કાશી વિશ્વનાથ કોરિડોરમાં ભીડ ઓછી કરવાના હેતુથી ૨૨૪ કરોડ રૂપિયાના રોડ પહોળા કરવાના પ્રોજેક્ટ માટે જમીન ખાલી કરાવતા ૧,૮૦૦થી વધુ કર્મચારીઓને તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે
(એજન્સી) વારાણસી, તા.૩
ઉત્તરપ્રદેશના વારાણસીમાં અધિકારીઓએ ચાલી રહેલા દાલમંડી રોડ પહોળા કરવા અને પુનર્વિકાસ પ્રોજેક્ટના ભાગ રૂપે બુધવારે પાંચ મસ્જિદોનું આંશિક તોડી પાડવાનું કામ શરૂ કર્યું. ગુરુવારે બીજા દિવસે પણ ચાલુ રહેલ આ કામગીરી કોઈપણ કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિને રોકવા માટે ભારે સુરક્ષા કવચ હેઠળ હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.૨૨૪ કરોડ રૂપિયાના શહેરી પુનર્વિકાસ પહેલનો આ તોડી પાડવો એ એક મહત્ત્વપૂર્ણ તબક્કો છે, જે ભારે ભીડવાળી ૬૫૦ મીટરની દાલમંડી શેરીને ૧૭.૪ મીટર પહોળા માર્ગમાં પહોળો કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ ૨ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૫ના રોજ આ પ્રોજેક્ટનો શિલાન્યાસ કર્યો હતો. અધિકારીઓએ પુષ્ટિ આપી હતી કે કાશી વિશ્વનાથ ધામના ગેટ-૪ સુધી વાહનોની પહોંચ સુધારવા અને વ્યસ્ત મૈદાગીન-ગોડોવલિયામાર્ગ પર ટ્રાફિકની અવરોધોને દૂર કરવા માટે આ પહોળાઈ વધારવાનો હેતુ છે.જિલ્લા વહીવટીતંત્રના જણાવ્યા અનુસાર, પ્રોજેક્ટ હેઠળ સંપૂર્ણ અથવા આંશિક સંપાદન માટે કુલ ૧૮૭ મિલકતો ઓળખવામાં આવી છે. આ આંકડામાં છ મસ્જિદોનો સમાવેશ થાય છે, જેમાંથી પાંચ પર હાલમાં તોડી પાડવામાં આવી રહી છે. અસરગ્રસ્ત ધાર્મિક માળખાં છેઃ
લંગડે હાફિઝ મસ્જિદ
નેસરન કી મસ્જિદ
રંગીલે શાહ મસ્જિદ
અલી રઝા મસ્જિદ
સંગમરમાર મસ્જિદ
મિર્ઝા કરીમુલ્લાહ બેગ મસ્જિદ
જ્યારે લંગડે હાફિઝ મસ્જિદના મેનેજમેન્ટે અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટ સમક્ષ સંપાદન પ્રક્રિયાને પડકારી છે, ત્યારે અધિકારીઓએ પુષ્ટિ આપી હતી કે બાકીની પાંચ મસ્જિદોની વ્યવસ્થાપન સમિતિઓ જિલ્લા અધિકારીઓ સાથે મહિનાઓની વાટાઘાટો પછી તેમની મિલકતોના નિર્ધારિત ભાગો સોંપવા સંમત થઈ હતી. ધાર્મિક લાગણીઓને માન આપવા માટે વહીવટીતંત્રે જાણી જોઈને મોહર્રમના સમાપન સુધી તોડી પાડવાનું કામ મુલતવી રાખ્યું હતું.