હાઈવે પર આવેલા પાકબારા વિસ્તારમાં કરવામાં આવી હતી. વહીવટી અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ માળખું સરકારી માલિકીની તળાવની જમીન પર બનાવવામાં આવ્યું હતું અને જાહેર મિલકતને ખાલી કરાવવાના અભિયાનના ભાગરૂપે તેને હટાવી દેવાયું છે. સત્તાવાળાઓએ જણાવ્યું કે આ દરગાહ તીર્થંકર મહાવીર યુનિવર્સિટીની કમ્પાઉન્ડ વોલ (boundary wall)ને અડીને આવેલી હતી અને સરકારી દસ્તાવેજોમાં આ જમીન તળાવ તરીકે નોંધાયેલી છે. બુલડોઝર દ્વારા કરાયેલી આ કામગીરી આશરે બે કલાક સુધી ચાલી હતી, જેમાં મઝારની સાથે નજીકમાં બનેલો એક હોલ પણ તોડી પાડવામાં આવ્યો હતો. તંત્રના અંદાજ મુજબ આ ઓપરેશન દરમિયાન આશરે ૦.૧૬૨૦ હેક્ટર સરકારી જમીન અતિક્રમણ મુક્ત કરવામાં આવી છે. કાર્યવાહી દરમિયાન કોઈ અનિચ્છનીય ઘટના કે કાયદો-વ્યવસ્થાની સ્થિતિ ન બગડે તે માટે ઘટનાસ્થળે મોટી સંખ્યામાં પોલીસ કાફલો તૈનાત કરવામાં આવ્યો હતો. સમગ્ર કામગીરી દરમિયાન વરિષ્ઠ વહીવટી અધિકારીઓ પણ ત્યાં હાજર રહ્યા હતા. સદરના સબ-ડિવિઝનલ મેજિસ્ટ્રેટ (SDM) અભય સિંહે આ કાર્યવાહી અંગે જણાવ્યું હતું કે, “આ દરગાહ તળાવ તરીકે નોંધાયેલી સરકારી જમીન પર બનાવવામાં આવી હતી. સરકારી જમીનને અતિક્રમણમાંથી મુક્ત કરવા માટે નિર્ધારિત કાયદાકીય પ્રક્રિયાને અનુસરીને જ આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે.” બીજી તરફ, સ્થાનિક રહેવાસીઓએ તંત્રના આ નિર્ણય સામે ભારે નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. સ્થાનિકોના જણાવ્યા મુજબ, આ મઝાર લાંબા સમયથી આ વિસ્તારના સામાજિક અને ધાર્મિક જીવનનો એક મહત્વપૂર્ણ હિસ્સો બની ગઈ હતી. એક રહેવાસીએ જણાવ્યું, “અહીં માત્ર મુસ્લિમો જ નહીં, પરંતુ હિન્દુઓ અને અન્ય સમુદાયના લોકો પણ મોટી સંખ્યામાં દર્શનાર્થે અને માથું ટેકવવા આવતા હતા.” ગ્રામજનોએ એવો પણ દાવો કર્યો હતો કે જ્યારે આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી ત્યારે વરસાદ પડી રહ્યો હતો અને સ્થળ પર ખૂબ જ ઓછા લોકો હાજર હતા. અન્ય એક સ્થાનિકે કહ્યું, “જ્યાં સુધી આસપાસના લોકોને આ ઓપરેશનની જાણ થાય, ત્યાં સુધીમાં તો આખું માળખું જમીનદોસ્ત કરી દેવામાં આવ્યું હતું.” લોકોના મતે આ દરગાહ ચાર દાયકાથી વધુ જૂની હોવાથી તે આ વિસ્તારના સ્થાનિક ઇતિહાસ અને પેઢીઓની આસ્થા સાથે જોડાયેલી હતી. ઉત્તરપ્રદેશમાં સરકારી જમીનો પર બનેલા કથિત અનધિકૃત ધાર્મિક માળખાં સામે વહીવટી તંત્ર દ્વારા સતત એક્શન લેવામાં આવી રહ્યા છે અને આ ઘટના પણ તે જ ઝુંબેશની નવી કડી છે. અધિકારીઓનું કહેવું છે કે આવી કામગીરીનો હેતુ માત્ર અતિક્રમણ હટાવી સરકારી સંપત્તિ પુનઃસ્થાપિત કરવાનો છે, જે સંપૂર્ણપણે કાયદાકીય અને જમીનના રેકોર્ડ પર આધારિત છે. જો કે, સ્થાનિક સમુદાયની માંગ છે કે આવા વર્ષો જૂના ધાર્મિક સ્થળોના મામલામાં તંત્રએ સંવેદનશીલતા દાખવવી જોઈએ અને તેમની ઐતિહાસિક તેમજ સામાજિક વિશિષ્ટતાને ધ્યાને રાખવી જોઈએ. આ ઘટનાએ રાજ્યમાં સરકારી જમીન મુક્ત કરાવવાની ઝુંબેશ અને પરંપરાગત ધાર્મિક સ્થળોના સંરક્ષણ વચ્ચેની ચર્ચાને ફરી એકવાર ગરમ કરી દીધી છે.