શાંતિપૂર્ણ કવાયત સુનિશ્ચિત કરવા માટે, પોલીસ વિભાગે સ્થાનિક પોલીસ, પીએસી, સીઆરપીએફ અને આરએએફ એકમો સહિત આશરે ૧,૮૬૦ સુરક્ષા કર્મચારીઓની ભારે ટુકડી તૈનાત કરી હતી. દાલમંડી વિસ્તારને સંપૂર્ણપણે સીલ કરવામાં આવ્યો હતો, જાહેર અને મીડિયાના પ્રવેશને પ્રતિબંધિત કરવા માટે પ્રવેશ બિંદુઓ પર ટીન શીટ્સ ગોઠવવામાં આવી હતી. અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે સમગ્ર કામગીરી દરમિયાન સ્થળ પર ડ્રોન દેખરેખ રાખવામાં આવી હતી.ચોક પોલીસ સ્ટેશનની પાછળ સ્થિત ઐતિહાસિક મિર્ઝા કરીમુલ્લાહ બેગ મસ્જિદમાં બુધવારે વહેલી સવારે શરૂ થયેલા ધ્વંસ માટે લગભગ ૨૦૦ મજૂરોને એકત્ર કરવામાં આવ્યા હતા. સાક્ષીઓએ અહેવાલ આપ્યો હતો કે મસ્જિદ સમિતિઓના પ્રતિનિધિઓ છત પર હાજર હતા જેથી પ્રક્રિયાનું નિરીક્ષણ કરી શકાય અને ખાતરી કરી શકાય કે રસ્તાના ગોઠવણીમાં આવતા ફક્ત નિયુક્ત ભાગો જ દૂર કરવામાં આવે.સદીઓ જૂની મસ્જિદોના ધ્વંસથી સ્થાનિક મુસ્લિમ રહેવાસીઓમાં ચિંતા ફેલાઈ છે, જેઓ ધાર્મિક વારસાના અફર નુકસાનનો ડર રાખે છે અને પૂજા સ્થળોને નિશાન બનાવવાની જરૂરિયાત પર પ્રશ્ન ઉઠાવી રહ્યા છે. કરીમુલ્લાહ બેગ મસ્જિદના મુએઝિને જણાવ્યું હતું કે જ્યારે સમુદાય કાયદેસર પ્રક્રિયાઓમાં સહકાર આપશે, તેઓ કોઈપણ “ગેરબંધારણીય” અતિક્રમણનો પ્રતિકાર કરશે. અનેક સ્થાનિક સંગઠનોએ શહેરી વિકાસના નામે સત્તાવાળાઓ પર મુસ્લિમ વિસ્તારોને અપ્રમાણસર રીતે નિશાન બનાવવાનો આરોપ લગાવ્યો છે.જવાબમાં, જિલ્લા વહીવટીતંત્રે શાંતિ જાળવવા અપીલ કરી છે, અને પુનરાવર્તિત કર્યું છે કે પ્રસ્તાવિત માર્ગ સંરેખણમાં અવરોધ ઉભો કરતી રચનાઓના ફક્ત ભાગો જ દૂર કરવામાં આવી રહ્યા છે. અધિકારીઓએ ભાર મૂક્યો હતો કે મસ્જિદોના મુખ્ય પ્રાર્થના હોલ અને મુખ્ય માળખાં અકબંધ છે. “આ કાર્યવાહી મંજૂર પ્રોજેક્ટ યોજના અને સંબંધિત મસ્જિદ સમિતિઓની પૂર્વ સંમતિ અનુસાર સખત રીતે કરવામાં આવી છે,” એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ પત્રકારોને જણાવ્યું હતું. જાહેર બાંધકામ વિભાગ (ઁઉડ્ઢ)એ ખાતરી આપી છે કે સંપાદિત મિલકતો માટે વળતર ય્ ૩ ધોરણો અનુસાર વિતરિત કરવામાં આવશે. અત્યાર સુધીમાં, વિભાગે મસ્જિદની જમીનને બાદ કરતાં ૧૦૫ સંપાદિત મિલકતો માટે રૂા.૬૨ કરોડથી વધુ વળતર ચૂકવી દીધું છે. અધિકારીઓએ ઉમેર્યું હતું કે કુલ પ્રોજેક્ટ કાર્યના ૭૫%થી વધુ કાર્ય પૂર્ણ થઈ ગયું છે અને ચાલુ તોડી પાડવાનું કાર્ય પ્રોજેક્ટની સમયમર્યાદા પૂર્ણ કરવા માટે અંતિમ દબાણ છે.